चौघडा वाजतो गं ..
मुखपृष्ठ >> लेख >> चौघडा वाजतो गं ..
 
ई-पेपर
 
 

लोकसत्ता ब्लॉग


संघाने काँग्रेसलासुद्धा मदत केली आहे!
पर्यावरण हा अडथळा नव्हे, तर निकोप विकासाचा पाया

गाण्यातील ‘साऊण्ड’चा आनंद अनुभवता आला पाहिजे

माणसं बदलण्यापेक्षा धोरणं बदला!

alt

सर्व काही अण्णांनीच करावे, असे लोकांना वाटणे हीच उणीव..

alt
कांद्याचा भाव शंभर रूपये किलो का नको?
 alt
पीडीएतील दिवस आणि अभिनयाचा श्रीगणेशा
 alt
दुर्बलांना पोसणे म्हणजे सबलीकरण नव्हे!
नक्कल करायलाही अक्कल लागते!
मेधा पाटकर यांचे ऐकले असते, तर एकही पूल
झाला नसता!
alt
‘नक्कल’ न करणे हाच बाळासाहेबांचा खरा
वारसा
पाच वर्षे प्रभावी सरकार
देऊ शकेल अशी पर्यायी
व्यवस्था मला दिसत
नाही!
एक तळमळ बोलकी
झाली
आनंदवनाच्या ‘प्रवाहा’त एकरूप आमटेंची तिसरी पिढी..
लोकांसाठी नव्हे ,
लोकांच्या सोबत...
एक गोष्ट आमच्याकडे शक्यतो होत नाही, ती म्हणजे ‘इ'लॉजिकल्’
बोलणं किंवा वागणं!
‘विचार’ निश्चित झाला
की शब्द आपोआप
सामोरे येतात
‘जमिनीचा पैसा
बिल्डरांना नाही, तर सरकारला मिळायला
हवा!’

दि.०९-११-२०१२ रोजी बाजार बंद झाला त्यावेळचा भाव



 

चौघडा वाजतो गं .. Bookmark and Share Print E-mail

रसिका मुळ्ये , शनिवार , २२  सप्टेंबर २०१२

निकिता लोणकरने वयाच्या दहाव्या वर्षी गणपतीच्या विसर्जन मिरवणुकीत पूर्णवेळ म्हणजे किमान पाच तास  तुळशीबागेच्या गणपतीसमोर सलग चौघडा वाजवला होता. चौघडय़ाबरोबरच गणपती उत्सवामध्येही विविध मंडळांमध्ये निकिता नगाराही वाजवते.नगारा.. हा शब्द ऐकला तरी एखादा दणकट माणूस मोठं वाद्य जोरजोरात वाजवतो आहे असं काहीतरी डोळय़ांसमोर येतं. नगाऱ्याची ओळखही रणवाद्य म्हणूनच आहे. त्यामुळे ते वाजवण्याची धुरा एखाद्या स्त्रीनं उचलणं कल्पनातीत. पण निकिता मात्र आपल्या या सगळय़ा रंजक कल्पनांना फाटा देते. नगारा आणि चौघडा ही पुरुषांची मक्तेदारी समजली जाणारी दोन्ही वाद्यं निकिता वाजवते. पुण्यातील मानाचा चौथ्या तुळशीबाग गणपतीची विसर्जन मिरवणूक गेली काही वर्षे आकर्षणाचा विषय ठरत आहे. यामागे आरास, सजावट याहीपेक्षा एक मोठं कारण आहे, ते म्हणजे विसर्जन मिरवणुकीमध्ये वाजवला जाणारा चौघडा आणि तो वाजवणारी निकिता!

निकिता लोणकर ही मुलगी गेली काही र्वष आपल्या घरच्यांबरोबर दरवर्षी विसर्जन मिरवणुकीमध्ये चौघडा वाजवत आहे. निकिताच्या घरात चौघडा आणि नगारावादनाची अनेक वर्षांची परंपरा आहे. लहानपणापासून ऐकूनच निकिता ही वाद्यं शिकली. नुसतंच गंमत म्हणून वाजवण्यापलीकडेही निकिताची आवड काही वेगळी आहे, हे तिचे काका सुरेश लोणकर यांच्या लक्षात आलं आणि त्यांनी निकिताला शास्त्रशुद्ध पद्धतीनं ही दोन्ही वाद्यं वाजवण्याचं शिक्षण दिलं. वयाच्या दहाव्या वर्षी विसर्जन मिरवणुकीत पूर्णवेळ म्हणजे किमान पाच तास निकितानं तुळशीबागेच्या गणपतीसमोर सलग चौघडा वाजवला. चौघडय़ाबरोबरच गणपती उत्सवामध्येही विविध मंडळांमध्ये निकिता नगाराही वाजवते. मी काही वेगळं करते आहे, याची निकिताला पूर्ण जाणीव आहे. मात्र, त्याबाबत कोणताही अभिनिवेष नाही. आपण केवळ मुलगी आहोत म्हणून काही गोष्टी आपल्याला जमणार नाहीत किंवा काही गोष्टी आपल्यासाठी नाहीतच, असा कोणताही समज तिच्या खिजगणतीतही नाही.
सध्या निकिता अकरावीला आहे. आपल्याप्रमाणेच अनेक मुलींनी ही वाद्यं वाजवून पाहावीत, त्यातून मिळणारा उत्साह आणि आनंद त्यांनी अनुभवून पाहावा यासाठी निकिता प्रयत्न करत असते. निकिता सांगते, ‘या वाद्यांना एक नाद आहे. ती वाजवताना आपल्यातल्या ऊर्जेची आपल्यालाच नव्यानं ओळख होते. मात्र अजूनही खूप मुली ही वाद्यं वाजवत नाहीत.’ आपल्या मैत्रिणींनीही ही वाद्यं शिकावीत यासाठी निकिता त्यांना या वाद्यांचं महत्त्व पटवून देण्याचा प्रयत्न करत असते आणि यासाठी गणेशोत्सव ही तर निकिताला पर्वणीच वाटते. गणेशोत्सवाच्या काळातही आपलं कॉलेज, क्लासेस सांभाळून ती विविध मंडळांमध्ये वादन करत असते. निकिता सांगते, ‘गणेशोत्सवात वादनाची संधी मिळाली, तर मी ती शक्यतो सोडत नाही. या निमित्तानंच जास्तीत जास्त लोकांपर्यंत पोहोचता येतं. त्यांना या वाद्यांचं महत्त्व, त्याचं वैशिष्टय़ सांगता येतं. एका मुलीला ही वाद्यं वाजवताना पाहिलं, की अनेक मुलींनाही आपोआप या वाद्यांबद्दल आकर्षण निर्माण होतं.’
ढोल पथक हा पुण्याच्या गणेशोत्सवातील अविभाज्य घटक आहे. मात्र, याच ढोलाबरोबर आपली परंपरा जपणारा चौघडा मात्र काळाच्या ओघात थोडा दुर्लक्षित झाला आहे. नगारा आणि चौघडय़ाला मर्यादा आहेत, मात्र तरीही वाद्यांच्या रचनेमध्ये खूप काही करण्यासारखं आहे. या वाद्यांना प्रतिष्ठा मिळवून देण्यासाठी, त्यांना मुख्य प्रवाहात आणण्याचं काम करण्याची निकिताची इच्छा आहे. यामध्ये पारंपरिक पद्धतीनं वाजवण्यात येणाऱ्या तालांबरोबर, अनेक नवीन ठेके, ताल तयार करण्यासाठी निकिता प्रयत्न करत असते. ‘नगारा काय किंवा चौघडा काय, ही दोन्ही वाद्यं श्रवणीय आहेत आणि त्यांच्या वादनामध्ये अनेक प्रकारचं नावीन्य आणणं शक्य आहे, असं निकिताचं म्हणणं आहे. तिच्या या छंदामध्ये तिच्या घरच्यांचं प्रोत्साहन खूप महत्त्वाची भूमिका बजावत आहे. निकिताचे काकाही या वाद्यांच्या प्रसारासाठी प्रयत्न करत आहेत. त्यांच्या प्रयत्नांमध्येही निकिता उत्साहानं सहभागी असते. निकिताच्या चौघडा आणि नगारावादनाचाएक व्हिडिओ अल्बम तयार करण्याचा तिच्या काकांचा मानस आहे. जेणेकरून निकिताप्रमाणेच अनेक मुलींनाही या वाद्यांचं आकर्षण वाटावं.
निकिताला पुढे सी.ए. करायचं आहे, मात्र कोणत्याही परिस्थितीत आपला छंद सांभाळूनच. अभ्यासासाठी म्हणून वादन बंद करणं किंवा त्याकडे दुर्लक्ष करणं तिला मंजूरच नाही. ‘मला आवडतं, मी करणार आणि इतरांनाही आवडावं, यासाठी प्रयत्न करणार हे यामागचं निकिताचं खरं तत्त्व आहे.

 

व्हिडिओ

लाउडस्पीकर  
'महागाई' या विषयावरील चर्चा
blk
आयडिया एक्स्चेंज  
जेष्ठ नाट्यकर्मी विजया मेहता
blk
व्हिवा लाऊंज  
डॉ. रश्मी करंदीकर - पोलीस अधीक्षक (राज्य महामार्ग)
blk
सागर परिक्रमा - २  
‘नौदलवीरा’च्या साहसी प्रवासाला सुरूवात!
लोकसत्ता युट्युब चॅनल
<iframe width="300" height="275" src="http://www.youtube.com/embed/bA4XUHbGh-c" frameborder="0" allowfullscreen></iframe>

लोकसत्ताच्या फेसबुक पेजवरील फोटो अल्बम

'सॅण्डी' संकट!

यश चोप्रा : ‘किंग ऑफ रोमान्स’

लोकसत्ता फेसबुक पेज - कव्हर फोटो

आणखी फोटो पाहण्यासाठी खालील लाईक बटणावर क्लिक करा

‘लोकसत्ता’चे विविध अ‍ॅप्स विनामुल्य डाऊनलोड करा-

वासाचा पयला पाऊस आयला

 


 

साप्ताहिक पुरवणी

लोकरंग (दर रविवारी)


चतुरंग
(दर शनिवारी)

 नवऱ्याकडून घरकामाचा पगार?

alt

 गरज शोधांची जननी

 एक उलट..एक सुलट : वेगळा.. वेगळा..

alt

 करिअरिस्ट मी : ..आणि समस्या ‘सायलेन्ट’ झाल्या

alt

 स्त्री समर्थ : उद्योगस्वामिनी

 बोधिवृक्ष : सूक्ष्मात वसते ब्रह्मांड

 गावाकडची चव : अंबाजोगाईची ‘वैष्णवी’ चव

alt

 आनंदाचं खाणं : अचपळ मन माझे..

alt

 ब्लॉग माझा : आयडिया लई भारी!

alt

 स्त्री जातक : आधी कळस मग पाया रे..!

alt

 अनघड अवघड : बोलायलाच हवं!


वास्तुरंग
(दर शनिवारी)

alt

 एक आस.. उभारीची!

alt

 फटाक्यांपासून इमारतीची सुरक्षा

alt

 घरसजावटीसाठी…
आणखी वाचा...

व्हिवा (दर शुक्रवारी

alt

 फुल टू कल्ला

alt

 कट्टा

alt

 एन्जॉय
आणखी वाचा...

करिअर वृत्तान्त (दर सोमवारी)

 ‘इंग्लिश-विंग्लिश’ :न्यूनगंडाच्या बुडबुडय़ाची गोष्ट
alt   सुट्टी आणि अभ्यास
alt  शिकवून कोणी शिकतं का?
आणखी वाचा...

अर्थवृत्तान्त (दर सोमवारी)

 विमा विश्लेषण : जीवन तरंग
 ‘अर्थ’पूर्ण : महागाईचा भस्मासूर
 गुंतवणूकभान : नव्या दमाचा शूर शिपाई
आणखी वाचा...

आजचे फोटो