आहारचर्या : शर्करामापक
मुखपृष्ठ >> आहारचर्या >> आहारचर्या : शर्करामापक
 
ई-पेपर
 
 

लोकसत्ता ब्लॉग


संघाने काँग्रेसलासुद्धा मदत केली आहे!
पर्यावरण हा अडथळा नव्हे, तर निकोप विकासाचा पाया

गाण्यातील ‘साऊण्ड’चा आनंद अनुभवता आला पाहिजे

माणसं बदलण्यापेक्षा धोरणं बदला!

alt

सर्व काही अण्णांनीच करावे, असे लोकांना वाटणे हीच उणीव..

alt
कांद्याचा भाव शंभर रूपये किलो का नको?
 alt
पीडीएतील दिवस आणि अभिनयाचा श्रीगणेशा
 alt
दुर्बलांना पोसणे म्हणजे सबलीकरण नव्हे!
नक्कल करायलाही अक्कल लागते!
मेधा पाटकर यांचे ऐकले असते, तर एकही पूल
झाला नसता!
alt
‘नक्कल’ न करणे हाच बाळासाहेबांचा खरा
वारसा
पाच वर्षे प्रभावी सरकार
देऊ शकेल अशी पर्यायी
व्यवस्था मला दिसत
नाही!
एक तळमळ बोलकी
झाली
आनंदवनाच्या ‘प्रवाहा’त एकरूप आमटेंची तिसरी पिढी..
लोकांसाठी नव्हे ,
लोकांच्या सोबत...
एक गोष्ट आमच्याकडे शक्यतो होत नाही, ती म्हणजे ‘इ'लॉजिकल्’
बोलणं किंवा वागणं!
‘विचार’ निश्चित झाला
की शब्द आपोआप
सामोरे येतात
‘जमिनीचा पैसा
बिल्डरांना नाही, तर सरकारला मिळायला
हवा!’

दि.०९-११-२०१२ रोजी बाजार बंद झाला त्यावेळचा भाव



 

आहारचर्या : शर्करामापक Bookmark and Share Print E-mail

डॉ. शिल्पा जोशी ,रविवार  २४ जून २०१२
This e-mail address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it

आजकाल अनेक अन्नपदार्थ 'Low GI'  म्हणून विकले जातात. उदा. तांदूळ, एनर्जी बार्स इत्यादी. याबरोबरच हल्ली बाजारात वेगवेगळी धान्येमिश्रित पीठ मिळू लागले आहे. त्यात वेगवेगळी धान्ये, डाळी वगैरे घातल्या जातात. हे पीठ मधुमेह, हृदयरोग असलेल्या रुग्णांकरता चांगले असल्याचा दावा केला जातो. वेगवेगळे पीठ, वेगवेगळ्या प्रकारचे तांदूळ इत्यादी गोष्टींमधील 'Glycemic Index'  कमी करण्याचा हा प्रयत्न आहे. हा 'Glycemic Index' म्हणजे काय?
आपण जे अन्न खातो त्याचे पचन झाल्यावर त्याचे साखरेत रूपांतर होते. या सर्व अन्नपदार्थात कबरेदकांचे जवळजवळ १०० टक्के रूपांतर साखरेत होते व इतर अन्नघटकांचे जसे प्रथिने व स्निग्ध पदार्थ यांचे. कबरेदकांपेक्षा कमी प्रमाणात साखरेत रूपांतर होते. अन्नघटकांतून तयार झालेल्या साखरेचे शोषण रक्तात होते. अन्नपदार्थातील साखरेचे किती वेगाने रक्तात शोषण होते, त्यावर त्या पदार्थाचा G.I. अवलंबून असतो. उदा. साखर किंवा गूळ या पदार्थातील साखर लगेचच रक्तात शोषली जाते, म्हणून त्यांचा G.I.  जास्त! याउलट, गव्हातील साखर हळू शोषली जाते. म्हणून त्याचा G.I. कमी!
Glycemic Index  चा शोध कॅनडातील शास्त्रज्ञ प्राध्यापक जेन्किन्स यांनी लावला. त्यांच्या संशोधनातून असे दिसून आले की, कमी G.I. असलेल्या अन्नपदार्थानी मधुमेह, स्थूलता, हृदयरोग टाळता येतो किंवा लांबणीवर टाकता येतो. ज्यांना हे विकार आहेत, त्यांनी 'Low GI' आहार घेतला तर त्यांचा विकार नियंत्रणात राहतो. G.I. हे अन्नातून तयार झालेल्या साखरेचे मापक आहे. त्यामुळे ज्या अन्नपदार्थात कबरेदके नसतात, त्यांचा G.I. मापता येत नाही. उदा. मांसाहार!
अन्नपदार्थाचा Glycemic Index  वेगवेगळ्या गोष्टींवर अवलंबून असतो. जसे अन्नधान्य जुने होते, तसा त्याचा G.I. कमी होतो. त्यामुळे अन्नधान्य घेताना जुने धान्यच विकत घ्यावे. उदा. जुने तांदूळ.काही धान्ये अशी आहेत- ज्यांचा मुळातच  G.I. जास्त आहे. उदा. तांदूळ. भात खाऊन रक्तातील साखर जास्त लवकर वाढते, हे सर्वाना माहीत आहे. त्यामुळे ज्यांना मधुमेह असतो, त्यांना तांदूळ वज्र्य असतो. बाजारात खूप प्रकारचे तांदूळ मिळतात. सर्व तांदळांमध्ये बासमती तांदळाने रक्तातील साखर हळू वाढते. बासमतीचा  G.I. कमी आहे. या उलट, लहान आकाराचा तांदूळ- जसे आंबेमोहर, कोलम यांनी रक्तातील साखर लगेचच वाढते. दक्षिण भारतात ‘मुलगिरी’ नावाचा तांदूळ मिळतो. त्याचा  G.I. खूपच कमी आहे. या तांदळाबरोबरच काही तांदळांवर काही विशेष प्रक्रिया केल्यास त्याचा G.I. कमी होतो. यावरून असे दिसून येते की, तुम्ही किती भात खाता हे महत्त्वाचे आहेच, पण त्याचबरोबर कुठल्या तांदळाचा भात खाता हेही तितकेच महत्त्वाचे आहे.
ज्या अन्नपदार्थात चोथ्याचे प्रमाण जास्त असते, त्यांचा G.I. कमी असतो. या चोथ्यात अन्नातील साखर अडकून पडते. त्यामुळे त्याचे चांगल्या प्रकारे शरीरात शोषण होत नाही. म्हणूनच भाज्या, सालीसकट डाळी व कडधान्ये या सर्व पदार्थाचा G.I.  खूप कमी आहे. चोथ्याचे प्रमाण जास्त असल्यामुळे हे पदार्थ खाऊन पोट भरते व स्थूलता, मधुमेह, हृदयरोग लांबणीवर टाकता येतात. हे पदार्थ म्हणजे निसर्गाने दिलेली औषधेच आहेत. या सर्व पदार्थाचे रस काढून, साली काढून खाऊ नका. तसे केल्याने त्यातील चोथा कमी होतो व त्याचे गुण नाहीसे होतात.
अन्नपदार्थात असलेली प्रथिने त्याचा G.I. कमी करण्यास मदत करतात. ज्या अन्नपदार्थाचा  G.I. जास्त आहे किंवा जे पदार्थ खाऊन रक्तातील साखर पटकन वाढते. अशा अन्नपदार्थामध्ये प्रथिने असलेले पदार्थ घातले की त्याने रक्तातील साखर लवकर वाढत नाही. उदा. भात खाऊन रक्तातील साखर वाढते. पण त्याच भातात भरपूर वरण वा आमटी घालून खाल्ला किंवा तांदळात डाळ घालून खिचडी केली तर त्यामुळे रक्तातील साखर लवकर वाढत नाही. पारंपरिकरीत्या आपण ‘वरण-भात’, ‘आमटी-भात’, ‘दही-भात’ खातो. त्याचे कारण आपल्या पूर्वजांना प्रथिने असलेल्या पदार्थाचे महत्त्व माहीत होते. त्यांचा उल्लेख प्रथम करून, त्याचे प्रमाण जास्त वापरावे, हा त्यांचा यामागे उद्देश होता. त्यामुळे पुढच्या वेळेस भात खाताना तुम्ही आमटी, कढी, वरण यांचे प्रमाण जास्त घ्या. ‘भात-आमटी’ खाऊ नका;  तर ‘आमटी-भात’ खा!
फळांचा  G.I. हा वादाचा मुद्दा आहे. बऱ्याच जणांना वाटते की, काही फळे फार गोड असतात, त्यामुळे मधुमेह असलेल्यांनी फळे टाळावीत. काही फळांचा G.I. जास्त असतो. केळी, चिकू, आंबा, द्राक्षे, सीताफळे. ही फळे मधुमेह असलेल्यांनी व रक्तातील चरबी जास्त असलेल्यांनी टाळावीत. अर्थात कधीतरी एखादी फळाची फोड खाल्ली तर चालते. पण इतर फळांचा  G.I. कमी असतो. त्यामध्ये जी फळे आंबट असतात- संत्री, मोसंबी, पेरू इत्यादी- त्यांचा G.I. फार कमी असतो. त्यांचे सेवन रोज करावे. मात्र, जेव्हा फळाचा रस काढला जातो, तेव्हा फळातील चोथा रसाहून वेगळा होतो. रसामुळे रक्तातील साखर पटकन वाढू शकते. त्यामुळे रस पिऊ नका. फळे खा!
अन्नपदार्थात आंबट पदार्थ मिसळले की, त्यांचा  G.I. कमी होतो. त्यामुळे पारंपरिक पद्धतीत भातावर, पोह्य़ावर लिंबू पिळून घेणे किंवा पदार्थामध्ये चिंच, आमसूल, आमचूर घालणे फायद्याचे ठरते. या पारंपरिक रीतीचे पालन आपण केले पाहिजे.
कुठल्याही अन्नपदार्थात स्निग्ध पदार्थ घातला की, त्याचा  G.I. कमी होतो. त्याचे कारण असे की, त्या पदार्थातील चरबी साखरेचे शोषण होऊ देत नाही. अशा पदार्थाचा G.I. कमी असला, तरीही ते शरीराला हानीकारक असतात. हे पदार्थ खाऊन स्थूलता वाढते व रक्तातील चरबी व कोलेस्टेरॉलही वाढते. त्यामुळे ज्यांचा G.I. कमी असतो, ते सर्व पदार्थ शरीराला पोषक असतात, असे नाही. दुसरी गोष्ट अशी की, जेव्हा मधुमेह असलेल्या व्यक्तीची रक्तातील साखर कमी होते तेव्हा त्यांना गोड खायला सांगतात. हे गोड म्हणजे साखर, गूळ किंवा मध! सहसा मधुमेही रक्तातील साखर कमी झाल्यावर गोड पदार्थ म्हणजे लाडू, बर्फी, पेढे, चॉकलेट्स, बिस्किटे खातात. या सर्व पदार्थात खूप स्निग्ध पदार्थ असतात. त्यामुळे हे पदार्थ खाऊन, रक्तातील साखर लगेचच वर येत नाही. साखर ‘नॉर्मल’ होत नाही, हे पाहून मधुमेही हे पदार्थ जास्त प्रमाणात खातात. असे केल्याने त्यांची रक्तातील साखर दोन तासांनी प्रमाणाबाहेर वाढते. हे टाळण्यासाठी रक्तातील साखर कमी झाली की, फक्त साखर, ग्लुकोज, गूळ खा. मिठाई खाऊ नका.
आजकाल 'Low GI'  पदार्थ बाजारात मिळतात. त्यांच्या जाहिराती टी.व्ही.वर, इंटरनेटवर आपण बघतो. हे पदार्थ विकत घेण्याअगोदर त्या पदार्थात काय काय घटक आहेत, ते जरूर पाहा आणि हा पदार्थ 'Low GI' कसा झाला, हे समजून घ्या. कदाचित त्यात खूप स्निग्ध पदार्थ असतील. तुम्ही पारख करा आणि मगच कुठलाही पदार्थ विकत घ्या!

 

व्हिडिओ

लाउडस्पीकर  
'महागाई' या विषयावरील चर्चा
blk
आयडिया एक्स्चेंज  
जेष्ठ नाट्यकर्मी विजया मेहता
blk
व्हिवा लाऊंज  
डॉ. रश्मी करंदीकर - पोलीस अधीक्षक (राज्य महामार्ग)
blk
सागर परिक्रमा - २  
‘नौदलवीरा’च्या साहसी प्रवासाला सुरूवात!
लोकसत्ता युट्युब चॅनल
<iframe width="300" height="275" src="http://www.youtube.com/embed/bA4XUHbGh-c" frameborder="0" allowfullscreen></iframe>

लोकसत्ताच्या फेसबुक पेजवरील फोटो अल्बम

'सॅण्डी' संकट!

यश चोप्रा : ‘किंग ऑफ रोमान्स’

लोकसत्ता फेसबुक पेज - कव्हर फोटो

आणखी फोटो पाहण्यासाठी खालील लाईक बटणावर क्लिक करा

‘लोकसत्ता’चे विविध अ‍ॅप्स विनामुल्य डाऊनलोड करा-

वासाचा पयला पाऊस आयला

 


 

साप्ताहिक पुरवणी

लोकरंग (दर रविवारी)


चतुरंग
(दर शनिवारी)

 नवऱ्याकडून घरकामाचा पगार?

alt

 गरज शोधांची जननी

 एक उलट..एक सुलट : वेगळा.. वेगळा..

alt

 करिअरिस्ट मी : ..आणि समस्या ‘सायलेन्ट’ झाल्या

alt

 स्त्री समर्थ : उद्योगस्वामिनी

 बोधिवृक्ष : सूक्ष्मात वसते ब्रह्मांड

 गावाकडची चव : अंबाजोगाईची ‘वैष्णवी’ चव

alt

 आनंदाचं खाणं : अचपळ मन माझे..

alt

 ब्लॉग माझा : आयडिया लई भारी!

alt

 स्त्री जातक : आधी कळस मग पाया रे..!

alt

 अनघड अवघड : बोलायलाच हवं!


वास्तुरंग
(दर शनिवारी)

alt

 एक आस.. उभारीची!

alt

 फटाक्यांपासून इमारतीची सुरक्षा

alt

 घरसजावटीसाठी…
आणखी वाचा...

व्हिवा (दर शुक्रवारी

alt

 फुल टू कल्ला

alt

 कट्टा

alt

 एन्जॉय
आणखी वाचा...

करिअर वृत्तान्त (दर सोमवारी)

 ‘इंग्लिश-विंग्लिश’ :न्यूनगंडाच्या बुडबुडय़ाची गोष्ट
alt   सुट्टी आणि अभ्यास
alt  शिकवून कोणी शिकतं का?
आणखी वाचा...

अर्थवृत्तान्त (दर सोमवारी)

 विमा विश्लेषण : जीवन तरंग
 ‘अर्थ’पूर्ण : महागाईचा भस्मासूर
 गुंतवणूकभान : नव्या दमाचा शूर शिपाई
आणखी वाचा...

आजचे फोटो