दुधाचा फुगा
मुखपृष्ठ >> बालमैफल >> दुधाचा फुगा
 
ई-पेपर
 
 

लोकसत्ता ब्लॉग


संघाने काँग्रेसलासुद्धा मदत केली आहे!
पर्यावरण हा अडथळा नव्हे, तर निकोप विकासाचा पाया

गाण्यातील ‘साऊण्ड’चा आनंद अनुभवता आला पाहिजे

माणसं बदलण्यापेक्षा धोरणं बदला!

alt

सर्व काही अण्णांनीच करावे, असे लोकांना वाटणे हीच उणीव..

alt
कांद्याचा भाव शंभर रूपये किलो का नको?
 alt
पीडीएतील दिवस आणि अभिनयाचा श्रीगणेशा
 alt
दुर्बलांना पोसणे म्हणजे सबलीकरण नव्हे!
नक्कल करायलाही अक्कल लागते!
मेधा पाटकर यांचे ऐकले असते, तर एकही पूल
झाला नसता!
alt
‘नक्कल’ न करणे हाच बाळासाहेबांचा खरा
वारसा
पाच वर्षे प्रभावी सरकार
देऊ शकेल अशी पर्यायी
व्यवस्था मला दिसत
नाही!
एक तळमळ बोलकी
झाली
आनंदवनाच्या ‘प्रवाहा’त एकरूप आमटेंची तिसरी पिढी..
लोकांसाठी नव्हे ,
लोकांच्या सोबत...
एक गोष्ट आमच्याकडे शक्यतो होत नाही, ती म्हणजे ‘इ'लॉजिकल्’
बोलणं किंवा वागणं!
‘विचार’ निश्चित झाला
की शब्द आपोआप
सामोरे येतात
‘जमिनीचा पैसा
बिल्डरांना नाही, तर सरकारला मिळायला
हवा!’

दि.०९-११-२०१२ रोजी बाजार बंद झाला त्यावेळचा भाव



 

दुधाचा फुगा Bookmark and Share Print E-mail

altराजीव तांबे , रविवार , ६ मे २०१२
आज घरात आवराआवरी करताना आजोबांची आंघोळ राहूनच गेली. आजीने एका मोठय़ा गॅसवर आंघोळीसाठी पाणी तापवत ठेवलं, तर दुसऱ्या छोटय़ा गॅसवर चहासाठी दूध गरम करत ठेवलं. आजोबाही आंघोळीच्या तयारीला लागले.
इतक्यात आजीच्या मैत्रिणीचा फोन आला. आजोबा मिहीरला इशारा करत म्हणाले, ‘आता एक तास संपला. हा दुपारचा चहा रात्रीच्या जेवणानंतरच घ्यावा लागेलसं वाटतंय.’
आजोबांकडे मोठे डोळे करून पाहात आजी मिहीरला म्हणाली, ‘अरे मिहिरू, जरा मला मदत करतोस का? जरा या दुधाकडे आणि पाण्याकडे लक्ष ठेव. मी आलेच.’
मिहीर गॅससमोर उभा राहिला.
आता आजी फोनवर बोलण्यात गुंग, तर आजोबा आंघोळीच्या तयारीत मग्न!
दूध तापू लागलं. दुधात छोटे छोटे बुडबुडे येऊ लागले. दुधावर साय तरंगू लागली. आता हळूहळू दूध उकळू लागलं. सायीचा छोटासा फुगा तयार झाला. त्याच सुमारास पाणीही उकळू लागलं. पाण्यातून बुडबुडे येऊ लागले. वाफा उफाळू लागल्या. आता नेमकं काय करायचं, ते काही मिहीरला समजेना. आजीने तर त्याला फक्त ‘लक्ष ठेवायला’ सांगितलं होतं. पण लक्ष ठेवायचं म्हणजे नेमकं काय करायचं?
दुधाच्या पातेल्यातला दुधाचा फुगा मोठा होऊ लागला आणि अचानक दुधाच्या पातेल्यातून येणाऱ्या वाफा बंद झाल्या.
त्याचवेळी पाण्याच्या पातेल्यातील पाणी उकळून सळसळू लागलं. पाण्याच्या तळापासून वपर्यंत जोरजोरात बुडबुडे येऊ लागले. वेगात वाफा येऊ लागल्या.
मिहीरने चटकन दुधाच्या पातेल्याकडे पाहिलं. आता दुधाचा फुगा चांगला फुगला होता, पातेल्याच्या वपर्यंत! आणि वाफा मात्र पाण्याच्या मानाने फारच कमी!
मिहीरने पाण्याच्या पातेल्याकडे पाहिलं. त्यातून तर वाफांची कारंजीच उसळत होती. बुडबुडय़ांची माळ लागली होती.
इतक्यात पातेल्याच्या वरवर जाणारा तो दुधाचा फुगा फुटला. त्यातून भसकन दूध बाहेर आलं आणि उतू जाऊ लागलं.
मिहीर घाबरला. त्याने घाबरून दोन्ही गॅस बंद केले. आजीला अंदाज होताच. ती धावतच आली; पण काही क्षण उशिरा.
मिहीरकडे पाहात आजीने विचारलं, ‘अरे, दूध कसं काय उतू गेलं? आणि तू दोन्ही गॅस का बंद केलेस?’
‘अगं, नाहीतर हे पाणीसुद्धा उतू गेलं असतं ना? आणि मी तो दुधाचा फुगा पाहत बसलो. तेव्हढय़ात दूध उतू गेलं गं आजी.’ मिहीरने असं म्हणताच आजीने त्याला थोपटलं.
‘अरे मिहीर, दूध उतू जातं, पण पाणी नाही. आणि दूध उतू न जाण्यासाठी एक सोपी आयडिया करायची.’
आजीला थांबवत मिहीरने विचारलं, ‘कुठली आयडिया?’
‘सगळं काही मी सांगणार नाही. हे बघ. दूध का उतू जातं, हे तू समजून घेतलंस ना, की ती आयडिया तुला आपोआपच कळेल.’
आजी सविस्तर सांगू लागली, ‘दुधात पाणी, प्रथिनं आणि स्निग्ध पदार्थ यांचं मिश्रण असतं. दूध गरम होऊ लागलं की, त्यातले स्निग्ध पदार्थ दुधाच्या पृष्ठभागावर येऊन तरंगू लागतात. मग त्याचा एक पापुद्रा तयार होतो. सांग बरं, आपण त्याला काय म्हणतो?’
‘ही दुधावरची साय! हो ना आजी?’
‘एकदम बरोबर!’
मिहीर उत्साहाने म्हणाला, ‘थांब आजी, आता मी सांगतो. ही साय दुधाच्या पृष्ठभागावर अशी काही घट्ट बसली की, आतून येणारी वाफ या सायीने अडवली. मी मघाशी पाहत होतो. आणि आता मला कळलं, मी जो दुधाचा फुगा म्हणतोय ना, तो होता ‘सायीचा फुगा!’ कारण त्या सायीखाली वाफ कोंडल्यामुळे त्याचा फुगा तयार झाला. हो ना?’
‘शाब्बास मिहीर! थोडासा तर्क लढवला की समजू लागतं. पाण्याचं मात्र असं होत नाही. पाणी उकळू लागलं की त्याची वाफ सहजच सरळ बाहेर पडू लागते. त्यामुळे ते उतू जात नाही. आणखी एक महत्त्वाची गोष्ट म्हणजे, वाफ कोंडल्यामुळे फुगा तयार होतो. पण या वाफेचा दाब खालच्या बाजूने वाढत जाऊन दूध वर वर यायला सुरुवात होते, तसतसा तो फुगा फुलायला लागतो. पण हा दाब अती झाला की, हा सायीचा फुगा-म्हणजेच सायीचा पापुद्रा फोडून दूध उतू जातं. आता मला सांग, दूध उतू न जाण्यासाठी काय करावं लागेल?’ ‘पाणी उतू जात नाही. कारण पाण्यावर साय तयार होत नाही. आपण जर दूध गरम होत असताना दुधावर सायच होऊ दिली नाही कर ते उतूच जाणार नाही. त्यासाठी काय करायचं.?’ - हाताने ढवळण्याची नक्कल करत मिहीरने आपलं बोलणं पुरं केलं.
‘काऽऽय समजलं ना, दूध का उतू गेलं?’

 

व्हिडिओ

लाउडस्पीकर  
'महागाई' या विषयावरील चर्चा
blk
आयडिया एक्स्चेंज  
जेष्ठ नाट्यकर्मी विजया मेहता
blk
व्हिवा लाऊंज  
डॉ. रश्मी करंदीकर - पोलीस अधीक्षक (राज्य महामार्ग)
blk
सागर परिक्रमा - २  
‘नौदलवीरा’च्या साहसी प्रवासाला सुरूवात!
लोकसत्ता युट्युब चॅनल
<iframe width="300" height="275" src="http://www.youtube.com/embed/bA4XUHbGh-c" frameborder="0" allowfullscreen></iframe>

लोकसत्ताच्या फेसबुक पेजवरील फोटो अल्बम

'सॅण्डी' संकट!

यश चोप्रा : ‘किंग ऑफ रोमान्स’

लोकसत्ता फेसबुक पेज - कव्हर फोटो

आणखी फोटो पाहण्यासाठी खालील लाईक बटणावर क्लिक करा

‘लोकसत्ता’चे विविध अ‍ॅप्स विनामुल्य डाऊनलोड करा-

वासाचा पयला पाऊस आयला

 


 

साप्ताहिक पुरवणी

लोकरंग (दर रविवारी)


चतुरंग
(दर शनिवारी)

 नवऱ्याकडून घरकामाचा पगार?

alt

 गरज शोधांची जननी

 एक उलट..एक सुलट : वेगळा.. वेगळा..

alt

 करिअरिस्ट मी : ..आणि समस्या ‘सायलेन्ट’ झाल्या

alt

 स्त्री समर्थ : उद्योगस्वामिनी

 बोधिवृक्ष : सूक्ष्मात वसते ब्रह्मांड

 गावाकडची चव : अंबाजोगाईची ‘वैष्णवी’ चव

alt

 आनंदाचं खाणं : अचपळ मन माझे..

alt

 ब्लॉग माझा : आयडिया लई भारी!

alt

 स्त्री जातक : आधी कळस मग पाया रे..!

alt

 अनघड अवघड : बोलायलाच हवं!


वास्तुरंग
(दर शनिवारी)

alt

 एक आस.. उभारीची!

alt

 फटाक्यांपासून इमारतीची सुरक्षा

alt

 घरसजावटीसाठी…
आणखी वाचा...

व्हिवा (दर शुक्रवारी

alt

 फुल टू कल्ला

alt

 कट्टा

alt

 एन्जॉय
आणखी वाचा...

करिअर वृत्तान्त (दर सोमवारी)

 ‘इंग्लिश-विंग्लिश’ :न्यूनगंडाच्या बुडबुडय़ाची गोष्ट
alt   सुट्टी आणि अभ्यास
alt  शिकवून कोणी शिकतं का?
आणखी वाचा...

अर्थवृत्तान्त (दर सोमवारी)

 विमा विश्लेषण : जीवन तरंग
 ‘अर्थ’पूर्ण : महागाईचा भस्मासूर
 गुंतवणूकभान : नव्या दमाचा शूर शिपाई
आणखी वाचा...

आजचे फोटो