गुरुदक्षिणा
मुखपृष्ठ >> बालमैफल >> गुरुदक्षिणा
 
ई-पेपर
 
 

लोकसत्ता ब्लॉग


संघाने काँग्रेसलासुद्धा मदत केली आहे!
पर्यावरण हा अडथळा नव्हे, तर निकोप विकासाचा पाया

गाण्यातील ‘साऊण्ड’चा आनंद अनुभवता आला पाहिजे

माणसं बदलण्यापेक्षा धोरणं बदला!

alt

सर्व काही अण्णांनीच करावे, असे लोकांना वाटणे हीच उणीव..

alt
कांद्याचा भाव शंभर रूपये किलो का नको?
 alt
पीडीएतील दिवस आणि अभिनयाचा श्रीगणेशा
 alt
दुर्बलांना पोसणे म्हणजे सबलीकरण नव्हे!
नक्कल करायलाही अक्कल लागते!
मेधा पाटकर यांचे ऐकले असते, तर एकही पूल
झाला नसता!
alt
‘नक्कल’ न करणे हाच बाळासाहेबांचा खरा
वारसा
पाच वर्षे प्रभावी सरकार
देऊ शकेल अशी पर्यायी
व्यवस्था मला दिसत
नाही!
एक तळमळ बोलकी
झाली
आनंदवनाच्या ‘प्रवाहा’त एकरूप आमटेंची तिसरी पिढी..
लोकांसाठी नव्हे ,
लोकांच्या सोबत...
एक गोष्ट आमच्याकडे शक्यतो होत नाही, ती म्हणजे ‘इ'लॉजिकल्’
बोलणं किंवा वागणं!
‘विचार’ निश्चित झाला
की शब्द आपोआप
सामोरे येतात
‘जमिनीचा पैसा
बिल्डरांना नाही, तर सरकारला मिळायला
हवा!’

दि.०९-११-२०१२ रोजी बाजार बंद झाला त्यावेळचा भाव



 

गुरुदक्षिणा Bookmark and Share Print E-mail

alt

म. अ. खाडिलकर , रविवार १९ ऑगस्ट २०१२
पुरातनकाळी आजच्यासारख्या शाळा नव्हत्या. गुरुगृही राहायचं, त्यांच्या घरात पडेल ते काम करायचं आणि शिक्षण पूर्ण झाल्यावर गुरुदक्षिणा देऊन घरी परतायचं, अशी त्यावेळी पद्धत होती.
अशाच एका ऋषीकडे काही मुलं अध्ययनासाठी राहिली होती. त्यापैकी दोघांचं शिक्षण पूर्ण झालं होतं. ते गुरुजींना म्हणाले, ‘‘आचार्य आमचं शिक्षण पूर्ण झालं आहे. आम्ही आपला निरोप घेण्यासाठी आलो आहोत. आपली गुरुदक्षिणा किती ते सांगावं.’’ त्यांनी आचार्याच्या पायांवर मस्तक ठेवलं.
आचार्य म्हणाले, ‘‘मला गुरुदक्षिणा काही नको; पण तुमची इच्छा असेल तर मला मिळतील तेवढी वाळलेली पानं गुरुदक्षिणा म्हणून आणून द्या.’’ आचार्याची मागणी ऐकून दोन्ही कुमारांना फार आश्चर्य वाटलं. ‘‘ठीक आहे.’’, असं म्हणून ते दोघं जंगलातून हिंडू लागले.
जंगलात फिरताना एका झाडाखाली त्यांना वाळलेल्या पानांची मोठी रास दिसली. ते त्या राशीतील पानं गोळा करणार इतक्यात एक गृहस्थ धावत त्या ठिकाणी आला. तो म्हणाला, ‘‘मुलांनो, सकाळपासून ही पानं मी वेचली आहेत. ती आता मी जाळणार आहे आणि त्याची राख खत म्हणून माझ्या शेतात वापरणार आहे. म्हणजे पीक चांगलं येईल.’’
ते कुमार पुढे निघाले. काही अंतरावर एका मुलानं बरीच वाळलेली पानं गोळा केली होती. ती पानं तो दोरीनं बांधत होता. त्या कुमारांनी विचारलं, ‘‘या पानांचं तू काय करणार आहेस?’’
तो मुलगा म्हणाला, ‘‘माझे बाबा मोठे वैद्य आहेत. ते या पानांपासून औषध तयार करणार आहेत.’’
कुमार पुढील वाटचाल करू लागले. काही अंतर चालून गेल्यावर त्यांना असं दिसून आलं की, एका झाडाखाली काही पक्ष्यांनी वाळलेली पानं आपल्या चोचीतून आणून गोळा केली आहेत. एका कुमारानं दुसऱ्याला विचारलं, ‘‘पक्ष्यांना ही पानं कशासाठी लागतात?’’
दुसरा म्हणाला, ‘‘अरे, ही पानं त्यांना घरटी बांधण्यासाठी उपयोगी पडतात.’’ काही अंतर चालून गेल्यावर त्यांनी पाहिलं की, दोन स्त्रियांनी बरीच लहानमोठी वाळलेली पानं गोळा केली होती. त्यांनी त्या स्त्रियांना विचारलं, ‘‘या पानांचं तुम्ही काय करणार आहात?’’
पहिली स्त्री म्हणाली, ‘‘मी मोठी पानं गोळा केली आहेत, ती मी माझ्या झोपडीवर टाकणार आहे. त्यामुळे ऊन आणि पाऊस यांपासून आमचं संरक्षण होईल.’’
दुसरी स्त्री म्हणाली, ‘‘मी या पानांचा द्रोण आणि पत्रावळी लावण्यासाठी उपयोग करणार आहे. तो माझा व्यवसाय आहे.’’
ते कुमार पुढे निघाले. त्यांना एक तलाव दिसला. तलावाच्या  काठाला काही वाळलेली पानं पाण्याच्या पृष्ठभागावर तरंगताना त्यांना दिसली. एका कुमारानं ती काढण्याचा प्रयत्न केला. पण त्या पानांवर शेकडो मुंग्या होत्या. त्यानं दुसऱ्याला विचारलं, ‘‘मुंग्यांचं इथे काय काम?’’
दुसरा म्हणाला, ‘‘अरे, तलावातून वाहात आलेले कीटक या मुंग्यांना खाऊन टाकतात. पाण्यातील पानं हे या मुंग्यांचं आश्रयस्थान आहे. त्या आणखी थोडय़ा खाली गेल्या तर बुडून मरतील.’’
दोघेही कुमार चालून चालून दमले होते. वाळलेल्या पानांचे अनेक उपयोग आता पाहायला मिळाले, पण आचार्यासाठी वाळलेली पानं ते गोळा करू शकले नाहीत. ते आश्रमाकडे परतले. त्यांनी आचार्याना सर्व घटना निवेदन केली.
आचार्य म्हणाले, ‘‘वाळलेल्या पानांचेसुद्धा किती उपयोग होतात ते तुम्ही पाहिलंत. तुम्ही जे ज्ञान संपादन केलंत आणि मला दिलंत तीच माझी गुरुदक्षिणा. आपणदेखील परोपकारबुद्धी ठेवून इतरांना सर्वतोपरी मदत करावी, हाच माझा तुम्हाला संदेश आहे.’’
आचार्याना वंदन करून कुमार आपापल्या घरी गेले.

 

व्हिडिओ

लाउडस्पीकर  
'महागाई' या विषयावरील चर्चा
blk
आयडिया एक्स्चेंज  
जेष्ठ नाट्यकर्मी विजया मेहता
blk
व्हिवा लाऊंज  
डॉ. रश्मी करंदीकर - पोलीस अधीक्षक (राज्य महामार्ग)
blk
सागर परिक्रमा - २  
‘नौदलवीरा’च्या साहसी प्रवासाला सुरूवात!
लोकसत्ता युट्युब चॅनल
<iframe width="300" height="275" src="http://www.youtube.com/embed/bA4XUHbGh-c" frameborder="0" allowfullscreen></iframe>

लोकसत्ताच्या फेसबुक पेजवरील फोटो अल्बम

'सॅण्डी' संकट!

यश चोप्रा : ‘किंग ऑफ रोमान्स’

लोकसत्ता फेसबुक पेज - कव्हर फोटो

आणखी फोटो पाहण्यासाठी खालील लाईक बटणावर क्लिक करा

‘लोकसत्ता’चे विविध अ‍ॅप्स विनामुल्य डाऊनलोड करा-

वासाचा पयला पाऊस आयला

 


 

साप्ताहिक पुरवणी

लोकरंग (दर रविवारी)


चतुरंग
(दर शनिवारी)

 नवऱ्याकडून घरकामाचा पगार?

alt

 गरज शोधांची जननी

 एक उलट..एक सुलट : वेगळा.. वेगळा..

alt

 करिअरिस्ट मी : ..आणि समस्या ‘सायलेन्ट’ झाल्या

alt

 स्त्री समर्थ : उद्योगस्वामिनी

 बोधिवृक्ष : सूक्ष्मात वसते ब्रह्मांड

 गावाकडची चव : अंबाजोगाईची ‘वैष्णवी’ चव

alt

 आनंदाचं खाणं : अचपळ मन माझे..

alt

 ब्लॉग माझा : आयडिया लई भारी!

alt

 स्त्री जातक : आधी कळस मग पाया रे..!

alt

 अनघड अवघड : बोलायलाच हवं!


वास्तुरंग
(दर शनिवारी)

alt

 एक आस.. उभारीची!

alt

 फटाक्यांपासून इमारतीची सुरक्षा

alt

 घरसजावटीसाठी…
आणखी वाचा...

व्हिवा (दर शुक्रवारी

alt

 फुल टू कल्ला

alt

 कट्टा

alt

 एन्जॉय
आणखी वाचा...

करिअर वृत्तान्त (दर सोमवारी)

 ‘इंग्लिश-विंग्लिश’ :न्यूनगंडाच्या बुडबुडय़ाची गोष्ट
alt   सुट्टी आणि अभ्यास
alt  शिकवून कोणी शिकतं का?
आणखी वाचा...

अर्थवृत्तान्त (दर सोमवारी)

 विमा विश्लेषण : जीवन तरंग
 ‘अर्थ’पूर्ण : महागाईचा भस्मासूर
 गुंतवणूकभान : नव्या दमाचा शूर शिपाई
आणखी वाचा...

आजचे फोटो