‘अर्थ’पूर्ण : स्थावर मालमत्ता गरज जास्त, गुंतवणूक कमी
मुखपृष्ठ >> लेख >> ‘अर्थ’पूर्ण : स्थावर मालमत्ता गरज जास्त, गुंतवणूक कमी
 

अर्थवृत्तान्त

ई-पेपर
 
 

लोकसत्ता ब्लॉग


संघाने काँग्रेसलासुद्धा मदत केली आहे!
पर्यावरण हा अडथळा नव्हे, तर निकोप विकासाचा पाया

गाण्यातील ‘साऊण्ड’चा आनंद अनुभवता आला पाहिजे

माणसं बदलण्यापेक्षा धोरणं बदला!

alt

सर्व काही अण्णांनीच करावे, असे लोकांना वाटणे हीच उणीव..

alt
कांद्याचा भाव शंभर रूपये किलो का नको?
 alt
पीडीएतील दिवस आणि अभिनयाचा श्रीगणेशा
 alt
दुर्बलांना पोसणे म्हणजे सबलीकरण नव्हे!
नक्कल करायलाही अक्कल लागते!
मेधा पाटकर यांचे ऐकले असते, तर एकही पूल
झाला नसता!
alt
‘नक्कल’ न करणे हाच बाळासाहेबांचा खरा
वारसा
पाच वर्षे प्रभावी सरकार
देऊ शकेल अशी पर्यायी
व्यवस्था मला दिसत
नाही!
एक तळमळ बोलकी
झाली
आनंदवनाच्या ‘प्रवाहा’त एकरूप आमटेंची तिसरी पिढी..
लोकांसाठी नव्हे ,
लोकांच्या सोबत...
एक गोष्ट आमच्याकडे शक्यतो होत नाही, ती म्हणजे ‘इ'लॉजिकल्’
बोलणं किंवा वागणं!
‘विचार’ निश्चित झाला
की शब्द आपोआप
सामोरे येतात
‘जमिनीचा पैसा
बिल्डरांना नाही, तर सरकारला मिळायला
हवा!’

दि.०९-११-२०१२ रोजी बाजार बंद झाला त्यावेळचा भाव



 

‘अर्थ’पूर्ण : स्थावर मालमत्ता गरज जास्त, गुंतवणूक कमी Bookmark and Share Print E-mail

जयंत विद्वांस ,सोमवार, २४ सप्टेंबर २०१२
This e-mail address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it
alt

साधारणपणे वयाच्या २५ ते ३० दरम्यान माणूस गरज म्हणून घर खरेदी करतो. त्यावेळच्या आर्थिक परिस्थितीनुसार घर लहान-मोठे घेतले जाते. वयाच्या ३० ते ३५ दरम्यान मासिक उत्पन्नात वाढ झालेली असते व आधीच्या घराचे हप्ते अंगवळणी पडलेले असतात. किंबहुना आता ते खूपच लहान वाटू लागतात किंवा उरलेले कर्ज एकरकमी फेडून टाकण्याची ऐपत आलेली असते. ३३ ते ३७ वयाच्या दरम्यान दुसऱ्या घराचा विचार केला जातो. म्हणजे पुढील १५ वर्षांत कर्ज संपून, निवृत्तीसाठी नियोजन करण्यास त्यापुढे ८ ते १० र्वष मिळतात. दुसरे घर खूपदा निवृत्तीनंतर शांतपणे राहण्याची सोय या दृष्टीने घेतलेले असते; परंतु अजूनही त्याच्याकडे गुंतवणूक किंवा ‘जागा हीच निवृत्तीवेतनाची सोय’ म्हणून पाहिले जात नाही. गुंतवणूक म्हणून विचार केल्यास त्यामध्ये खालील पर्याय येतात १) दुसऱ्या शहरांत किंवा आपल्या जवळपास दुसरे घर, २) ऑफिस, ३) दुकान, ४) जमंीनजुमला, ५) सेझ, ६) हॉटेल किंवा सव्‍‌र्हिस अपार्टमेंट.
ऑफिस, दुकान किंवा सव्‍‌र्हिस अपार्टमेंटमधील गुंतवणुकीवर वार्षिक परतावा ६ टक्केपर्यंत असतो. (दरमहा भाडे अंदाजे मूळ किमतीच्या अर्धा टक्का) हाच घरातील गुंतवणुकीवर ३ ते ४ टक्के असतो. बाह्य़ परिस्थितीनुसार हा परतावा वाढू शकतो. मध्यवर्ती भागात जास्त असतो. परंतु सर्वसामान्य गुंतवणूकदार आयकर सवलती लक्षात घेऊन आणि स्वस्त कर्ज उपलब्धी विचारात घेऊन घर खरेदीस पसंती दर्शवतात. घर कर्जावरील व्याज एक लाख ५० हजापर्यंत वजावटीस पात्र होते व मुद्दल परतफेड रु. एक लाखपर्यंत वजावटीस पात्र होते. साधारणत: रु. १८ लाख कर्ज १०.७५ टक्के व्याजाने १५ वर्षांसाठी घेतल्यास आयकर सवलती विचारात घेऊन हा दर ६.५ टक्के इतका कमी होतो. घर भाडय़ाने दिल्यास फायदा अजूनही वाढतो.
गुंतवणुकीचा अवधी विचारात घेऊन या गुंतवणुकीची वर्गवारी तीन प्रकारांत करता येते-
१) दीर्घ मुदत :
जास्त जोखीम-जास्त परतावा
शहराच्या बाह्य़ सीमा भागातील जमिनीत गुंतवणूक या भागातील शेत जमिनीची खरेदी करून हा भाग शहराच्या हद्दीत समाविष्ट झाल्यावर विकासकास विकणे. हा काळ १० ते १५ वर्षे असू शकतो. दीर्घ मुदतीत परतावा प्रचंड असतो; परंतु जोखीमपण खूप असते. शहराच्या सीमा रुंदावण्यास जास्त काळ जाऊ शकतो. कदाचित आपण खरेदी केलेल्या भागाचा विकास उशिरा होऊ शकतो.
२) मध्यम मुदत :
मध्यम जोखीम-मध्यम परतावा
यात आजूबाजूचा भाग विकसित होऊ लागलेला असतो. उदा. बांधकाम चालू असताना सदनिका नोंदविणे. आपल्याला जागेचा ताबा मिळेपर्यंत संपूर्ण भाग विकसित झालेला असतो. यासाठी पाच ते सात वर्षे कालावधी जाऊ शकतो.
३) कमी मुदत:
कमी जोखीम- कमी परतावा
संपूर्ण विकसित भागातील जागा खरेदी करणे. यात परतावा कमी असतो. तरीसुद्धा तो दीर्घ मुदतीत जास्तच असतो.
जागांच्या किमती साधारणत: पाच ते सहा वर्षांत दुप्पट होतात. (परिस्थितीनुसार फरक पडू शकतो.) कर्ज काढून जागा घेतल्यास कर्ज कमी होत जाते व कर्ज फिटेपर्यंत दर चौपट झालेले असतात. जितके कर्ज जास्त तितकी आपली गुंतवणूक कमी व परतावा जास्त उदा. रु. ४०००/- प्रती स्क्वे. फूट दराने हजार फूट जागा नोंदणी केल्यास आपली रक्कम ३० टक्के व कर्ज ७० टक्के धरल्यास, बांधकाम पूर्ण होऊन ताबा मिळेपर्यंत भाव वर गेलेले असतात. समजा तयार ताबा सदनिका विकल्यास रु. १०००/- प्रतिचौरस फूट फायदा झाल्यास रु. १२ लाख गुंतवणुकीवर रु. १० लाख फायदा. अर्थातच ताबा मिळेपर्यंतच्या कर्जावर व्याज भरावे लागेल त्या प्रमाणात हा फायदा कमी होईल. मुंबई सोडून इतर शहरांत हे शक्य आहे.
आर्थिक नियोजनकार म्हणून हा पर्याय विचारात घेताना अशिलाचे आवक-जावक पत्रक (Fund Flow Statement) उत्पन्न, कर्जाचा हप्ता मिळणारे भाडे, पर्यायी गुंतवणुकीचा अपेक्षित परतावा आणि गुंतवणूक संतुलन (Portfolio Balancing) याचा साकल्याने विचार करून मार्गदर्शन करतो. वेळप्रसंगी जागेची निवड करण्यासही मदत करतो.
इतर कोणत्याही वस्तूप्रमाणे जागांच्या किमती मागणी व पुरवठा यानुसारच ठरतात. भारताची लोकसंख्या आणि प्रामुख्याने सुशिक्षित तरुणांची संख्या लक्षात घेता, भारतात जागांची मागणी कायमच वाढत राहणार; परंतु किमती आवाक्याच्या बाहेर जाऊ लागल्याने मुंबईत जागांची खरेदी/ विक्री कमी झाली आहे, पण जागांचे दर कमी होत नाहीत. पुढील काही वर्षे भाव स्थिर राहतील (जसे १९९३ ते २००२ पर्यंत होते) याला कारण सर्वाना माहीत असलेले उघड गुपित-रोख व्यवहार, स्वित्र्झलडच्या बँका गुंतवणुकीवर व्याज देत नाहीत. उलट जागेत गुंतवलेला पैसा आपल्यासमोर स्वर्ग असतो.
मुंबईतील प्रत्येक मराठी माणसास पुण्यात आपले घर असावे असे वाटते. डेक्कन जिमखाना मध्यवर्ती ठिकाण मानल्यास १५ ते १६ किलोमीटरच्या त्रिज्येत पुण्याची वाढ होत आहे. आज मुंबईचा विचार केल्यास चर्चगेट ते बोरिवली हे अंतर अंदाजे ३० किलोमीटर आहे. बंगलोर शहराशी (आय. टी. उद्योगाच्या दृष्टीने) तुलना केल्यास पुण्याच्या मर्यादा वाढण्यास अजून वाव आहे. आय. टी. उद्योगामुळे पैसा खर्च करण्याची वृत्ती येते. म्हणून जागांच्या किमती वाढण्यास वाव आहे. या उलट मुंबई-नाशिक आग्रा रोड किती रुंद केला म्हणून नाशिकचे भाव त्या प्रमाणात वाढतीलच असे सांगता येत नाही. (बिल्डर लॉबीने कितीही जाहिरातबाजी केली तरी) नाशिकचे औद्योगिकीकरण झाले तरी आय. टी. उद्योग पुण्याप्रमाणे फोफावलेला नाही (नाशिककरांनो माफ करा!)
मुंबईत मध्यमवर्गीयांसाठी परवडणारी लहान घरे या क्षेत्रात प्रचंड मागणी असूनही, एखाद-दुसरे विकासक वगळता कोणीही लक्ष घालत नाहीत. यात परतावा खूप आहे.
भारतात परदेशाप्रमाणे रिअल इस्टेट म्युच्युअल फंड नसतील तरी गुंतवणूक व्यवस्थापन सेवा (Portfolio Management Schemes) किंवा PMS सुविधा उपलब्ध आहेत. यात कमीत कमी गुंतवणूक रु. २५ लाखांच्या जवळपास करावी लागते. गुंतवणूक कालावधी कमीत कमी तीन ते पाच वर्षे असतो. मुदतीआधी रक्कम काढता येत नाही. काढल्यास नुकसान खूप होते. जमीन खरेदीच्या सुमारास विकासकांशी सहकार्य/ सामंजस्य करार करून रक्कम गुंतविली जाते. म्हणून प्रकल्प पूर्ण होण्यास पाच वर्षांचा कालावधी जावा लागतो. रक्कम ख्यातनाम विकासकांच्या व प्रमुख शहरातील मोठय़ा प्रकल्पात गुंतवली जाते. स्वाभाविकत: परतावा चांगला मिळणे अपेक्षित असते.
म्युच्युअल फंड, ठेवी, रोखे यासाठी मानांकन (Rating) पद्धत अस्तित्वात आहे. योजना किती चांगली अथवा वाईट आहे हे गुंतवणूकदार यावरून ठरवू शकतो. ही सुविधा स्थावर मालमत्तेसाठी त्या स्वरूपात उपलब्ध नाही. डोनॉल्ड ट्रंप यांच्याप्रमाणे काही विकासकांनी आपल्या नावाचा ब्रँड निर्माण केला आहे. त्याचा ते रेटिंगसारखा वापर करतात. सेबी, तसेच विमा नियामक प्राधीकरण (IRDA), पेन्शन नियामक (PFRDA), दूरसंचार नियामक प्राधिकरण  (TRAI) प्रमाणेच स्थावर मालमत्ता नियमन संस्था अस्तित्वात नाही. मागील सहा वर्षे हे प्रयत्न चालू आहेत. दर दोन वर्षांनी सरकार हे विधेयक संसदेत (आधीच्या मसुद्यापेक्षा सौम्य करून) सादर करायचे ठरविते. ज्या वेळेस हे विधेयक संसदेत संमत होईल त्या वेळेस तो ‘विकासक धार्जिणा’ कागदी वाघ असेल. सेबीप्रमाणेच गुंतवणूकदारांचे हित जपले जाईल का ही शंकाच आहे.

 

व्हिडिओ

लाउडस्पीकर  
'महागाई' या विषयावरील चर्चा
blk
आयडिया एक्स्चेंज  
जेष्ठ नाट्यकर्मी विजया मेहता
blk
व्हिवा लाऊंज  
डॉ. रश्मी करंदीकर - पोलीस अधीक्षक (राज्य महामार्ग)
blk
सागर परिक्रमा - २  
‘नौदलवीरा’च्या साहसी प्रवासाला सुरूवात!
लोकसत्ता युट्युब चॅनल
<iframe width="300" height="275" src="http://www.youtube.com/embed/bA4XUHbGh-c" frameborder="0" allowfullscreen></iframe>

लोकसत्ताच्या फेसबुक पेजवरील फोटो अल्बम

'सॅण्डी' संकट!

यश चोप्रा : ‘किंग ऑफ रोमान्स’

लोकसत्ता फेसबुक पेज - कव्हर फोटो

आणखी फोटो पाहण्यासाठी खालील लाईक बटणावर क्लिक करा

‘लोकसत्ता’चे विविध अ‍ॅप्स विनामुल्य डाऊनलोड करा-

वासाचा पयला पाऊस आयला

 


 

साप्ताहिक पुरवणी

लोकरंग (दर रविवारी)


चतुरंग
(दर शनिवारी)

 नवऱ्याकडून घरकामाचा पगार?

alt

 गरज शोधांची जननी

 एक उलट..एक सुलट : वेगळा.. वेगळा..

alt

 करिअरिस्ट मी : ..आणि समस्या ‘सायलेन्ट’ झाल्या

alt

 स्त्री समर्थ : उद्योगस्वामिनी

 बोधिवृक्ष : सूक्ष्मात वसते ब्रह्मांड

 गावाकडची चव : अंबाजोगाईची ‘वैष्णवी’ चव

alt

 आनंदाचं खाणं : अचपळ मन माझे..

alt

 ब्लॉग माझा : आयडिया लई भारी!

alt

 स्त्री जातक : आधी कळस मग पाया रे..!

alt

 अनघड अवघड : बोलायलाच हवं!


वास्तुरंग
(दर शनिवारी)

alt

 एक आस.. उभारीची!

alt

 फटाक्यांपासून इमारतीची सुरक्षा

alt

 घरसजावटीसाठी…
आणखी वाचा...

व्हिवा (दर शुक्रवारी

alt

 फुल टू कल्ला

alt

 कट्टा

alt

 एन्जॉय
आणखी वाचा...

करिअर वृत्तान्त (दर सोमवारी)

 ‘इंग्लिश-विंग्लिश’ :न्यूनगंडाच्या बुडबुडय़ाची गोष्ट
alt   सुट्टी आणि अभ्यास
alt  शिकवून कोणी शिकतं का?
आणखी वाचा...

अर्थवृत्तान्त (दर सोमवारी)

 विमा विश्लेषण : जीवन तरंग
 ‘अर्थ’पूर्ण : महागाईचा भस्मासूर
 गुंतवणूकभान : नव्या दमाचा शूर शिपाई
आणखी वाचा...

आजचे फोटो