‘एमपीएससी’चा राजमार्ग : मुख्य परीक्षा : मानवी हक्काच्या अभ्यासक्रमावरील नमुना प्रश्न
मुखपृष्ठ >> 'एमपीएससी'चा राजमार्ग >> ‘एमपीएससी’चा राजमार्ग : मुख्य परीक्षा : मानवी हक्काच्या अभ्यासक्रमावरील नमुना प्रश्न
 
ई-पेपर
 
 

लोकसत्ता ब्लॉग


संघाने काँग्रेसलासुद्धा मदत केली आहे!
पर्यावरण हा अडथळा नव्हे, तर निकोप विकासाचा पाया

गाण्यातील ‘साऊण्ड’चा आनंद अनुभवता आला पाहिजे

माणसं बदलण्यापेक्षा धोरणं बदला!

alt

सर्व काही अण्णांनीच करावे, असे लोकांना वाटणे हीच उणीव..

alt
कांद्याचा भाव शंभर रूपये किलो का नको?
 alt
पीडीएतील दिवस आणि अभिनयाचा श्रीगणेशा
 alt
दुर्बलांना पोसणे म्हणजे सबलीकरण नव्हे!
नक्कल करायलाही अक्कल लागते!
मेधा पाटकर यांचे ऐकले असते, तर एकही पूल
झाला नसता!
alt
‘नक्कल’ न करणे हाच बाळासाहेबांचा खरा
वारसा
पाच वर्षे प्रभावी सरकार
देऊ शकेल अशी पर्यायी
व्यवस्था मला दिसत
नाही!
एक तळमळ बोलकी
झाली
आनंदवनाच्या ‘प्रवाहा’त एकरूप आमटेंची तिसरी पिढी..
लोकांसाठी नव्हे ,
लोकांच्या सोबत...
एक गोष्ट आमच्याकडे शक्यतो होत नाही, ती म्हणजे ‘इ'लॉजिकल्’
बोलणं किंवा वागणं!
‘विचार’ निश्चित झाला
की शब्द आपोआप
सामोरे येतात
‘जमिनीचा पैसा
बिल्डरांना नाही, तर सरकारला मिळायला
हवा!’

दि.०९-११-२०१२ रोजी बाजार बंद झाला त्यावेळचा भाव



 

‘एमपीएससी’चा राजमार्ग : मुख्य परीक्षा : मानवी हक्काच्या अभ्यासक्रमावरील नमुना प्रश्न Bookmark and Share Print E-mail

महेश शिरापूरकर, बुधवार, २३ मे २०१२
प्राध्यापक, द युनिक अ‍ॅकॅडमी, पुणे.

This e-mail address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it
आपण मागील काही लेखांमधून मानवी हक्क या घटकाशी संबंधित राज्यलोकसेवा  आयोगाचा अभ्यासक्रम आणि त्याची तयारी कशी करता येईल, याबाबतची चर्चा केली आहे. आजच्या लेखामध्ये या अभ्यासक्रमावर आधारित काही नमुना प्रश्न पाहता येतील.
प्र. १ मानवी हक्कांच्या घोषणापत्राचे वर्णन पुढीलप्रमाणे केले जाते? (अ) वैश्विक जाहीरनामा     (ब) मॅग्ना कार्टा    
(क) आंतरराष्ट्रीय मॅग्ना कार्टा     (ड) हक्कांची सनद    
प्र. 2 मानवी हक्कांचा वैश्विक जाहीरनामा विचारात घेऊन पुढील जोडय़ा जुळवा.
(1) सर्व मानवी हक्कांबाबतची पायाभूत तत्त्वे (I) कलम २२ ते २७    
(2) नागरी आणि राजकीय हक्क  (II) कलम १ व २
(3) आíथक, सामाजिक आणि सांस्कृतिक हक्क (III) कलम ३ ते २१
पुढीलपकी योग्य पर्याय निवडा.
१    २    ३
(अ)    ( I )    ( II )    ( III )            
(ब)    ( II )    ( III )    ( I )
(क)    ( III )    ( I )    ( II )
(ड)    ( III )    ( II )    ( I )
प्र. 3 मानवी हक्कांच्या वैश्विक जाहीरनाम्यामध्ये ‘शिक्षणाचा हक्क’ कोणत्या कलमामध्ये नमूद आहे?
(अ) कलम २२ (ब) कलम २४ (क) कलम २६ (ड) कलम २७
प्र. 4 पुढीलपकी कोणते दशक हे ‘संयुक्त राष्ट्रे मानवी अधिकार शिक्षण दशक’ म्हणून जाहीर करण्यात आले?
(अ) १९४९-५८        (ब) १९६०-७०
(क) १९९०-२०००        (ड) १९९५-२००४
प्र. ५ पुढीलपकी राज्यघटनेतील कोणत्या तरतुदीमध्ये मानवी हक्कांचा समावेश नाही?
(अ) सरनामा    (ब) मूलभूत हक्क
(क) मार्गदर्शक तत्त्वे    (ड) मूलभूत कर्तव्ये
प्र. ६ भारतीय राज्यघटनेच्या कोणत्या भागामध्ये आíथक, सामाजिक आणि सांस्कृतिक हक्क समाविष्ट आहेत?
(अ) भाग-२ (ब) भाग-३ (क) भाग-४ (ड) भाग-५
प्र. ७ पुढीलपकी कोणता आयोग अधिसत्ता मानवी हक्काशी संबंधित आहे?
(अ) राष्ट्रीय निवडणूक आयोग (ब) केंद्रीय माहिती आयोग    
(क) भाषिक अल्पसंख्याकांसाठी विशेष अधिकारी
(ड) राष्ट्रीय नियोजन आयोग
प्र. ८ बाल कामगार (प्रतिबंधक व नियंत्रण) कायदा किती साली करण्यात आला?
(अ) १९२९ (ब) १९८६ (क) १९९४ (ड) २०००
प्र. ९ महाराष्ट्रातील पहिले बाल न्यायालय कोणत्या जिल्ह्य़ामध्ये स्थापन करण्यात आले?
(अ) मुंबई (ब) पुणे (क) नाशिक (ड) कोल्हापूर
प्र. १० कौटुंबिक िहसाचार संरक्षण कायद्याची (२००५) अंमलबजावणी कधीपासून सुरू झाली?
(अ) २६ ऑक्टोबर २००५     (ब) २६ डिसेंबर २००५
(क) २६ जानेवारी २००६     (ड) २६ ऑक्टोबर २००६
प्र. ११ इंदिरा गांधी महिला सहयोग योजनेचे स्वरूप कसे आहे?
(अ) राज्यशासन पुरस्कृत     (ब) केंद्रशासन पुरस्कृत
(क) केंद्र-राज्यशासन पुरस्कृत     (ड) संयुक्त राष्ट्र-केंद्रशासन पुरस्कृत
प्र. १२ राजीव गांधी राष्ट्रीय युवक विकास संस्था कोठे स्थापन करण्यात आली?
(अ) दिल्ली (ब) लखनौ (क) बेंगलुरू (ड) श्रीपेरूम्बुदुर
प्र. १३ राष्ट्रीय युवा धोरणानुसार (२००३) कोणता वयोगट निश्चित करण्यात आला आहे?
(अ) १ ते ६ (ब) ६ ते १२ (क) १३ ते १९ (ड) १३ ते ३५
प्र. १४ कोणती घटनादुरुस्ती करून अनुसूचित जमातीसाठी स्वतंत्र आयोग निर्माण करण्यात आला?
(अ) ८६ वी (ब) ८७ वी (क) ८८ वी (ड) ८९ वी
प्र. १५ कोणत्या घटनादुरुस्तीद्वारे लोकसभेतील अनुसूचित जाती-जमातीचे आरक्षण २०२० पर्यंत वाढविण्यात आले?
(अ) ९४ वी (ब) ९५ वी (क) ९६ वी (ड) ९७ वी
प्र. १६  ६५ वी घटनादुरुस्ती करून पुढील आयोगाची निर्मिती करण्यात आली?
(अ) राष्ट्रीय मानवी हक्क आयोग    (ब) राष्ट्रीय महिला आयोग    
(क) राष्ट्रीय मागासवर्गीय आयोग    (ड) राष्ट्रीय अनुसूचित जाती आयोग
प्र. १७ काका कालेलकर आयोगाने किती मागासवर्गीय जाती-जमाती नमूद केल्या होत्या?
(अ) २१०० (ब) २३५० (क) २३९९ (ड) ८३७
प्र. १८ राष्ट्रीय मागासवर्गीय आयोग स्थापन करण्याची तरतूद राज्यघटनेतील कोणत्या कलमामध्ये आहे?
(अ) कलम ३२६ (ब) कलम ३४० (क) कलम ३४३ (ड) कलम ३५०
प्र. १९ वार्धक्यकाळात सार्वजनिक साहाय्य मिळण्याचा अधिकार घटनेतील कोणत्या कलमामध्ये नमूद आहे?
(अ) कलम ३९ (ब) कलम ४१ (क) कलम ४३ (ड) कलम ४७
प्र. २०    पुढीलपकी वृद्धांसाठीच्या कोणत्या राष्ट्रीय धोरणाचे (१९९९) मुख्य उद्दिष्ट नाही?
(१) प्रत्येक कुटुंबाला त्यांच्या कुटुंबातील वृद्धांची काळजी घेण्यासाठी प्रेरित करणे.    
(२) वृद्ध व्यक्तींना संरक्षण पुरविणे.    
(३) विपन्नावस्थेतील वृद्धांची काळजी घेणे.    
(४) वृद्ध व्यक्तींना आरोग्य सुविधा पुरविणे.
(५) वयोवृद्धांसंबंधी समाजात जाणीवजागृती करणे.
(अ) १, ३ व ५ (ब) २, ३ व ४ (क) ३ व ५ (ड) २ व ३
प्र. २१ आंतरराष्ट्रीय कामगार संघटनेची (ILO) ) स्थापना किती साली झाली?
(अ) १९१८ (ब) १९९ (क) १९२० (ड) १९२१
प्र. २२ जिल्हा ग्राहक मंच प्रतिवादीला आपले म्हणणे सादर करण्यासाठी वाढवून देत असलेली मुदत किती दिवसांपेक्षा अधिक नसते?
(अ) ७ दिवस (ब) १० दिवस (क) १२ दिवस (ड) १५ दिवस
उपरोक्त नमुना प्रश्नांपकी अभ्यासक्रमातील एकूण १३ पकी १० प्रकरणांवर प्रश्न विचारण्यात आले आहेत. या प्रश्नांचे स्वरूप पाहिले तर असे लक्षात येते की, काही प्रश्न केवळ माहितीवर आधारित आहेत. काही प्रश्नांमध्ये तरतुदींचे वर्गीकरण, त्या तरतुदी आणि त्यांच्याशी संबंधित कलम, काही प्रश्नांमध्ये चालू घडामोडींचा संदर्भ आहे तर काही प्रश्न विविध घटना दुरुस्त्या आणि त्यात नमूद असलेल्या विषयांबाबत आहेत. याप्रकारे मानवी हक्क अभ्यासक्रमावर आधारित विभिन्न प्रकारचे नमुना प्रश्न सोडविण्याची तयारी केल्यास परीक्षेबाबत आत्मविश्वास वाढण्यास मदत होते.

वाचण्यासाठी इमेजवर क्लिक करा.


 

व्हिडिओ

लाउडस्पीकर  
'महागाई' या विषयावरील चर्चा
blk
आयडिया एक्स्चेंज  
जेष्ठ नाट्यकर्मी विजया मेहता
blk
व्हिवा लाऊंज  
डॉ. रश्मी करंदीकर - पोलीस अधीक्षक (राज्य महामार्ग)
blk
सागर परिक्रमा - २  
‘नौदलवीरा’च्या साहसी प्रवासाला सुरूवात!
लोकसत्ता युट्युब चॅनल
<iframe width="300" height="275" src="http://www.youtube.com/embed/bA4XUHbGh-c" frameborder="0" allowfullscreen></iframe>

लोकसत्ताच्या फेसबुक पेजवरील फोटो अल्बम

'सॅण्डी' संकट!

यश चोप्रा : ‘किंग ऑफ रोमान्स’

लोकसत्ता फेसबुक पेज - कव्हर फोटो

आणखी फोटो पाहण्यासाठी खालील लाईक बटणावर क्लिक करा

‘लोकसत्ता’चे विविध अ‍ॅप्स विनामुल्य डाऊनलोड करा-

वासाचा पयला पाऊस आयला

 


 

साप्ताहिक पुरवणी

लोकरंग (दर रविवारी)


चतुरंग
(दर शनिवारी)

 नवऱ्याकडून घरकामाचा पगार?

alt

 गरज शोधांची जननी

 एक उलट..एक सुलट : वेगळा.. वेगळा..

alt

 करिअरिस्ट मी : ..आणि समस्या ‘सायलेन्ट’ झाल्या

alt

 स्त्री समर्थ : उद्योगस्वामिनी

 बोधिवृक्ष : सूक्ष्मात वसते ब्रह्मांड

 गावाकडची चव : अंबाजोगाईची ‘वैष्णवी’ चव

alt

 आनंदाचं खाणं : अचपळ मन माझे..

alt

 ब्लॉग माझा : आयडिया लई भारी!

alt

 स्त्री जातक : आधी कळस मग पाया रे..!

alt

 अनघड अवघड : बोलायलाच हवं!


वास्तुरंग
(दर शनिवारी)

alt

 एक आस.. उभारीची!

alt

 फटाक्यांपासून इमारतीची सुरक्षा

alt

 घरसजावटीसाठी…
आणखी वाचा...

व्हिवा (दर शुक्रवारी

alt

 फुल टू कल्ला

alt

 कट्टा

alt

 एन्जॉय
आणखी वाचा...

करिअर वृत्तान्त (दर सोमवारी)

 ‘इंग्लिश-विंग्लिश’ :न्यूनगंडाच्या बुडबुडय़ाची गोष्ट
alt   सुट्टी आणि अभ्यास
alt  शिकवून कोणी शिकतं का?
आणखी वाचा...

अर्थवृत्तान्त (दर सोमवारी)

 विमा विश्लेषण : जीवन तरंग
 ‘अर्थ’पूर्ण : महागाईचा भस्मासूर
 गुंतवणूकभान : नव्या दमाचा शूर शिपाई
आणखी वाचा...

आजचे फोटो