सेव्ह राणी बाग भाग-२ झाडे न तोडता आधुनिकीकरण कसे करणार?
मुखपृष्ठ
 
ई-पेपर
 
 

लोकसत्ता ब्लॉग


संघाने काँग्रेसलासुद्धा मदत केली आहे!
पर्यावरण हा अडथळा नव्हे, तर निकोप विकासाचा पाया

गाण्यातील ‘साऊण्ड’चा आनंद अनुभवता आला पाहिजे

माणसं बदलण्यापेक्षा धोरणं बदला!

alt

सर्व काही अण्णांनीच करावे, असे लोकांना वाटणे हीच उणीव..

alt
कांद्याचा भाव शंभर रूपये किलो का नको?
 alt
पीडीएतील दिवस आणि अभिनयाचा श्रीगणेशा
 alt
दुर्बलांना पोसणे म्हणजे सबलीकरण नव्हे!
नक्कल करायलाही अक्कल लागते!
मेधा पाटकर यांचे ऐकले असते, तर एकही पूल
झाला नसता!
alt
‘नक्कल’ न करणे हाच बाळासाहेबांचा खरा
वारसा
पाच वर्षे प्रभावी सरकार
देऊ शकेल अशी पर्यायी
व्यवस्था मला दिसत
नाही!
एक तळमळ बोलकी
झाली
आनंदवनाच्या ‘प्रवाहा’त एकरूप आमटेंची तिसरी पिढी..
लोकांसाठी नव्हे ,
लोकांच्या सोबत...
एक गोष्ट आमच्याकडे शक्यतो होत नाही, ती म्हणजे ‘इ'लॉजिकल्’
बोलणं किंवा वागणं!
‘विचार’ निश्चित झाला
की शब्द आपोआप
सामोरे येतात
‘जमिनीचा पैसा
बिल्डरांना नाही, तर सरकारला मिळायला
हवा!’

दि.०९-११-२०१२ रोजी बाजार बंद झाला त्यावेळचा भाव



 

सेव्ह राणी बाग भाग-२ झाडे न तोडता आधुनिकीकरण कसे करणार? Bookmark and Share Print E-mail
बातम्या

प्रसाद रावकर / रेश्मा जठार
एकूण ५३ एकरांचा विस्तार, त्यावर पसरलेली जवळपास २२६ प्रकारची तीन हजारांहून अधिक झाडे, आणि या हिरवाईत उत्क्रांत झालेले लहान-लहान अधिवास असा १४८ वर्षांचा वैभवशाली वारसा लाभलेल्या ‘राणीच्या बागे’तील ‘बोटॅनिकल गार्डन’चे भवितव्य टांगणीला लागले आहे. ४३३ कोटीरुपयांच्या आधुनिक प्राणीसंग्रहालयाचा आराखडा पाहता या बोटॅनिकल गार्डनमध्ये असलेली तीन हजारांहून अधिक झाडे वाचणार कशी, असा सवाल ‘सेव्ह राणी बाग बोटॅनिकल गार्डन अ‍ॅक्शन कमिटी’ने केला आहे. मात्र आपण एकही झाड न तोडता हा प्रकल्प राबविणार आहोत, असा घोषा पालिकेने लावला आहे. मात्र पालिकेकडून मिळालेले हे उत्तर समाधानकारक नसून एकही झाड न तोडता राणीच्या बागेचे आधुनिकीकरण करणे कसे शक्य आहे, असा सवाल ‘सेव्ह राणी बाग बोटॅनिकल गार्डन अ‍ॅक्शन कमिटी’ने केला आहे. किंबहुना उद्यानातील झाडांचे निश्चित स्थान दर्शविणारा प्रमाणित नकाशाही पालिका उपलब्ध करून देऊ शकलेली नाही.

‘वीरमाता जिजाबाई भोसले उद्याना’च्या जागेवर आंतरराष्ट्रीय दर्जाचे आधुनिक प्राणीसंग्रहालय उभारण्याचा मुंबई महानगरपालिकेचा मनसुबा आहे. ५३ एकरांवर पसरलेल्या या उद्यानाचा ६३ टक्के भाग वनस्पतींनी आच्छादलेला (ग्रीन कव्हर) आहे; तर सुमारे १८ टक्के म्हणजे ३५ हजार चौरस मीटर क्षेत्रफळावर प्राणीसंग्रहालय आहे. मात्र, पालिकेच्या प्रस्तावित आराखडय़ानुसार प्राणीसंग्रहालयाचे क्षेत्रफळ ७५ हजार चौरस मीटरहून अधिक म्हणजे सध्याच्या क्षेत्रफळाच्या दुपटीहून अधिक होणार आहे. यासाठी वेगळ्या जमिनीची तरतूद नसल्याने आपोआपच ‘ग्रीन कव्हर’चा लचका तोडला जाईल, अशी भीती ‘सेव्ह राणी बाग बोटॅनिकल गार्डन अ‍ॅक्शन कमिटी’ने व्यक्त केली आहे.

या वृक्षसंपदेचे महत्त्व स्पष्ट करणारे पत्र ज्येष्ठ वनस्पतीतज्ज्ञ आणि टॅक्सोनॉमिस्ट डॉ. एम. आर. अल्मेडा यांनी मुंबई महानगरपालिकेच्या आयुक्तांना दिले आहे. त्यामध्ये म्हटल्यानुसार, ‘मुंबईतील ३४० प्रजातींपैकी ६७ टक्के प्रजाती राणीच्या बागेत पाहायला मिळतात. हे ‘बोटॅनिकल गार्डन’ टॅक्सोनॉमी (वर्गीकरणाचे शास्त्र), वनस्पतीशास्त्र, पर्यावरणशास्त्राच्या दृष्टीने अत्यंत मोलाचे आहे. खेरीज मुंबईतील महाविद्यालयांना वनस्पतीशास्त्राच्या अभ्यासासाठी फार पूर्वीपासून या उद्यानातून नमुने पुरविण्यात आले आहेत. भारतातील वनस्पतींच्या अभ्यासाबाबत मोलाचे संदर्भ उपलब्ध करण्यात ‘ब्लॅटर हरबेरिअम’चा राणीच्या बागेतील वनस्पतींच्या अंगाने सखोल अभ्यास केला; तर या उद्यानातील विविध झाडे कधी लावण्यात आली, त्यांचे नेमके वय किती या बाबींवर प्रकाश पडेल. खेरीज उद्यानातील प्रसिद्ध ‘कॉन्झर्वेटरी’ने मुंबईतील वनस्पती अभ्यासकांना नानाविध वनस्पतींचे नमुने वेळोवेळी अभ्यास व संशोधनासाठी उपलब्ध करून दिले आहेत.’
ही पाश्र्वभूमी लक्षात घेता आधुनिकीकरणाच्या प्रस्तावित योजनेत बोटॅनिकल गार्डनच्या संवर्धनासाठी पालिकेने काय उपाययोजना आखल्या आहेत, या विषयी संपूर्ण माहिती आणि योजनेचा प्रमाणित आराखडा जनतेसमोर मांडावा, अशी मागणी ‘सेव्ह राणी बाग बोटॅनिकल गार्डन अ‍ॅक्शन कमिटी’ वारंवार पालिकेकडे करीत आहे. मात्र पालिकेकडून त्यास समाधानकारक प्रतिसाद मिळालेला नाही. या संदर्भात आपली भूमिका स्पष्ट करताना या कमिटीने म्हटले आहे, ‘मुंबईतील वनस्पतींच्या प्रजातींपैकी ६७ टक्के प्रजाती या उद्यानात आहेत. तसेच येथील ‘बोटॅनिकल गार्डन’मधील वृक्षसंपदा अभ्यासकांना संदर्भासाठी उपयुक्त ठरते. हे ‘ग्रीन कव्हर’ पर्यावरणिय दृष्टीने उपयुक्त आहेच, खेरीज या उद्यानाची निर्मिती १८६१ साली ‘बोटॅनिकल गार्डन’ म्हणूनच झाली; त्यानंतर १८७३ साली उद्यानात प्राणी आणले गेले. साधारण दीड शतक एकत्र नांदलेली आणि इथल्या जमिनीवर मूळ धरलेली ही व्यवस्था नव्या प्रकल्पामुळे धोक्यात आली आहे.’
महापालिकेच्या प्रस्तावित प्रकल्पासाठी ४३३ कोटींचा खर्च अपेक्षित आहे. मात्र, हे केवळ आर्थिक मोजमाप झाले; परंतु या प्रकल्पाची पर्यावरणिय किंमत मुंबईकरांना परवडणार नाही ही बाब पालिका नजरेआड करीत आहे.

 


अधिक माहितीकरिता लॉग ऑन करा -
http://www.loksatta.com/filmfest

 

व्हिडिओ

लाउडस्पीकर  
'महागाई' या विषयावरील चर्चा
blk
आयडिया एक्स्चेंज  
जेष्ठ नाट्यकर्मी विजया मेहता
blk
व्हिवा लाऊंज  
डॉ. रश्मी करंदीकर - पोलीस अधीक्षक (राज्य महामार्ग)
blk
सागर परिक्रमा - २  
‘नौदलवीरा’च्या साहसी प्रवासाला सुरूवात!
लोकसत्ता युट्युब चॅनल
<iframe width="300" height="275" src="http://www.youtube.com/embed/bA4XUHbGh-c" frameborder="0" allowfullscreen></iframe>

लोकसत्ताच्या फेसबुक पेजवरील फोटो अल्बम

'सॅण्डी' संकट!

यश चोप्रा : ‘किंग ऑफ रोमान्स’

लोकसत्ता फेसबुक पेज - कव्हर फोटो

आणखी फोटो पाहण्यासाठी खालील लाईक बटणावर क्लिक करा

‘लोकसत्ता’चे विविध अ‍ॅप्स विनामुल्य डाऊनलोड करा-

वासाचा पयला पाऊस आयला

 

आता ‘यशस्वी भव’ऑनलाइन सुध्द! व्हिडिओ ट्युटोरियल स्वरुपात!
विद्यार्थी मित्रांनो, 'लोकसत्ता'मधील लोकप्रिय सदर ‘यशस्वी भव’ यू टय़ूबवर YouTube.com/LoksattaYB या ठिकाणी दृकश्राव्य शिकवणी (व्हिडिओ टय़ुटोरियल) स्वरूपात सुध्दा उपलब्ध आहे. ही सेवा विनामुल्य आहे. याशिवाय तज्ञ शिक्षक तुमच्या प्रश्नांची उत्तरे देणार आहेत. तुमचे प्रश्न yb@expressindia.com या ई-मेल पत्त्यावर पाठवा.



 

साप्ताहिक पुरवणी

लोकरंग (दर रविवारी)


चतुरंग
(दर शनिवारी)

 नवऱ्याकडून घरकामाचा पगार?

alt

 गरज शोधांची जननी

 एक उलट..एक सुलट : वेगळा.. वेगळा..

alt

 करिअरिस्ट मी : ..आणि समस्या ‘सायलेन्ट’ झाल्या

alt

 स्त्री समर्थ : उद्योगस्वामिनी

 बोधिवृक्ष : सूक्ष्मात वसते ब्रह्मांड

 गावाकडची चव : अंबाजोगाईची ‘वैष्णवी’ चव

alt

 आनंदाचं खाणं : अचपळ मन माझे..

alt

 ब्लॉग माझा : आयडिया लई भारी!

alt

 स्त्री जातक : आधी कळस मग पाया रे..!

alt

 अनघड अवघड : बोलायलाच हवं!


वास्तुरंग
(दर शनिवारी)

alt

 एक आस.. उभारीची!

alt

 फटाक्यांपासून इमारतीची सुरक्षा

alt

 घरसजावटीसाठी…
आणखी वाचा...

व्हिवा (दर शुक्रवारी

alt

 फुल टू कल्ला

alt

 कट्टा

alt

 एन्जॉय
आणखी वाचा...

करिअर वृत्तान्त (दर सोमवारी)

 ‘इंग्लिश-विंग्लिश’ :न्यूनगंडाच्या बुडबुडय़ाची गोष्ट
alt   सुट्टी आणि अभ्यास
alt  शिकवून कोणी शिकतं का?
आणखी वाचा...

अर्थवृत्तान्त (दर सोमवारी)

 विमा विश्लेषण : जीवन तरंग
 ‘अर्थ’पूर्ण : महागाईचा भस्मासूर
 गुंतवणूकभान : नव्या दमाचा शूर शिपाई
आणखी वाचा...

आजचे फोटो