विशेष :पंढरीची वाट.. : प्रवृत्ती-निवृत्तीच्या पलीकडे..
मुखपृष्ठ >> लेख >> विशेष :पंढरीची वाट.. : प्रवृत्ती-निवृत्तीच्या पलीकडे..
 
ई-पेपर
 
 

लोकसत्ता ब्लॉग


संघाने काँग्रेसलासुद्धा मदत केली आहे!
पर्यावरण हा अडथळा नव्हे, तर निकोप विकासाचा पाया

गाण्यातील ‘साऊण्ड’चा आनंद अनुभवता आला पाहिजे

माणसं बदलण्यापेक्षा धोरणं बदला!

alt

सर्व काही अण्णांनीच करावे, असे लोकांना वाटणे हीच उणीव..

alt
कांद्याचा भाव शंभर रूपये किलो का नको?
 alt
पीडीएतील दिवस आणि अभिनयाचा श्रीगणेशा
 alt
दुर्बलांना पोसणे म्हणजे सबलीकरण नव्हे!
नक्कल करायलाही अक्कल लागते!
मेधा पाटकर यांचे ऐकले असते, तर एकही पूल
झाला नसता!
alt
‘नक्कल’ न करणे हाच बाळासाहेबांचा खरा
वारसा
पाच वर्षे प्रभावी सरकार
देऊ शकेल अशी पर्यायी
व्यवस्था मला दिसत
नाही!
एक तळमळ बोलकी
झाली
आनंदवनाच्या ‘प्रवाहा’त एकरूप आमटेंची तिसरी पिढी..
लोकांसाठी नव्हे ,
लोकांच्या सोबत...
एक गोष्ट आमच्याकडे शक्यतो होत नाही, ती म्हणजे ‘इ'लॉजिकल्’
बोलणं किंवा वागणं!
‘विचार’ निश्चित झाला
की शब्द आपोआप
सामोरे येतात
‘जमिनीचा पैसा
बिल्डरांना नाही, तर सरकारला मिळायला
हवा!’

दि.०९-११-२०१२ रोजी बाजार बंद झाला त्यावेळचा भाव



 

विशेष :पंढरीची वाट.. : प्रवृत्ती-निवृत्तीच्या पलीकडे.. Bookmark and Share Print E-mail

 

शनिवार, १६ जून २०१२
नामदेवांनी भागवतधर्माचा आवार वाढण्यासाठी भाषाभेद सोडून अभंग रचना केली. त्यांचे मराठी वळणाचे हिंदी अभंग फार मधुर आहेत. खालील अभंग त्याचाच एक उत्तम नमुना आहे.
मन मेरे गज जिव्हा मेरी काती। माप माप काटो जमकी फासी।।१।।
कहा करू जाती कहा करू पाती। रामको नाम जपो दीन और राती।।२।।
रागबिन रागो सिवबिन सीवो। रामनाम बिन कही न जीवो।।३।।


हम तो भगति करू हरीके गुन गाऊँ। आठ प्रहर आपना खसमकू त्यागु।।४।।
सोनेकी सुई रुपेका धागा। नामाका चित्त हरसू लागा।।५।।
संत नामदेवांनी आपल्या शिलाईच्या व्यवसायातील उपयोगाला येणाऱ्या वस्तूंच्या रुपकानेच आपली नामभक्ती आणि भक्तीतली अनुभूती निवेदित केली आहे. कापड मोजण्याचे माप त्याला उर्दूत गज म्हणतात. नामदेवमहाराज म्हणतात, की माझे मन हेच मोजमाप करण्याचे साधन म्हणजे मोजपट्टी आहे. भक्तीची खोली किती हे मोजण्याची पट्टी मनच आहे. तर माझी जिव्हा मापी लावलेल्या पूर्वकर्माला कापून संपवणारी कात्री आहे. जन्मजन्मांतराला गरजेचे असणारे अनेक देहरूपी वस्त्र खूपच लांबलचक आहे, नव्हे कपडय़ाचे ठाणच आहे. मला ठाणभर कापड मापात कापून त्याची भारंभार वस्त्र शिवायची नाहीत. म्हणजे मला पुन्हा पुन्हा जन्म घ्यायचे नाहीत. याच जन्मासाठी जी देहरूपी खोळ घेऊन आलो आहे, तेवढीच पुरी आहे. आता पुन्हा खोळ शिवण्याचा प्रसंग न यावा, यासाठी मी माझे प्रारब्ध भोगून संपवणार आहे. पुढचा व त्याबरोबरच या जन्मीचे निर्माण होणारे क्रियमाण म्हणजे पुढचा जन्म घेण्यासाठीचे वस्त्र ते मात्र मी फार काटेकोरपणे बेतत आहे. म्हणजे मी अखंड नामस्मरणाने नवीन क्रियमाण भोगण्यासाठी निर्माणच करत नाही. त्यामुळे पुढचा जन्म घ्यावाच लागणार नाही.
नामदेव म्हणतात, भगवंताचे गुणानुवाद भक्तिभावाने गाणे व अहोरात्र नामस्मरण करणे हा एकच उपाय यमपाशातून मुक्त होण्यासाठी आहे आणि मी जो जातपात, सगेसोयरे, स्थावर जंगमाचा मोह सोडून अवलंबत आहे.
संत नामदेव म्हणतात, की मी सारी आसक्ती सोडून केवळ विठ्ठल चरणाची आसक्ती धरली आहे. मी अजूनही शिवणकाम सोडलेले नाही. पण आता पूर्वीसारखे प्रवृत्ती-निवृत्तीचे दोन किनार शिवून जोडायचे, उसवलेले दिसले की शिवण घालायला घ्यायची. हा उद्योग आता संपला आहे. प्रवृत्तीनिवृत्तीच्या पलीकडे गेलेला हा नाम जीवाला शिवाशी जोडण्यासाठी टाके घालतो आहे. हे टाके मीपणाला शपथपूर्वक विसरून अष्टौप्रहर घालत बसतो. ही शिलाई करणारा नामा पोलादाची सुई आणि कापसाचा धागा घेऊन शिवत नाही. तर या नामदेव शिंप्याची सुई आहे सोन्याची आणि धागा आहे रुप्याचा; त्यामुळे आता नामा अहोरात्र विठ्ठल दर्शनात सूर्याचे सुवर्णासारखे तेज आणि रुपेरी चांदण्याची शीतलता अनुभवतो आहे.
आता नामदेवाला अहर्निश हरिगुण गाणे एवढे एकच काम शिल्लक उरले आहे. ज्या नामाचा महिमा गाताना वेदशास्त्र, शेषवाणी, भीष्म-पाराशर, ब्रह्मदेव-मुचकुंद मौनावले तिथे त्या नामाचे सामथ्र्य नामा काय गाईल?
डॉ. कल्याणी नामजोशी

 

व्हिडिओ

लाउडस्पीकर  
'महागाई' या विषयावरील चर्चा
blk
आयडिया एक्स्चेंज  
जेष्ठ नाट्यकर्मी विजया मेहता
blk
व्हिवा लाऊंज  
डॉ. रश्मी करंदीकर - पोलीस अधीक्षक (राज्य महामार्ग)
blk
सागर परिक्रमा - २  
‘नौदलवीरा’च्या साहसी प्रवासाला सुरूवात!
लोकसत्ता युट्युब चॅनल
<iframe width="300" height="275" src="http://www.youtube.com/embed/bA4XUHbGh-c" frameborder="0" allowfullscreen></iframe>

लोकसत्ताच्या फेसबुक पेजवरील फोटो अल्बम

'सॅण्डी' संकट!

यश चोप्रा : ‘किंग ऑफ रोमान्स’

लोकसत्ता फेसबुक पेज - कव्हर फोटो

आणखी फोटो पाहण्यासाठी खालील लाईक बटणावर क्लिक करा

‘लोकसत्ता’चे विविध अ‍ॅप्स विनामुल्य डाऊनलोड करा-

वासाचा पयला पाऊस आयला

 


 

साप्ताहिक पुरवणी

लोकरंग (दर रविवारी)


चतुरंग
(दर शनिवारी)

 नवऱ्याकडून घरकामाचा पगार?

alt

 गरज शोधांची जननी

 एक उलट..एक सुलट : वेगळा.. वेगळा..

alt

 करिअरिस्ट मी : ..आणि समस्या ‘सायलेन्ट’ झाल्या

alt

 स्त्री समर्थ : उद्योगस्वामिनी

 बोधिवृक्ष : सूक्ष्मात वसते ब्रह्मांड

 गावाकडची चव : अंबाजोगाईची ‘वैष्णवी’ चव

alt

 आनंदाचं खाणं : अचपळ मन माझे..

alt

 ब्लॉग माझा : आयडिया लई भारी!

alt

 स्त्री जातक : आधी कळस मग पाया रे..!

alt

 अनघड अवघड : बोलायलाच हवं!


वास्तुरंग
(दर शनिवारी)

alt

 एक आस.. उभारीची!

alt

 फटाक्यांपासून इमारतीची सुरक्षा

alt

 घरसजावटीसाठी…
आणखी वाचा...

व्हिवा (दर शुक्रवारी

alt

 फुल टू कल्ला

alt

 कट्टा

alt

 एन्जॉय
आणखी वाचा...

करिअर वृत्तान्त (दर सोमवारी)

 ‘इंग्लिश-विंग्लिश’ :न्यूनगंडाच्या बुडबुडय़ाची गोष्ट
alt   सुट्टी आणि अभ्यास
alt  शिकवून कोणी शिकतं का?
आणखी वाचा...

अर्थवृत्तान्त (दर सोमवारी)

 विमा विश्लेषण : जीवन तरंग
 ‘अर्थ’पूर्ण : महागाईचा भस्मासूर
 गुंतवणूकभान : नव्या दमाचा शूर शिपाई
आणखी वाचा...

आजचे फोटो