पालकत्वाचे प्रयोग : शिवाजी जन्मावा जिजाऊ पोटी ..
मुखपृष्ठ >> लेख >> पालकत्वाचे प्रयोग : शिवाजी जन्मावा जिजाऊ पोटी ..
 
ई-पेपर
 
 

लोकसत्ता ब्लॉग


संघाने काँग्रेसलासुद्धा मदत केली आहे!
पर्यावरण हा अडथळा नव्हे, तर निकोप विकासाचा पाया

गाण्यातील ‘साऊण्ड’चा आनंद अनुभवता आला पाहिजे

माणसं बदलण्यापेक्षा धोरणं बदला!

alt

सर्व काही अण्णांनीच करावे, असे लोकांना वाटणे हीच उणीव..

alt
कांद्याचा भाव शंभर रूपये किलो का नको?
 alt
पीडीएतील दिवस आणि अभिनयाचा श्रीगणेशा
 alt
दुर्बलांना पोसणे म्हणजे सबलीकरण नव्हे!
नक्कल करायलाही अक्कल लागते!
मेधा पाटकर यांचे ऐकले असते, तर एकही पूल
झाला नसता!
alt
‘नक्कल’ न करणे हाच बाळासाहेबांचा खरा
वारसा
पाच वर्षे प्रभावी सरकार
देऊ शकेल अशी पर्यायी
व्यवस्था मला दिसत
नाही!
एक तळमळ बोलकी
झाली
आनंदवनाच्या ‘प्रवाहा’त एकरूप आमटेंची तिसरी पिढी..
लोकांसाठी नव्हे ,
लोकांच्या सोबत...
एक गोष्ट आमच्याकडे शक्यतो होत नाही, ती म्हणजे ‘इ'लॉजिकल्’
बोलणं किंवा वागणं!
‘विचार’ निश्चित झाला
की शब्द आपोआप
सामोरे येतात
‘जमिनीचा पैसा
बिल्डरांना नाही, तर सरकारला मिळायला
हवा!’

दि.०९-११-२०१२ रोजी बाजार बंद झाला त्यावेळचा भाव



 

पालकत्वाचे प्रयोग : शिवाजी जन्मावा जिजाऊ पोटी .. Bookmark and Share Print E-mail

altआई - बाबा तुमच्यासाठी
उषा गिंडे , शनिवार , १९ मे २०१२

This e-mail address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it
मराठी माध्यमातील मुले मागे राहतात हा समज खोटा आहे. कठोर परिश्रमाला पर्याय नाही हे बाळकडू मुलांना द्यायला हवे. पाच वर्षांपर्यंत मुलांचे लाड, पुढे १० वर्षे जरूर पडल्यास मुलांना मारायलाही हरकत नाही. मात्र १६ वर्षे होताच मुलांशी मित्रांप्रमाणे वागावे. जेवण, खाणं, कपडेलत्ते यात लाड जरूर करावेत, पण अभ्यासात लाड करून कसे चालेल?  मात्र, आपली मुले आदर्श व्हावी असं वाटत असेल तर आपणही आदर्श होण्याचा प्रयत्न केला पाहिजे. शि वाजी जन्मावा लागतो, पण तो जिजाबाईच्या पोटी जन्म घेतो. जिने रामायण- महाभारत सांगून रामासारखे आदर्श राज्य करण्याचे नि कृष्णासारखे चतुर- मुत्सद्दी होण्याचे बाळकडू पाजले. सुजाण पालक होण्यासाठी सदैव दक्ष असण्याची गरज असते. आपली मुले आदर्श व्हावी असं वाटत असेल तर आपणही आदर्श होण्याचा प्रयत्न केला पाहिजे. कारण मुले नेहमी मोठय़ांचं अनुकरण करतात.
वयाच्या तिसऱ्या-चौथ्या वर्षांपासून १५-१६ वर्षांपर्यंत मुलांची आकलनशक्ती चांगली असते. त्यांचे पाठांतर लवकर होते. माझ्या दोन्ही मुलांना खेळून आल्यानंतर संध्याकाळी ७ वाजता रामरक्षा, श्लोक, सुभाषिते नि पाढे म्हणायला मी बसवत असे. ७ वर्षांची आरती नि ४ वर्षांचा ज्ञानेश दिवे लागणीला श्लोक म्हणायला बसत. आरती- पाढे म्हणायची तेव्हा ज्ञानेश स्कूटरवरून फेऱ्या मारीत असे. बालवर्गात असलेल्या ज्ञानेशला पाढे म्हणायची सक्ती नव्हती. एके दिवशी ज्ञानेश पाढे म्हणू लागला. आरतीला गप्प बसण्यासाठी मी खूण केली. ज्ञानेशने पाढे म्हटले. वर्गात शंभर पर्यंत अंक शिकवले नसताना सतरा दाहे सत्तरासेपर्यंत.
मला लिहिता वाचता येण्यापूर्वी रामरक्षा, गीतेचे अध्याय पाठ झाल्याचे स्मरते. भाऊसाहेब साठेंकडे सरदारगृहातील आम्ही मुली जात असू. आम्हा सर्वाचे श्लोक त्याकाळी पाठ झाले ते आजपर्यंत आम्हाला आठवतात. आमच्याबरोबर त्यावेळी भाऊसाहेब असत म्हणून मीसुद्धा हाच प्रयोग सुजाण पालक या नात्याने केला. तसेच नातवंडांबरोबर बिल्डिंगमधल्या मुलांना जमवूनही श्लोक शिकविले. संस्कृत पाठांतर स्पर्धेत मुलांनी बक्षिसंही पटकावली. सांगण्याचं कारण एवढंच की लहान मुलांची बुद्धी तीक्ष्ण असते. त्यांच्या कानावर वारंवार जे पडते ते त्यांच्या स्मरणात राहते म्हणून उत्तमोत्तम सुभाषिते, श्लोक, रामरक्षा, भगवद्गीता, कविता, पाढे त्यांच्यापाशी मोठय़ाने  म्हणायला हवेत किंवा मुलांच्या कानांवर पडेल याची व्यवस्था करायला हवी.
मी माझ्या दोन्ही मुलांना इंडियन एज्युकेशन मराठी माध्यमामध्ये घातलं. शाळा सकाळी ११ ते ५, जाता-येता स्कूल बस. आरतीचे तिसरीत माध्यम बदलूनसुद्धा अजिबात कठीण गेलं नाही. उलट घरात, शाळेत तीच भाषा म्हणून दोन्ही मुलं सुखावली. बाराखडय़ा, जोडाक्षरं येताच मुलांनी वाचनाचा सपाटा लावला. समजून-उमजून वाचत असल्याने वाचनाची गोडी वाढली. क्लिनिकल ट्रायल क्षेत्रात पायोनियर असलेला, त्या क्षेत्रात टॉपला असलेला माझा मुलगा ज्ञानेश ऊर्फ वासुदेव मला म्हणाला, ‘आई, तू मला मराठी माध्यमातून शिकवलेस हे फार चांगले झाले. ‘परीक्षेसाठी घोका नि पेपरात ओका’ ही सवय न लागता समजून अभ्यास करण्याची चांगली सवय मला लागली.  हे अर्थात डॉ. गिंडे उत्तमोत्तम वाचनीय पुस्तकं आणत नि वाचून मुलं फडशा पाडीत. आरतीने तर महाभारत नि शिवचरित्राची   कतीतरी पारायणं केली असतील. वाचनाचा, ज्ञानाचा आनंद मोठा असतो. मुलांना गोडी लागण्यासाठी सुजाण पालकांनी प्रयत्न करायला हवेत. मराठी माध्यमात शिकून आरती, ज्ञानेश कुठेही मागे पडले नाहीत. कामाच्या निमित्ताने किती तरी परदेशी फेऱ्या होतात. त्यांच्या क्षेत्रात वरिष्ट पदावर असल्यामुळे परदेशातील कंपन्या तुम्ही आम्हाला या क्षेत्रातील ज्ञान शिकवा म्हणून मानाने विमानाचे बिझनेस फेअर देऊन बोलावतात. मराठी माध्यमातील मुले मागे राहतात हा समज खोटा आहे. मात्र त्यासाठी कठोर परिश्रमाला पर्याय नाही हे बाळकडू मुलांना द्यायला हवे.
विहीणबाई अमेरिकेला गेल्याने नातींच्या सोबतीला जाणं गरजेचं होतं. आई येईपर्यंत ५/६ वर्षांच्या वल्लरीला रिझविण्याची जबाबदारी माझी. तिला रोज कृष्णाच्या कथा रंगवून सांगत असे. तीसुद्धा भान हरपून ऐकत असे. आरती रात्री ९ वाजता आली. मला म्हणाली, ‘थांब आई, टी. व्ही. न पाहता कथा सांगण्यात दंग असलेली तू नि कथा ऐकण्यात रंगलेली वल्लरी तुमचा फोटोच काढते.’ मुलांना कथा ऐकायला खूप आवडतात. आपणच कमी पडतो आहोत. या कथांच्या माध्यमातून संस्कारही होत असतात.
एकदा  वल्लरीला शिरा आवडतो म्हणून घेऊन गेले, तर डबाच घेऊन खायला बसली. मी म्हटले ‘अगं, एकटय़ाने खाऊ नये, पल्लू ताईला हवं का विचार. बशी घे, हवा तेवढा खा. चिमुरडय़ा नातीला आला राग. ‘काय होतं एकटीने खाल्लं तर?’ ‘सुदाम्याला दारिद्र्य आलं तसं तुला आलं तर चालेल? कृष्णाला चणे न देता एकटय़ानेच सुदाम्याने खाल्ले आठवतं ना?’ ‘नंतर त्याला मिळालं की सगळं.’ ‘नंतर म्हणजे कधी? कृष्ण भेटल्यावर. कृष्ण सुदाम्याला भेटला. तुला भेटणार का?’ ‘आजी, मला रोज कृष्ण भेटतो.’ आजी चकीत होऊन म्हणाली, ‘कधी भेटतो गं.’ ‘स्वप्नात.’ निरुत्तर होण्याची पाळी माझ्यावर, पण तिला मी म्हणाले, ‘सुदाम्याला सत्यात कृष्ण भेटला नि अपार धन दिले. तुला स्वप्नात कृष्णाने धन दिले तर ते सत्यात कसे येणार?’ तेव्हा कुठे पटले नातीला. ध्यानी-मनी ते स्वप्नी. भान हरपून कथा ऐकण्याचा तो परिणाम होता. आरती वल्लरीला म्हणाली, ‘मला तरी दाखव कृष्ण.’ निरागस वल्लरी म्हणाली, ‘आज माझ्या स्वप्नात आला की त्याला सांगेन आईच्या स्वप्नात जा.
५०-६० वर्षांपूर्वी गाणं होतं ‘बाळ जातो दूर देशा, मन गेले वेडावून, आज सकाळपासून’ पण आजच्या बहुतेक माता म्हणतात, बाळ जातो दूर देशा, गेले मन सुखावून, व्हिसा मिळाल्यापासून. आईचंही तेच ध्येय मुलगा परदेशी जातो कधी नि मला परदेशाची सहल घडते कधी? याचा परिणाम हिंदू कॉलनी दादर, पारशी कॉलनी दादर, पुण्यातील बऱ्याच सोसायटय़ांमधून वृद्ध एकाकी राहू लागले. ‘संध्याछाया भिवविती हृदया’ याचा अनुभव घेऊ लागले. ‘लागले नेत्र पैलतीरी, नाही मुले-मुली, कुणी नाही घरी’ अशी बऱ्याच वृद्धांची स्थिती आहे. ‘पैसा हेच सर्वकाही’ या बाळकडूचे हे दुष्परिणाम तर नव्हेत? आरती, ज्ञानेशला बऱ्याच अमेरिकन कंपन्यांनी मुह माँगा दाम देण्याची तयारी दर्शवून अमेरिकेत स्थायिक होण्यासाठी अनेक प्रलोभने दाखवली गेली, पण त्यांना परदेशाची क्रेझ नसल्यामुळे दोघांनीही नकार दिला. आरती तर मला म्हणाली की, ‘अर्धा तास मला मस्का मारूनही मी नकार दिल्यामुळे त्यांना ही बाई वेडी असावी असेच वाटले असेल.’
सुजाण पालकांनी चंगळवादालाही आळा घालायला हवा. अन्यथा मुलांना पैशाची किंमत कळवी कशी? वसिष्ठ ऋषींबरोबर राम अनवाणी चालत गेला. कृष्णाने गुरूची सर्व प्रकारे सेवा केली. याला संस्कार म्हणतात.

 

व्हिडिओ

लाउडस्पीकर  
'महागाई' या विषयावरील चर्चा
blk
आयडिया एक्स्चेंज  
जेष्ठ नाट्यकर्मी विजया मेहता
blk
व्हिवा लाऊंज  
डॉ. रश्मी करंदीकर - पोलीस अधीक्षक (राज्य महामार्ग)
blk
सागर परिक्रमा - २  
‘नौदलवीरा’च्या साहसी प्रवासाला सुरूवात!
लोकसत्ता युट्युब चॅनल
<iframe width="300" height="275" src="http://www.youtube.com/embed/bA4XUHbGh-c" frameborder="0" allowfullscreen></iframe>

लोकसत्ताच्या फेसबुक पेजवरील फोटो अल्बम

'सॅण्डी' संकट!

यश चोप्रा : ‘किंग ऑफ रोमान्स’

लोकसत्ता फेसबुक पेज - कव्हर फोटो

आणखी फोटो पाहण्यासाठी खालील लाईक बटणावर क्लिक करा

‘लोकसत्ता’चे विविध अ‍ॅप्स विनामुल्य डाऊनलोड करा-

वासाचा पयला पाऊस आयला

 


 

साप्ताहिक पुरवणी

लोकरंग (दर रविवारी)


चतुरंग
(दर शनिवारी)

 नवऱ्याकडून घरकामाचा पगार?

alt

 गरज शोधांची जननी

 एक उलट..एक सुलट : वेगळा.. वेगळा..

alt

 करिअरिस्ट मी : ..आणि समस्या ‘सायलेन्ट’ झाल्या

alt

 स्त्री समर्थ : उद्योगस्वामिनी

 बोधिवृक्ष : सूक्ष्मात वसते ब्रह्मांड

 गावाकडची चव : अंबाजोगाईची ‘वैष्णवी’ चव

alt

 आनंदाचं खाणं : अचपळ मन माझे..

alt

 ब्लॉग माझा : आयडिया लई भारी!

alt

 स्त्री जातक : आधी कळस मग पाया रे..!

alt

 अनघड अवघड : बोलायलाच हवं!


वास्तुरंग
(दर शनिवारी)

alt

 एक आस.. उभारीची!

alt

 फटाक्यांपासून इमारतीची सुरक्षा

alt

 घरसजावटीसाठी…
आणखी वाचा...

व्हिवा (दर शुक्रवारी

alt

 फुल टू कल्ला

alt

 कट्टा

alt

 एन्जॉय
आणखी वाचा...

करिअर वृत्तान्त (दर सोमवारी)

 ‘इंग्लिश-विंग्लिश’ :न्यूनगंडाच्या बुडबुडय़ाची गोष्ट
alt   सुट्टी आणि अभ्यास
alt  शिकवून कोणी शिकतं का?
आणखी वाचा...

अर्थवृत्तान्त (दर सोमवारी)

 विमा विश्लेषण : जीवन तरंग
 ‘अर्थ’पूर्ण : महागाईचा भस्मासूर
 गुंतवणूकभान : नव्या दमाचा शूर शिपाई
आणखी वाचा...

आजचे फोटो