ग्रेट आयडियाज् - धाडसी मून-वॉकर : नील आर्मस्ट्राँग
मुखपृष्ठ >> लेख >> ग्रेट आयडियाज् - धाडसी मून-वॉकर : नील आर्मस्ट्राँग
 
ई-पेपर
 
 

लोकसत्ता ब्लॉग


संघाने काँग्रेसलासुद्धा मदत केली आहे!
पर्यावरण हा अडथळा नव्हे, तर निकोप विकासाचा पाया

गाण्यातील ‘साऊण्ड’चा आनंद अनुभवता आला पाहिजे

माणसं बदलण्यापेक्षा धोरणं बदला!

alt

सर्व काही अण्णांनीच करावे, असे लोकांना वाटणे हीच उणीव..

alt
कांद्याचा भाव शंभर रूपये किलो का नको?
 alt
पीडीएतील दिवस आणि अभिनयाचा श्रीगणेशा
 alt
दुर्बलांना पोसणे म्हणजे सबलीकरण नव्हे!
नक्कल करायलाही अक्कल लागते!
मेधा पाटकर यांचे ऐकले असते, तर एकही पूल
झाला नसता!
alt
‘नक्कल’ न करणे हाच बाळासाहेबांचा खरा
वारसा
पाच वर्षे प्रभावी सरकार
देऊ शकेल अशी पर्यायी
व्यवस्था मला दिसत
नाही!
एक तळमळ बोलकी
झाली
आनंदवनाच्या ‘प्रवाहा’त एकरूप आमटेंची तिसरी पिढी..
लोकांसाठी नव्हे ,
लोकांच्या सोबत...
एक गोष्ट आमच्याकडे शक्यतो होत नाही, ती म्हणजे ‘इ'लॉजिकल्’
बोलणं किंवा वागणं!
‘विचार’ निश्चित झाला
की शब्द आपोआप
सामोरे येतात
‘जमिनीचा पैसा
बिल्डरांना नाही, तर सरकारला मिळायला
हवा!’

दि.०९-११-२०१२ रोजी बाजार बंद झाला त्यावेळचा भाव



 

ग्रेट आयडियाज् - धाडसी मून-वॉकर : नील आर्मस्ट्राँग Bookmark and Share Print E-mail

अनघा दिघे ,सोमवार, २४ सप्टेंबर  २०१२
This e-mail address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it
alt

‘ह्युस्टन, ट्रॅन्क्विलिटी बेस हीअर. द ईगल हॅज् लॅण्डेड’ - २० जुल १९६९ रोजी अपोलो ११ चे ल्युनार मोडय़ुल ईगल हे अमेरिकन अंतराळ यान चंद्रावर उतरल्यानंतर दुपारी चार वाजून १७ मिनिटांनी सर्वप्रथम पृथ्वीवर प्रक्षेपित झालेले अंतराळवीर नील आर्मस्ट्राँग यांचे हे उद्गार आहेत. चंद्रावर उतरल्यावर त्यांनी म्हटले, ‘एका व्यक्तीचे हे छोटे पाऊल आहे, परंतु मानवांच्या इतिहासाच्या संदर्भात ही एक उत्तुंग अशी झेप आहे.’
५ ऑगस्ट १९३० रोजी नील अ‍ॅलडन आर्मस्ट्राँग यांचा जन्म झाला. अलीकडेच २५ ऑगस्ट २०१२ रोजी त्यांचा मृत्यू झाला. सुरुवातीला टेस्ट पायलट आणि एक अंतराळवीर असणाऱ्या नील आर्मस्ट्राँग यांची २० जुल १९६९ रोजी निघणाऱ्या अपोलो ११ या अमेरिकेच्या चांद्रयान माहिमेमध्ये कमांडर म्हणून निवड झाली आणि एक वैयक्तिक किंवा सामूहिक नाही तर अखिल मानवजातीच्या इतिहासामध्ये अप्रूप वाटावे असे सोन्याचे पान लिहिले गेले. मानवी आकांक्षा, संशोधन आणि अतुलनीय धाडसाचे ते एक अविस्मरणीय उड्डाण होते. ‘अपोलो ११’ मोहिमेमध्ये बझ अ‍ॅल्ड्रीन हे नील आर्मस्ट्राँगचे सहकारी अंतराळवीर होते. चंद्रावर उतरणारे हे दोघे पहिले मानव.. तर नील आर्मस्ट्राँग हे चंद्रावर प्रत्यक्ष चाललेले पहिले धाडसवीर ठरले!
आज या महान अंतराळवीराचा जीवात्मा प्रगाढ शांतीच्या एका निराळ्याच उन्नत अशा ‘ट्रॅन्क्विलीटी बेस’वर असेल. परंतु त्यांचे विचार हे आजही मानवजातीला प्रेरक आणि उद्बोधक असेच आहेत.
‘माझा जन्म आणि सारे बालपण हे अमेरिकेच्या ओहियो या शहरामध्ये व्यतीत झाले. ही जागा डायटनच्या ६० मल उत्तरेला आहे. जितकी माझी स्मृती मागे जाते, तिथपासूनच विमानाचा शोध लावणाऱ्या राईट बंधूंची यशोगाथा ही माझ्या चिरकाल स्मरणात राहिली आहे. स्काय ग्लायडर्स आणि सेल प्लेनस् (sail planes)) ही अद्भुत म्हणावीत अशीच फ्लाईंग मशिन्स आहेत. परिपूर्ण पक्षी होण्याच्या जवळात जवळ नेणारी एक सुंदर यंत्रणा ती तुम्हाला देतात.
संशोधन म्हणजे नवीन ज्ञानाची निर्मिती होय. भूगर्भशास्त्रज्ञांचे एक सुज्ञपणाचे परिमाण आहे : पत्थरांच्या स्मृतीगर्भात सर्व काही लिहून ठेवलले असते. जे तुम्हाला माहीत नाही, जे तुमच्या आकलनाच्या पलीकडील आहे, ते समजून घेण्याचा प्रयत्न करणे हाच संशोधन या संकल्पनेचा अर्थ आहे.
अधिसूचन आणि भाकिते यावर अजूनही विज्ञानाने मात केलेली नाही. पुढील (आगामी) वर्षांसाठी खूप जास्त भाकिते आपण करून ठेवतो आणि तेच पुढील १० वर्षांसाठी केलेले भाकीत मात्र अत्यल्प प्रमाणात असते.’
 २००५ रोजी युनिव्हर्सटिी ऑफ साऊथर्न कॅलिफोíनया येथील विद्यार्थ्यांना उद्देशून ते म्हणाले, ‘तुम्ही सहजतेने तर्कशास्त्राचा वापर कराल, अशी आशा मी करतो. परंतु एक अट आहे बरे. अत्यंत योग्य उत्तराकडे अपरिहार्यपणे हे तर्कशास्त्र तुम्हाला नेईल, अशी खात्री बाळगून स्वत:चीच प्रतारणा मात्र करू नका. आश्चर्यकारक अद्भुताच्या निर्मितीमागे काही गूढ हे असतेच आणि मानवाच्या आकलन करून घेण्याच्या सहज उर्मीचा पाया म्हणजे हे अद्भुत असते.
फटाक्याच्या सुरनळीसारख्या लगेच पेटून संपणाऱ्या एखाद्याच धिटुकल्या कामासाठी कुणी आपल्याला ओळखावे, असे आपल्यातल्या बऱ्याच जणांना वाटत नाही, तर सातत्याने नियमितरीत्या ध्यास घेऊन सदैव घेतलेल्या कठोर परिश्रमांसाठी आपली ओळख व्हावी, अशीच आपल्यातील बहुतेक जणांची इच्छा असते.
मला वाटते की, आपण चंद्रावर जात आहोत. कारण आव्हाने स्वीकारणे आणि आव्हानांवर मात करणे हा मानवी स्वभाव आहे. मानवाच्या खोल अंतस्थ आत्म्याचा तो प्रधान धर्मच आहे म्हणा ना.. जसा सॉलोमन मासा हा मूळ गोडय़ा पाण्यातला असल्याने अथांग सागर पार करून मूळ ठिकाणीच प्रजननाच्या कार्यासाठी येतो, तशाच रीतीने, असे काही अचाट कर्तृत्व ही आपलीदेखील सहज ऊर्मी आहे.’ अपोलो ११ मोहिमेसंदर्भातील पत्रकार परिषदेमध्ये नील आर्मस्ट्राँग यांनी असे मत मांडले.
अंतराळ यानातून पृथ्वीकडे पाहण्याचा त्यांचा अनुभव हृद्य आहे. एकदमच माझ्या असे लक्षात आले, ‘समोर दिसत असलेला तो छोटासा, सुंदरसा आणि निळसरसा वाटाण्याचा दाणा म्हणजे पृथ्वी आहे. एक डोळा बंद करून माझ्या नजरेच्या फर्लागाच्या टप्प्यांत मध्येच मी माझा अंगठा घातला. तेव्हा पृथ्वी दिसेनाशी झाली. मला महाकाय अवाढव्य असे काहीच वाटले नाही तर त्यापेक्षा अगदी उलटे, म्हणजे मला अगदीच क:पदार्थ नगण्यरीत्या सूक्ष्म असल्यासारखे वाटले.
मानवजात ही काही अनंत काळ केवळ आणि केवळ याच ग्रहाशी (पृथ्वीशी) बांधलेली राहणार नाही, त्यापेक्षाही फार दूरवरच्या गोष्टी या आपल्या दृष्टिपथामध्ये असून मानवासमोर उपलब्ध असणाऱ्या सुसंधी आणि पर्याय हे अमर्याद आहेत. याचे प्रात्यक्षिक दाखवून दिल्यामुळेच अपोलो ११ मोहिमेचे माहात्म्य आणि मौलिकत्त्व हे वादातीत आहे.’
दुसऱ्या एका प्रकल्पाचे विश्लेषण करताना त्यांची विचक्षणता दिसून येते. ते म्हणाले, ‘हा प्रकल्प महागडा असेलही. या कामासाठी खूप सारी ऊर्जा आणि गुंतागुंतीचे अंतराळ यान लागेल, हे मला मान्य आहे. तऱ्हेतऱ्हेचे जटिल प्रश्न तुमच्यासमोर असले तरीदेखील मी असे म्हणेन की, ते प्रश्न इतके काही जटिल व कूटप्रश्न नाहीत. इतक्यादेखील बहुसंख्येने तुमच्यासमोर प्रश्न नाहीत जितक्या जटिल आणि कूटप्रश्नांना १९६१ सालातील ‘अपोलो स्पेस प्रोग्राम’च्या वेळी आम्ही तोंड दिले आणि ते सोडवले. फाजील आत्मविश्वास न करण्यासाठी खरेच आम्ही फार सतर्क राहून विशेष प्रयत्न केले. कारण जेव्हा तुमचा फाजील आत्मविश्वास आणि गर्व बळावतो तेव्हाच तुम्हाला चपराक बसते, आघात होतो आणि चिंतेच्या रट्टय़ाखाली तुम्ही भरडले जाता.
चालत राहण्यामध्ये एखाद्या वैमानिकाचा कुठलाही खास आनंद दडलेला नसतो. वैमानिक आकाश भरारी घेणेच पसंत करतात. त्यांचा सारा अभिमान हा (यानातून बाहेर पडण्यापेक्षा जास्त) परग्रहावर उत्तमरीत्या यान उतरण्यामध्ये असतो. आम्ही यशस्वी झालो आहोत, हे पाहिल्यावर माझ्या आनंदाला पारावार उरला नाही. यशाच्या त्या अभिनव शिखरावर मी हर्षोल्हासित,उन्मादित आणि फारच उत्साहित झालो होतो. एका गोष्टीचा मला खेद वाटतो की, अभिनव मोहिमेच्या या कामासाठी माझा प्रचंड वेळ आणि भरपूर प्रवास खर्ची पडला आहे.
चंद्रावर सर्वप्रथम पाऊल ठेवण्यासाठी माझी काही निवड केलेली नव्हती. त्या उड्डाणाचा नियंत्रक आणि अधिकारी म्हणून माझी निवड झाली होती. परिस्थितीवशात् त्या विशिष्ट भूमिकेमध्ये माझा शिरकाव झाला. कोणीही तसे आधीपासूनच ठरवलेले नव्हते.. अथांग सूर्यमालांच्या विविध प्रतलांमध्ये मानवी धाडसाला अगणित संभाव्य शक्यतांना अढळ स्थान देणाऱ्या या अभूतपूर्व अंतराळवीरास मन:पूर्वक श्रद्धांजली.

 

व्हिडिओ

लाउडस्पीकर  
'महागाई' या विषयावरील चर्चा
blk
आयडिया एक्स्चेंज  
जेष्ठ नाट्यकर्मी विजया मेहता
blk
व्हिवा लाऊंज  
डॉ. रश्मी करंदीकर - पोलीस अधीक्षक (राज्य महामार्ग)
blk
सागर परिक्रमा - २  
‘नौदलवीरा’च्या साहसी प्रवासाला सुरूवात!
लोकसत्ता युट्युब चॅनल
<iframe width="300" height="275" src="http://www.youtube.com/embed/bA4XUHbGh-c" frameborder="0" allowfullscreen></iframe>

लोकसत्ताच्या फेसबुक पेजवरील फोटो अल्बम

'सॅण्डी' संकट!

यश चोप्रा : ‘किंग ऑफ रोमान्स’

लोकसत्ता फेसबुक पेज - कव्हर फोटो

आणखी फोटो पाहण्यासाठी खालील लाईक बटणावर क्लिक करा

‘लोकसत्ता’चे विविध अ‍ॅप्स विनामुल्य डाऊनलोड करा-

वासाचा पयला पाऊस आयला

 


 

साप्ताहिक पुरवणी

लोकरंग (दर रविवारी)


चतुरंग
(दर शनिवारी)

 नवऱ्याकडून घरकामाचा पगार?

alt

 गरज शोधांची जननी

 एक उलट..एक सुलट : वेगळा.. वेगळा..

alt

 करिअरिस्ट मी : ..आणि समस्या ‘सायलेन्ट’ झाल्या

alt

 स्त्री समर्थ : उद्योगस्वामिनी

 बोधिवृक्ष : सूक्ष्मात वसते ब्रह्मांड

 गावाकडची चव : अंबाजोगाईची ‘वैष्णवी’ चव

alt

 आनंदाचं खाणं : अचपळ मन माझे..

alt

 ब्लॉग माझा : आयडिया लई भारी!

alt

 स्त्री जातक : आधी कळस मग पाया रे..!

alt

 अनघड अवघड : बोलायलाच हवं!


वास्तुरंग
(दर शनिवारी)

alt

 एक आस.. उभारीची!

alt

 फटाक्यांपासून इमारतीची सुरक्षा

alt

 घरसजावटीसाठी…
आणखी वाचा...

व्हिवा (दर शुक्रवारी

alt

 फुल टू कल्ला

alt

 कट्टा

alt

 एन्जॉय
आणखी वाचा...

करिअर वृत्तान्त (दर सोमवारी)

 ‘इंग्लिश-विंग्लिश’ :न्यूनगंडाच्या बुडबुडय़ाची गोष्ट
alt   सुट्टी आणि अभ्यास
alt  शिकवून कोणी शिकतं का?
आणखी वाचा...

अर्थवृत्तान्त (दर सोमवारी)

 विमा विश्लेषण : जीवन तरंग
 ‘अर्थ’पूर्ण : महागाईचा भस्मासूर
 गुंतवणूकभान : नव्या दमाचा शूर शिपाई
आणखी वाचा...

आजचे फोटो