ई-लोकमानस
मुखपृष्ठ
 
ई-पेपर
 
 


संघाने काँग्रेसलासुद्धा मदत केली आहे!
पर्यावरण हा अडथळा नव्हे, तर निकोप विकासाचा पाया

गाण्यातील ‘साऊण्ड’चा आनंद अनुभवता आला पाहिजे

माणसं बदलण्यापेक्षा धोरणं बदला!

alt

सर्व काही अण्णांनीच करावे, असे लोकांना वाटणे हीच उणीव..

alt
कांद्याचा भाव शंभर रूपये किलो का नको?
 alt
पीडीएतील दिवस आणि अभिनयाचा श्रीगणेशा
 alt
दुर्बलांना पोसणे म्हणजे सबलीकरण नव्हे!
नक्कल करायलाही अक्कल लागते!
मेधा पाटकर यांचे ऐकले असते, तर एकही पूल
झाला नसता!
alt
‘नक्कल’ न करणे हाच बाळासाहेबांचा खरा
वारसा
पाच वर्षे प्रभावी सरकार
देऊ शकेल अशी पर्यायी
व्यवस्था मला दिसत
नाही!
एक तळमळ बोलकी
झाली
आनंदवनाच्या ‘प्रवाहा’त एकरूप आमटेंची तिसरी पिढी..
लोकांसाठी नव्हे ,
लोकांच्या सोबत...
एक गोष्ट आमच्याकडे शक्यतो होत नाही, ती म्हणजे ‘इ'लॉजिकल्’
बोलणं किंवा वागणं!
‘विचार’ निश्चित झाला
की शब्द आपोआप
सामोरे येतात
‘जमिनीचा पैसा
बिल्डरांना नाही, तर सरकारला मिळायला
हवा!’

दि.०९-११-२०१२ रोजी बाजार बंद झाला त्यावेळचा भाव



 

ई-लोकमानस




ई- मानस : गुरुवार, ४ ऑक्टोबर २०१२ Print E-mail

सरकारचा पाय ‘आम आदमी’च्या पोटावर
प्रसिद्ध अर्थतज्ज्ञ विजय केळकर व पंतप्रधान मनमोहन सिंग यांना सध्याच्या आíथक संकटावर मात करण्यासाठी एकमेव उपाय सुचला आहे तो म्हणजे आíथक अनुदान कमी करणे आणि परकीय गुंतवणूक वाढविणे.
आíथक अनुदान हे जीवनावश्यक वस्तूंच्या उत्पादनासाठी दिले जाते, ज्यामुळे सरकारचा हात ज्या आम आदमीच्या पाठीमागे आहे त्याचे जगणे सुसहय़ होते. मात्र सरकारने सिलेंडर, डिझेल, पेट्रोल इ.वरील आíथक अनुदान कमी करून आम आदमीच्या पाठीशी असलेला आपला हात काढून पोटावर पाय देण्याचे काम केले आहे.
त्यापेक्षा सरकारने अनावश्यक कर सवलती (उदाहरणार्थ आयपीएल स्पर्धेला करांत सूट) देणे बंद करावे, वित्तीय तूट कमी करण्यासाठी करवसुली वाढवावी.
प्रा. दिनेश जोशी, लातूर

 
ई-मानस : सोमवार, १ ऑक्टोबर २०१२ Print E-mail

सोमवार, १ ऑक्टोबर  २०१२
झाला, तो सार्वजनिक समाजसेवकोत्सव?
समाजाचे ‘वैचारिक अभिसरण’ या मूळ उद्देशाला हरताळ फासत बहुतेक सर्वच उत्सवाचे होणारे ‘आíथक अभिसरण’ काही प्रश्न निर्माण करतात. आज साजरे होणारे उत्सव खऱ्या अर्थाने सार्वजनिक राहिले आहेत का? सामान्य जनतेचा प्रत्यक्ष सहभाग कितीसा असतो?  अमुकअमुक गुंडाचा गणपती ते या पक्षाचा / नेत्याचा गणपती असे होणारे नामकरण उत्सवाची दिशा व दशा स्पष्ट करतात.
गणपती उत्सवाच्या दहा दिवसांचा लेखाजोखा पाहता हा उत्सव ‘धार्मिक’ या सदरात मोडू शकतो का? वाजवली जाणारी गाणी, डान्स, गणपतीच्या पाठीला पाठ देत अहोरात्र रंगणारे जुगार, खंडणीप्रमाणेच गोळा केली जाणारी वर्गणी, रात्री उशिरापर्यंत देखावे पाहण्यासठी होणारी भक्तांची (?) गर्दी व त्यातून होणारा प्रसादाचा लाभ, अनधिकृत वीजजोडणी वा तत्सम गोष्टी कोणत्या धर्माच्या परिभाषेत मोडतात? गणपतीची मूर्ती वगळता कुठला धार्मिक माहोल असतो?
‘लालबागच्या राजा’वर वृतवाहिन्यांचा बहिष्कार व रोडावणारी गर्दी व त्याचा आजूबाजूच्या मंडळाच्या गर्दीवर होणारा परिणाम हे सर्व समीकरण कशाचे द्योतक आहे. एकीकडे देव सर्वव्यापी आहे असे म्हणायचे, तर दुसरीकडे विशिष्ट मूर्तीच्या दर्शनासाठी २४ ते २६ तास तिष्ठत राहावयाचे (वशिला असेल तर देवही लवकर भेटतो!) हा निव्वळ दांभिकपणा नव्हे काय?  विशिष्ट मूर्तीच नवसाला पावते असा प्रसार अन्य ठिकाणच्या मूर्तीच्या ‘देवत्वावर’ प्रश्नचिन्ह निर्माण करते, असे म्हणणे अतिशयोक्तीचे ठरणार नाही. प्रसारमाध्यमांचा विशिष्ट गणपतीला ‘प्रोजेक्ट’ करण्याचा फंडा बाप्पांच्या सत्तेच्या केन्द्रीकरणाची जनभावना बळावण्यास कारणीभूत ठरते. वर्षांनुवष्रे ‘लाइव्ह’ प्रसारण करणाऱ्या वृत्तवाहिन्यांचे थेट बहिष्कार टाकण्यापर्यंत ‘मतपरिवर्तन’ का झाले, याचाही खुलासा उद्बोधक ठरेल.
दुसरा प्रश्न हा आहे की, वाढती भक्तांची संख्या लक्षात घेता हा ‘कृपा प्रसादाचा’ लाभ १० दिवसच का? जर प्रत्येकाची मनोकामना पूर्ण करण्याची क्षमता महाराष्ट्रातील ज्या ज्या गणरायाजवळ आहे त्याचा लाभ ३६५ x २४ x ७ का मिळू नये? सर्वच समाज आनंदी, सुखी होईल. त्यातून मंदीच्या विळख्यात अडकलेल्या अर्थकरणालाही गती मिळेल.
कुठलाही उत्सव असला की ‘सर्व भक्तांचे हार्दकि स्वागत’ असे लागणारे फलक (यापैकी ९० टक्के अनधिकृत) राज्यात समाजसेवकांचा किती सुकाळ आहे याची प्रचीती देतात. पिण्याचे पाणी, बसण्यास जागा, विसर्जनापूर्वी आरती करण्यासाठी सुविधा या सारख्या मूलभूत सुविधाही ज्यांच्या गावी नसतात ते समाजसेवक सालाबादप्रमाणे प्रत्येक उत्सवात ‘कोरडे स्वागत’ करण्यात धन्यता मानण्यात मश्गूल असतात. उत्सव गणपतीचा, पण एखादा दुसरा अपवाद वगळता गणपतीचा फोटो किती फ्लेक्सवर असतो हे डोळसपणे पाहिल्यावर हा ‘सार्वजनिक गणेशोत्सव’ की ‘सार्वजनिक समाजसेवकोत्सव’ असा प्रश्न यंदाही पडला.
- सुधीर लक्ष्मीकांत दाणी, बेलापूर, नवी मुंबई

 
ई-मानस : मंगळवार, १८ सप्टेंबर २०१२ Print E-mail

मंगळवार, १८ सप्टेंबर २०१२
असीमने हासडलेली चित्र-शिवी..
alt

असीम त्रिवेदीला पोलिसांकरवी झालेली अटक चुकीची आहे. त्याला देशद्रोहासारखे कलम लावणे हास्यास्पद आहे. (पाहा सोबतचे वसंत सरवटे यांचे व्यंगचित्र) अशा क्षुल्लक गोष्टीने देशद्रोह घडत नाही. ज्याने होतो त्याचा तपास चालू करावा, अशी सर्वाची उघड इच्छा आहेच.
मात्र असीम त्रिवेदीचे चित्र व्यंगचित्र नव्हते, हास्यचित्रही नव्हते.. ती चित्र-शिवी होती. चांगला लेखक/ व्यंगचित्रकार/ वादविवादपटू अतिशयोक्तीचा आधार घेतो हे खरे; परंतु अतिशयोक्तीतून वास्तव, मुद्देसूद प्रकटीकरण आणि योग्य मांडणी यामुळे तो कलाकार ठरतो.कुठलीही शिवी अतिशयोक्ती ठरू शकत नाही. ती रागातून आलेली हतबलता किंवा कमी दर्जाचे वाक्चातुर्य असते, जे कलाकार नसलेल्यांत आढळते. चार सिंह असलेले (सारनाथच्या अशोकस्तंभावरचे) चिन्ह हे ऐतिहासिक दर्जा प्राप्त वास्तुनमुना आहे, जो भारत सरकारने राष्ट्रचिन्ह म्हणून वापरला आहे. ते सिंह म्हणजे नेते- प्रजा यांचे प्रतीक नव्हे. तेच काहीसे संसदेचे.
कमी दर्जाची अभिव्यक्ती कितपत मान्य करायची हे मात्र आपल्यावर अवलंबून आहे. तशी चित्रे आवडणारे - त्याचे समर्थन करणारे समाजमन आपल्याकडे तयार झाले आहे. वेळोवेळी आपल्याला विकृती समाजात किती प्रमाणात भिनली आहे, हेही दिसून येते. तसेच काहीसे याचे.
- श्रीनिवास आगवणे

पीओपी प्रदूषणकारकच
alt
‘इकोफ्रेंडली गणेशमूर्ती म्हणजे काय?’ या पत्रात (१२ सप्टेंबर) म्हटल्याप्रमाणे, प्लास्टर ऑफ पॅरिस (पीओपी) आणि शाडू माती हे दोन्हीही नैसर्गिक घटकच आहेत. मात्र ते गुणधर्माने वेगवेगळे असल्यामुळे शाडूची मूर्ती एक फुटापेक्षा वाढवणे कठीण, तर पीओपीला उंचीची मर्यादाच नाही. त्याचबरोबर शाडूपेक्षा पीओपीच्या मूर्तीवर रासायनिक रंग-किमया जास्त खुलवता येते, म्हणूनच हा सहजसोपा पर्याय सर्वानीच स्वीकारला. थोडक्यात भक्तीच्या उंचीपेक्षा मूर्तीची उंची वाढल्यानेच पीओपीचे महत्त्व वाढले.
पीओपी हे पाण्यात जरी ४० टक्के विद्राव्य असले तरी उरलेला अविद्राव्य घटक तळास बसून घट्ट होतो; त्यामुळे पाण्यातील नैसर्गिक झरे बंद होतात. आयआयटी-मुंबई सोबत ठाण्यातील शिक्षण संस्थांनी ठाण्यामधील तलावांचा अभ्यास केला, तेव्हा आम्हास हे प्रकर्षांने जाणवले. पीओपी पाणी प्रदूषित करत नसले तरी त्यास जोडून येणाऱ्या घात रंगांमुळे व जडधातूने पाणी प्रदूषित होतेच. नैसर्गिक जलस्रोत बंद झालेल्या तलावामध्ये सतत पीओपीच्या मूर्ती विसर्जित केल्यामुळे पाण्यातील पीओपीच्या तरंगत्या सूक्ष्मकणांची संख्या कितीतरी पटीने वाढते. गणेश विसर्जनाच्या काळात तलावातील हजारो माशांचा मृत्यू हा फक्त पीओपीच्या सूक्ष्म कणांमुळेच होतो, याचीही आम्ही नोंद घेतली होती. हा पीओपी-प्रदूषणाचाच परिणाम होता.
कुठल्याही गोष्टीचा अतिरेक म्हणजे प्रदूषणच. सहनशीलतेचा अंत हेसुद्धा प्रदूषणच. शास्त्र म्हणते, गणेशविसर्जन हे वाहत्या पाण्यातच करावयास हवे. नदी वाहात असते हेच मुळी आम्ही विसरलो आहोत! शाडू तर केव्हाच लुप्त झाली आहे म्हणून पीओपी हा पर्याय होऊ शकतो का? सण-उत्सव साजरे करावेत मात्र नैसर्गिक स्रोत आणि सुदृढ पर्यावरणाचा योग्य सन्मान राखूनच.
- डॉ. नागेश टेकाळे, मुलुंड पश्चिम.