शिवशाहिरांचा प्रेरणादायी जीवनप्रवासाचा खजिना
मुखपृष्ठ >> लेख >> शिवशाहिरांचा प्रेरणादायी जीवनप्रवासाचा खजिना
 
ई-पेपर
 
 

लोकसत्ता ब्लॉग


संघाने काँग्रेसलासुद्धा मदत केली आहे!
पर्यावरण हा अडथळा नव्हे, तर निकोप विकासाचा पाया

गाण्यातील ‘साऊण्ड’चा आनंद अनुभवता आला पाहिजे

माणसं बदलण्यापेक्षा धोरणं बदला!

alt

सर्व काही अण्णांनीच करावे, असे लोकांना वाटणे हीच उणीव..

alt
कांद्याचा भाव शंभर रूपये किलो का नको?
 alt
पीडीएतील दिवस आणि अभिनयाचा श्रीगणेशा
 alt
दुर्बलांना पोसणे म्हणजे सबलीकरण नव्हे!
नक्कल करायलाही अक्कल लागते!
मेधा पाटकर यांचे ऐकले असते, तर एकही पूल
झाला नसता!
alt
‘नक्कल’ न करणे हाच बाळासाहेबांचा खरा
वारसा
पाच वर्षे प्रभावी सरकार
देऊ शकेल अशी पर्यायी
व्यवस्था मला दिसत
नाही!
एक तळमळ बोलकी
झाली
आनंदवनाच्या ‘प्रवाहा’त एकरूप आमटेंची तिसरी पिढी..
लोकांसाठी नव्हे ,
लोकांच्या सोबत...
एक गोष्ट आमच्याकडे शक्यतो होत नाही, ती म्हणजे ‘इ'लॉजिकल्’
बोलणं किंवा वागणं!
‘विचार’ निश्चित झाला
की शब्द आपोआप
सामोरे येतात
‘जमिनीचा पैसा
बिल्डरांना नाही, तर सरकारला मिळायला
हवा!’

दि.०९-११-२०१२ रोजी बाजार बंद झाला त्यावेळचा भाव



 

शिवशाहिरांचा प्रेरणादायी जीवनप्रवासाचा खजिना Bookmark and Share Print E-mail

डॉ. सदाशिव शिवदे ,रविवार, २९ जुलै २०१२
This e-mail address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it

शिवशाहीर बाबासाहेबांनी गेल्या वर्षी ९० व्या वर्षांत पदार्पण केलं, त्यानिमित्ताने ‘जडण-घडण’ मासिक आणि सह्य़ाद्री प्रकाशनानं पुण्यात आयोजित केलेला कार्यक्रम माझ्यासारख्या असंख्य शिवभक्तांच्या आयुष्यातील कधीही न विसरण्याजोगी संध्याकाळ होती.
चाफ्याच्या फुलांचा घमघमाट, ऐतिहासिक काळात घेऊन जाणारे व्यासपीठ, त्यावरील तुळजाभवानीची भव्य मूर्ती, जुने खांब, कवडय़ाच्या माळांनी होणारं मान्यवरांचं स्वागत अन् जोडीला गोंधळ्यांनी भंडारा उधळत वाजवलेला संबळ.. अक्षरश: देहभान हरपून आम्ही तो कार्यक्रम कानामनात साठवत होतो. पत्रकार-संपादक अन् प्रभावी वक्ते असलेले आमचे लेखकमित्र डॉ. सागरराव देशपांडे यांनी ११ वर्षे अहोरात्र परिश्रम घेऊन बाबासाहेबांचा चरित्र ग्रंथ सिद्ध केला होता- ‘बेलभंडारा.’ तुळजाभवानीच्या मूर्तीच्या मागून एका कोनाडय़ातून हे पुस्तक व्यासपीठावर सादर झालं अन् सागररावांच्याच आगळ्यावेगळ्या कल्पनेनुसार आधुनिक अष्टप्रधान मंडळानं बाबासाहेबांच्या साक्षीनं या ग्रंथाचं प्रकाशन केलं. डॉ. रघुनाथ माशेलकर, डॉ. विजय भटकर, दाजीकाका गाडगीळ, रावसाहेब शिंदे, डॉ. शां. ब. मुजुमदार असे दिग्गज एकत्र आणण्याची किमया ‘बेलभंडारा’ नं साधली होती.
बेलभंडारा पाहताच अक्षरश: आपण मंत्रमुग्ध होतो. अक्षरश: बाबासाहेबांचं बोट धरून आपण त्यांच्या जीवनात प्रवेश करतो आहोत, अशी प्रभावी भाषाशैली, आंतरराष्ट्रीय स्तरावरही नावाजलं जाईल अशा ग्रंथाचं निर्मितीमूल्य, बाबासाहेबांचा समग्र जीवनपट दाखवणारी अत्यंत दुर्मिळ छायाचित्रं, त्यांच्याविषयी राजमाता सुमित्राराजेंसह अनेक क्षेत्रातील दिग्गजांनी नोंदवलेले अभिप्राय व लेख, दोन महत्त्वाची मानपत्रं आणि सगळ्यात महत्त्वाचं म्हणजे बाबासाहेबांच्या १३ व्या पूर्वजांना आलेलं छत्रपती शिवाजी महाराजांचं पत्रही या ग्रंथात समाविष्ट करण्यात आलं आहे.
बाबासाहेबांसारख्या असामान्य प्रतिभावंत लेखक-वक्तयाचं त्यांच्याच समोर चरित्र लिहून प्रकाशित करणं म्हणजे सिंहगडावरचा तानाजी कडा चढण्याचाच प्रयत्न म्हणावा लागेल. पण गेल्या ३० वर्षांचा बाबासाहेबांचा अत्यंत निकटचा सहवास आणि अभ्यासपूर्ण मांडणी करण्याची पद्धत यामुळं सागररावांनी ‘बेलभंडारा’ हा ग्रंथ आम्हा समस्त शिवप्रेमींसाठी, बाबासाहेब प्रेमींसाठी एक सुवर्णजडित मानाचं पानच सादर करावं, तसा सादर केला आहे. खुद्द शिवशाहिरांनी आपल्या आशीर्वादपर मनोगतामध्ये सागररावांना लिहिले आहे, ‘‘मी माझे सविस्तर आत्मचरित्र लिहावं असं माझ्या अनेक गणगोतातील जिवलगांनी आग्रहपूर्वक म्हटलं. अगदी पु. लं. नी सुद्धा. पण तो विचार आजही, अजूनही माझ्या मनात रुजत नाही. अंकूर न फुटणाऱ्या वाळूच्या खडय़ाप्रमाणे सर्वाचे हे आग्रह तसेच भिजत पडून आहेत. आता मी ते लिहीन असं मला वाटत नाही. कारण तुमच्या या ‘बेलभंडारा’ पेक्षा माझ्या जीवनात वेगळं आहेच काय?’’
कर्नाटकातून ‘लोकरस’ आडनाव घेऊन आजिच्या महाराष्ट्रात १२ व्या शतकापूर्वी आलेलं पुरंदरे घराणं इथपासून सुरू झालेल्या ‘बेलभंडारा’ तील आठवणींची बेलपानं अक्षरश: बाबासाहेबांचा ९० वर्षांचा प्रवास आपल्याला घडवतात. बाबासाहेबांनी अत्यंत जिव्हाळ्यानं आपला जीवनप्रवास, आपल्या मनीचे गूज, आपल्या व्यथा-वेदना, आपल्या काळज्या, आपला आनंद, आपल्या महत्त्वाकांक्षा, आपले संकल्प, आपली कृतज्ञता हे सारं सारं सागररावांना सांगितलं. या साऱ्याचा अत्यंत रम्य मागोवा ‘बेलभंडारा’मधून आपल्याला पाहायला मिळतो.
बाबासाहेबांचं अत्यंत समृद्ध अन् खानदानी वातावरणात गेलेलं बालपण, शालेय आणि महाविद्यालयीन जीवन, त्यांची भटकंती, इतिहास संशोधन मंडळातल्या हकिकती, शिवचरित्राची पूर्वतयारी, त्यासाठी त्यांनी घेतलेले अफाट परिश्रम, सोसलेले अपमान, अवहेलना, तुरुंगवास, दादरा-नगर-हवेली सशस्त्र स्वातंत्र्यलढय़ातील त्यांचा सहभाग, शिवचरित्र कथन, व्याख्यानमाला, मुंबईतील १९७४ मध्ये उभारलेली शिवसृष्टी, देश विदेशातील विविध क्षेत्रातील दिग्गजांचा सहवास, जाणता राजा महानाटय़ाची निर्मिती, महाराजा प्रतिष्ठानच्या माध्यमातून उभारण्यात येणारी शिवसृष्टी, बाबासाहेबांची दानशूरता, त्यांच्यातला रसिक मर्मज्ञ आणि असे अनेक पैलू कलात्मक रीतीनं ‘बेलभंडारा’ मधून सादर करण्यात आले आहेत.
समस्त इतिहासप्रेमींनी तो आपल्या संग्रही ठेवावा, वाचावा आणि आपणही आपापल्या क्षेत्रात बाबासाहेबांप्रमाणंच निष्ठेनं वाटचाल करावी यासाठी प्रेरणा देणारा आहे. महाराष्ट्रातल्या साहित्यविषयक संस्था, विद्यापीठं, शिक्षक, पालक, विद्यार्थ्यांनी आपल्या संग्रही ठेवावा आणि चरित्रं कशी सादर करावीत याचा आदर्श वस्तुपाठ घालून देणारा महाग्रंथ म्हणून मराठी साहित्यविश्वात ‘बेलभंडारा’चं एका वेगळ्या उंचीचं स्थान आहे असं मला वाटतं. सागरराव देशपांडे यांची ही कुलीन, अभ्यासू लेखणी मराठी साहित्यविश्वाच्या पावनखिंडीत अनेकांना आपापल्या महत्त्वाकांक्षा पूर्ण करण्याची प्रेरणा देत राहील एवढा विश्वास ‘बेलभंडारा’ मुळं नक्कीच देता येईल.

‘बेलभंडारा’
कॉफी टेबल बुक * पाने ३७६
हार्डबाऊंड ६९९ रु. *पेपरबॅक ४०० रु. प्रकाशक : सह्य़ाद्री प्रकाशन, पुणे संपर्क : १०१, पहिला मजला, रामकृष्ण परमहंस गृहरचना, सिंहगड रोड, पुणे- ३०.

 

व्हिडिओ

लाउडस्पीकर  
'महागाई' या विषयावरील चर्चा
blk
आयडिया एक्स्चेंज  
जेष्ठ नाट्यकर्मी विजया मेहता
blk
व्हिवा लाऊंज  
डॉ. रश्मी करंदीकर - पोलीस अधीक्षक (राज्य महामार्ग)
blk
सागर परिक्रमा - २  
‘नौदलवीरा’च्या साहसी प्रवासाला सुरूवात!
लोकसत्ता युट्युब चॅनल
<iframe width="300" height="275" src="http://www.youtube.com/embed/bA4XUHbGh-c" frameborder="0" allowfullscreen></iframe>

लोकसत्ताच्या फेसबुक पेजवरील फोटो अल्बम

'सॅण्डी' संकट!

यश चोप्रा : ‘किंग ऑफ रोमान्स’

लोकसत्ता फेसबुक पेज - कव्हर फोटो

आणखी फोटो पाहण्यासाठी खालील लाईक बटणावर क्लिक करा

‘लोकसत्ता’चे विविध अ‍ॅप्स विनामुल्य डाऊनलोड करा-

वासाचा पयला पाऊस आयला

 


 

साप्ताहिक पुरवणी

लोकरंग (दर रविवारी)


चतुरंग
(दर शनिवारी)

 नवऱ्याकडून घरकामाचा पगार?

alt

 गरज शोधांची जननी

 एक उलट..एक सुलट : वेगळा.. वेगळा..

alt

 करिअरिस्ट मी : ..आणि समस्या ‘सायलेन्ट’ झाल्या

alt

 स्त्री समर्थ : उद्योगस्वामिनी

 बोधिवृक्ष : सूक्ष्मात वसते ब्रह्मांड

 गावाकडची चव : अंबाजोगाईची ‘वैष्णवी’ चव

alt

 आनंदाचं खाणं : अचपळ मन माझे..

alt

 ब्लॉग माझा : आयडिया लई भारी!

alt

 स्त्री जातक : आधी कळस मग पाया रे..!

alt

 अनघड अवघड : बोलायलाच हवं!


वास्तुरंग
(दर शनिवारी)

alt

 एक आस.. उभारीची!

alt

 फटाक्यांपासून इमारतीची सुरक्षा

alt

 घरसजावटीसाठी…
आणखी वाचा...

व्हिवा (दर शुक्रवारी

alt

 फुल टू कल्ला

alt

 कट्टा

alt

 एन्जॉय
आणखी वाचा...

करिअर वृत्तान्त (दर सोमवारी)

 ‘इंग्लिश-विंग्लिश’ :न्यूनगंडाच्या बुडबुडय़ाची गोष्ट
alt   सुट्टी आणि अभ्यास
alt  शिकवून कोणी शिकतं का?
आणखी वाचा...

अर्थवृत्तान्त (दर सोमवारी)

 विमा विश्लेषण : जीवन तरंग
 ‘अर्थ’पूर्ण : महागाईचा भस्मासूर
 गुंतवणूकभान : नव्या दमाचा शूर शिपाई
आणखी वाचा...

आजचे फोटो