विशेष :पंढरीची वाट.. : नामाची शिवण!
मुखपृष्ठ >> लेख >> विशेष :पंढरीची वाट.. : नामाची शिवण!
 
ई-पेपर
 
 

लोकसत्ता ब्लॉग


संघाने काँग्रेसलासुद्धा मदत केली आहे!
पर्यावरण हा अडथळा नव्हे, तर निकोप विकासाचा पाया

गाण्यातील ‘साऊण्ड’चा आनंद अनुभवता आला पाहिजे

माणसं बदलण्यापेक्षा धोरणं बदला!

alt

सर्व काही अण्णांनीच करावे, असे लोकांना वाटणे हीच उणीव..

alt
कांद्याचा भाव शंभर रूपये किलो का नको?
 alt
पीडीएतील दिवस आणि अभिनयाचा श्रीगणेशा
 alt
दुर्बलांना पोसणे म्हणजे सबलीकरण नव्हे!
नक्कल करायलाही अक्कल लागते!
मेधा पाटकर यांचे ऐकले असते, तर एकही पूल
झाला नसता!
alt
‘नक्कल’ न करणे हाच बाळासाहेबांचा खरा
वारसा
पाच वर्षे प्रभावी सरकार
देऊ शकेल अशी पर्यायी
व्यवस्था मला दिसत
नाही!
एक तळमळ बोलकी
झाली
आनंदवनाच्या ‘प्रवाहा’त एकरूप आमटेंची तिसरी पिढी..
लोकांसाठी नव्हे ,
लोकांच्या सोबत...
एक गोष्ट आमच्याकडे शक्यतो होत नाही, ती म्हणजे ‘इ'लॉजिकल्’
बोलणं किंवा वागणं!
‘विचार’ निश्चित झाला
की शब्द आपोआप
सामोरे येतात
‘जमिनीचा पैसा
बिल्डरांना नाही, तर सरकारला मिळायला
हवा!’

दि.०९-११-२०१२ रोजी बाजार बंद झाला त्यावेळचा भाव



 

विशेष :पंढरीची वाट.. : नामाची शिवण! Bookmark and Share Print E-mail

 

शुक्रवार, १५ जून २०१२
ज्ञानदेवांच्या समाधीनंतर संत नामदेवांच्या मनाला उदासीनता आली. त्यामुळे नाममाहात्म्य आणि हरिभक्ती प्रसार-प्रचाराच्या कार्यासाठी नामदेव महाराष्ट्राबाहेर पडले. राजस्थान, माळवा करीत थेट पंजाबात पोहोचले. ते शीखपंथीयांमध्ये विलक्षण लोकप्रिय तर होतेच, परंतु त्यांच्या अभंगांचा अंतर्भाव शिखांच्या उपासनेत असलेल्या गुरुग्रंथसाहिबात ‘नामदेवबानी’ नावाने केला आहे. नामदेवांच्या हिंदी अभंगरचनाही अतिशय मधुर आहेत.

नामदेव एका हिंदी अभंगात म्हणतात,
कहाँ करू जाती कहाँ करू पाती। राजाराम सेऊ दीनराती।।१।।
मन मेरो गंगा मन मेरो कासी। रामरमे काटू जमकी फाँसी।।२।।
सीवणा सीवणा सीऊ सीऊ। रामबिना हूँ कैसे जीऊँ।।३।।
अनंत नामका सिऊ बागा। जा सीवत जमका डर भागा।।४।।
सुरतकी सुई प्रेमका धागा। नामेका मन हरिसी लागा ।।५।।
नामदेवांना विठ्ठलाच्या अनंत नामांमध्ये विशेष आवडीचे नाव म्हणजे केशव. त्यामुळे नामदेवांनी अनेक अभंगांमध्ये आपली नाममुद्राही ‘नामा म्हणे केशवा’ अशी घेतली आहे. हिन्दी अभंगात विठ्ठलनामानेही पांडुरंगाचा उल्लेख असणारे अभंग आहेत. तसेच रामनामाचा महिमा सांगणारे अभंगही पुष्कळ आहेत.
या अभंगात नामदेवमहाराज म्हणतात की, अरे जातिपातीचा विचार कुठे करीत बसता. मीही करीत नाही. प्रभुरामचंद्रांची उपासना दिवसरात्र भक्तिभावाने करतो. माझे मन गंगा आहे. त्याला ओढ आहे ईश्वरभेटीची. सागराच्या भेटीची उत्कट आस असणारी गंगा पवित्र आहे. तसेच अविरत नामस्मरणाने निर्मल झालेले माझे मन काशी आहे. कारण या मनगंगेने रामनामजपाने या जिवाला जन्मजन्मांतरीच्या फाशीरूपी बंधनातून व यमपाशातून मुक्त केले आहे.
मी जातीचा शिंपी आहे. माझा शिलाईचा उद्योग आहे. तरीही मला पांडुरंगाला विसरून व्यवसायात रमता येत नाही. हा हरिचा बंदा पारमार्थिक शिलाईचा धंदा बढिया जमके करतो, जिथे जिथे फाटके दिसते तिथे तिथे जोडण्याचे काम करतो.
अमृताहूनही गोड असणाऱ्या विठ्ठलनामाच्या दोऱ्याने भक्तीचा कपडा शिवला की तो पक्का जोडला जातो. आपल्याला सांगतो, वस्त्र फाटून जीर्ण होईल, पण नामाची पक्की शिवण कधी उसवायची नाही, नामाचे विस्मरण कधी व्हायचे नाही. अहो! हा शिवण्याचा धंदा दिवसरात्र चालू ठेवल्याने शरीररूपी वस्त्र फाटण्याचे भय चारी वाटांनी दाही दिशांना सैरावैरा धावत सुटते. आवडीने घेतलेल्या हरिनामाची सुई आणि नामप्रेमाचा हरिनामाचा धागा घेऊन हा नामा ब्रह्मानंदाचे वस्त्र सतत शिवतो आहे. त्यामुळे नाम्याचे मन आता हरिचरणाला जोडून राहिले आहे.
अहो काय सांगू, राम आणि नाम या नाम्याचा प्राण आहे. रामनाम घेण्याने सारी पातके हडबडली-गडबडली तर चित्रगुप्ताने लेखणी टाकली, संसाराचे पाश दूर झाले आणि नामा पंढरपुरात निरंतर वास्तव्य करणारा विठ्ठलाचा किंकर झाला. साराचेही सार आणि भक्तीचे भांडार असलेल्या रामनामधारकासमोर ऋद्धी-सिद्धी हात जोडून उभ्या राहतात, तर मुक्ती लोटांगण घालत येते. माझे हे बोलणे लटके असेल तर खुशाल माझे मस्तक छेदावे.
डॉ. कल्याणी नामजोशी

 

व्हिडिओ

लाउडस्पीकर  
'महागाई' या विषयावरील चर्चा
blk
आयडिया एक्स्चेंज  
जेष्ठ नाट्यकर्मी विजया मेहता
blk
व्हिवा लाऊंज  
डॉ. रश्मी करंदीकर - पोलीस अधीक्षक (राज्य महामार्ग)
blk
सागर परिक्रमा - २  
‘नौदलवीरा’च्या साहसी प्रवासाला सुरूवात!
लोकसत्ता युट्युब चॅनल
<iframe width="300" height="275" src="http://www.youtube.com/embed/bA4XUHbGh-c" frameborder="0" allowfullscreen></iframe>

लोकसत्ताच्या फेसबुक पेजवरील फोटो अल्बम

'सॅण्डी' संकट!

यश चोप्रा : ‘किंग ऑफ रोमान्स’

लोकसत्ता फेसबुक पेज - कव्हर फोटो

आणखी फोटो पाहण्यासाठी खालील लाईक बटणावर क्लिक करा

‘लोकसत्ता’चे विविध अ‍ॅप्स विनामुल्य डाऊनलोड करा-

वासाचा पयला पाऊस आयला

 


 

साप्ताहिक पुरवणी

लोकरंग (दर रविवारी)


चतुरंग
(दर शनिवारी)

 नवऱ्याकडून घरकामाचा पगार?

alt

 गरज शोधांची जननी

 एक उलट..एक सुलट : वेगळा.. वेगळा..

alt

 करिअरिस्ट मी : ..आणि समस्या ‘सायलेन्ट’ झाल्या

alt

 स्त्री समर्थ : उद्योगस्वामिनी

 बोधिवृक्ष : सूक्ष्मात वसते ब्रह्मांड

 गावाकडची चव : अंबाजोगाईची ‘वैष्णवी’ चव

alt

 आनंदाचं खाणं : अचपळ मन माझे..

alt

 ब्लॉग माझा : आयडिया लई भारी!

alt

 स्त्री जातक : आधी कळस मग पाया रे..!

alt

 अनघड अवघड : बोलायलाच हवं!


वास्तुरंग
(दर शनिवारी)

alt

 एक आस.. उभारीची!

alt

 फटाक्यांपासून इमारतीची सुरक्षा

alt

 घरसजावटीसाठी…
आणखी वाचा...

व्हिवा (दर शुक्रवारी

alt

 फुल टू कल्ला

alt

 कट्टा

alt

 एन्जॉय
आणखी वाचा...

करिअर वृत्तान्त (दर सोमवारी)

 ‘इंग्लिश-विंग्लिश’ :न्यूनगंडाच्या बुडबुडय़ाची गोष्ट
alt   सुट्टी आणि अभ्यास
alt  शिकवून कोणी शिकतं का?
आणखी वाचा...

अर्थवृत्तान्त (दर सोमवारी)

 विमा विश्लेषण : जीवन तरंग
 ‘अर्थ’पूर्ण : महागाईचा भस्मासूर
 गुंतवणूकभान : नव्या दमाचा शूर शिपाई
आणखी वाचा...

आजचे फोटो