अन्वयार्थ : किनारपट्टय़ांवर आघात
मुखपृष्ठ >> अन्वयार्थ >> अन्वयार्थ : किनारपट्टय़ांवर आघात
 
ई-पेपर
 
 

लोकसत्ता ब्लॉग


संघाने काँग्रेसलासुद्धा मदत केली आहे!
पर्यावरण हा अडथळा नव्हे, तर निकोप विकासाचा पाया

गाण्यातील ‘साऊण्ड’चा आनंद अनुभवता आला पाहिजे

माणसं बदलण्यापेक्षा धोरणं बदला!

alt

सर्व काही अण्णांनीच करावे, असे लोकांना वाटणे हीच उणीव..

alt
कांद्याचा भाव शंभर रूपये किलो का नको?
 alt
पीडीएतील दिवस आणि अभिनयाचा श्रीगणेशा
 alt
दुर्बलांना पोसणे म्हणजे सबलीकरण नव्हे!
नक्कल करायलाही अक्कल लागते!
मेधा पाटकर यांचे ऐकले असते, तर एकही पूल
झाला नसता!
alt
‘नक्कल’ न करणे हाच बाळासाहेबांचा खरा
वारसा
पाच वर्षे प्रभावी सरकार
देऊ शकेल अशी पर्यायी
व्यवस्था मला दिसत
नाही!
एक तळमळ बोलकी
झाली
आनंदवनाच्या ‘प्रवाहा’त एकरूप आमटेंची तिसरी पिढी..
लोकांसाठी नव्हे ,
लोकांच्या सोबत...
एक गोष्ट आमच्याकडे शक्यतो होत नाही, ती म्हणजे ‘इ'लॉजिकल्’
बोलणं किंवा वागणं!
‘विचार’ निश्चित झाला
की शब्द आपोआप
सामोरे येतात
‘जमिनीचा पैसा
बिल्डरांना नाही, तर सरकारला मिळायला
हवा!’

दि.०९-११-२०१२ रोजी बाजार बंद झाला त्यावेळचा भाव



 

अन्वयार्थ : किनारपट्टय़ांवर आघात Bookmark and Share Print E-mail

गुरुवार, २७ सप्टेंबर २०१२

देशाच्या पश्चिम समुद्र किनाऱ्यावरील तब्बल २३ टक्क्यांहून अधिक किनारपट्टीची कोणत्या ना कोणत्या प्रकारे गंभीर झीज होत असल्याचा अभ्यास नुकताच जाहीर झाला. मुंबईमधील टाटा सामाजिक शास्त्र संस्था, पुडुचेरी (पाँडिचेरी)मधील नागरिकांचा गट असलेला ‘पाँडीकॅन’ आणि मुंबईची बॉम्बे नॅचरल हिस्टरी सोसायटी या संस्थांनी मिळून हा अभ्यास जाहीर केला.

त्याद्वारे विकासाच्या प्रक्रियेत आपण नैसर्गिक स्रोतांची किती हानी करत आहोत, हे स्पष्ट झाले. महाराष्ट्राच्या किनारपट्टीची ४० टक्के, कर्नाटक किनाऱ्याची ८९ टक्के, केरळ किनाऱ्याची सुमारे ८४ टक्के, तर लक्षद्वीप बेटांची पूर्णच्या पूर्ण किनारपट्टीची अशा प्रकारे झीज होत असल्याचे या अभ्यासाद्वारे उघडकीस आले आहे. वास्तविक देशाला लाभलेला ७५०० किलोमीटरचा किनारा ही देशासाठी नैसर्गिक देणगी मानली जाते. त्यावर देशातील ३० टक्के लोक अवलंबून असल्याने ते स्वाभाविकही आहे. पण आता वेगवेगळ्या कारणांमुळे हे किनारेच धोक्यात आले आहेत. या संस्थांचा अभ्यास असे सांगतो की, किनारी भागात वेगाने व अनियोजित पद्धतीने होत असलेले नागरीकरण, किनारी भागात अपुऱ्या नियोजनाच्या आधारे उभारले जाणारे ऊर्जाप्रकल्प, बंदरे यांच्यामुळे तर किनारपट्टय़ांची झीज होण्याचा वेग प्रचंड वाढला आहे. हा भाग समृद्ध जैवविविधतेसाठी आणि त्याचबरोबर मोठय़ा प्रमाणात होणाऱ्या अन्ननिर्मितीसाठी महत्त्वाचा असतो. पण आता त्यांच्यावरच घाला आल्याने त्यांच्यातील स्रोतांवर अवलंबून असलेल्या लोकांचे काय होणार हा मोठाच प्रश्न आहे. या गोष्टीकडे केवळ किनारपट्टय़ांचे होणारे नुकसान एवढय़ाच मर्यादित दृष्टिकोनातून पाहता येणार नाही, कारण हे सर्व अशाश्वत व अनियोजित पद्धतीने सुरू असलेल्या विकासाचे परिणाम आहेत. कारण झीज होण्यापासून रोखण्यासाठी किनारपट्टय़ांना नैसर्गिक संरक्षण लाभलेले असते. त्यापैकी एक म्हणजे खारफुटीच्या जंगलांचे. एकूण जगातूनच गेल्या शतकात असे तब्बल निम्मे जंगल नष्ट झाले आहे. त्याला भारतही अपवाद नाही. हीच स्थिती प्रवाळांच्या वसाहतींची आहे. या दोन्ही प्रकारच्या परिसंस्थांमध्ये सागरी जिवांच्या जातींचे प्रमाण मोठे असते, हेच प्रदेश या जिवांच्या पुनरुत्पादनासाठी महत्त्वाचे ठरतात. पण आता विविध कारणांमुळे प्रवाळाच्या वसाहती व खारफुटी न राहिल्याने किनाऱ्यांची झीज होणे स्वाभाविक आहे, त्याचबरोबर जैवविविधतेचे नुकसानही अपेक्षित आहे. या कारणांबरोबरच नद्यांचे दूषित पाणी मिसळून समुद्रांचे प्रदूषण आणि त्यांचे आम्लीकरणाची प्रक्रियाही सुरूच आहे. या सर्वच गोष्टी समुद्रांचे स्वास्थ्य बिघडविण्यासाठी कारणीभूत ठरल्या आहेत. या प्रश्नाकडे पर्यावरणाचा गंभीर प्रश्न म्हणून पाहायला हवेच, त्याचबरोबर यावर देशातील काही कोटी लोकांचे जीवन थेट अवलंबून असल्याने त्याच्याकडे आर्थिक प्रश्न म्हणूनसुद्धा पाहायला हवे. अर्थात, या ताज्या अभ्यासाआधीच्याही  विविध अभ्यासांनी किनाऱ्यांची सद्यस्थिती आपल्यापर्यंत पोहोचवली आहे. आता त्यावर किती गांभीर्याने उपाययोजना करायची, हे सर्वस्वी आपल्या हातात आहे.

 

व्हिडिओ

लाउडस्पीकर  
'महागाई' या विषयावरील चर्चा
blk
आयडिया एक्स्चेंज  
जेष्ठ नाट्यकर्मी विजया मेहता
blk
व्हिवा लाऊंज  
डॉ. रश्मी करंदीकर - पोलीस अधीक्षक (राज्य महामार्ग)
blk
सागर परिक्रमा - २  
‘नौदलवीरा’च्या साहसी प्रवासाला सुरूवात!
लोकसत्ता युट्युब चॅनल
<iframe width="300" height="275" src="http://www.youtube.com/embed/bA4XUHbGh-c" frameborder="0" allowfullscreen></iframe>

लोकसत्ताच्या फेसबुक पेजवरील फोटो अल्बम

'सॅण्डी' संकट!

यश चोप्रा : ‘किंग ऑफ रोमान्स’

लोकसत्ता फेसबुक पेज - कव्हर फोटो

आणखी फोटो पाहण्यासाठी खालील लाईक बटणावर क्लिक करा

‘लोकसत्ता’चे विविध अ‍ॅप्स विनामुल्य डाऊनलोड करा-

वासाचा पयला पाऊस आयला

 


 

साप्ताहिक पुरवणी

लोकरंग (दर रविवारी)


चतुरंग
(दर शनिवारी)

 नवऱ्याकडून घरकामाचा पगार?

alt

 गरज शोधांची जननी

 एक उलट..एक सुलट : वेगळा.. वेगळा..

alt

 करिअरिस्ट मी : ..आणि समस्या ‘सायलेन्ट’ झाल्या

alt

 स्त्री समर्थ : उद्योगस्वामिनी

 बोधिवृक्ष : सूक्ष्मात वसते ब्रह्मांड

 गावाकडची चव : अंबाजोगाईची ‘वैष्णवी’ चव

alt

 आनंदाचं खाणं : अचपळ मन माझे..

alt

 ब्लॉग माझा : आयडिया लई भारी!

alt

 स्त्री जातक : आधी कळस मग पाया रे..!

alt

 अनघड अवघड : बोलायलाच हवं!


वास्तुरंग
(दर शनिवारी)

alt

 एक आस.. उभारीची!

alt

 फटाक्यांपासून इमारतीची सुरक्षा

alt

 घरसजावटीसाठी…
आणखी वाचा...

व्हिवा (दर शुक्रवारी

alt

 फुल टू कल्ला

alt

 कट्टा

alt

 एन्जॉय
आणखी वाचा...

करिअर वृत्तान्त (दर सोमवारी)

 ‘इंग्लिश-विंग्लिश’ :न्यूनगंडाच्या बुडबुडय़ाची गोष्ट
alt   सुट्टी आणि अभ्यास
alt  शिकवून कोणी शिकतं का?
आणखी वाचा...

अर्थवृत्तान्त (दर सोमवारी)

 विमा विश्लेषण : जीवन तरंग
 ‘अर्थ’पूर्ण : महागाईचा भस्मासूर
 गुंतवणूकभान : नव्या दमाचा शूर शिपाई
आणखी वाचा...

आजचे फोटो