अरूपाचे रूप सत्यमार्गदर्शक - २११. धोका
मुखपृष्ठ >> अरूपाचे रूप सत्यमार्गदर्शक >> अरूपाचे रूप सत्यमार्गदर्शक - २११. धोका
 
ई-पेपर
 
 

लोकसत्ता ब्लॉग


संघाने काँग्रेसलासुद्धा मदत केली आहे!
पर्यावरण हा अडथळा नव्हे, तर निकोप विकासाचा पाया

गाण्यातील ‘साऊण्ड’चा आनंद अनुभवता आला पाहिजे

माणसं बदलण्यापेक्षा धोरणं बदला!

alt

सर्व काही अण्णांनीच करावे, असे लोकांना वाटणे हीच उणीव..

alt
कांद्याचा भाव शंभर रूपये किलो का नको?
 alt
पीडीएतील दिवस आणि अभिनयाचा श्रीगणेशा
 alt
दुर्बलांना पोसणे म्हणजे सबलीकरण नव्हे!
नक्कल करायलाही अक्कल लागते!
मेधा पाटकर यांचे ऐकले असते, तर एकही पूल
झाला नसता!
alt
‘नक्कल’ न करणे हाच बाळासाहेबांचा खरा
वारसा
पाच वर्षे प्रभावी सरकार
देऊ शकेल अशी पर्यायी
व्यवस्था मला दिसत
नाही!
एक तळमळ बोलकी
झाली
आनंदवनाच्या ‘प्रवाहा’त एकरूप आमटेंची तिसरी पिढी..
लोकांसाठी नव्हे ,
लोकांच्या सोबत...
एक गोष्ट आमच्याकडे शक्यतो होत नाही, ती म्हणजे ‘इ'लॉजिकल्’
बोलणं किंवा वागणं!
‘विचार’ निश्चित झाला
की शब्द आपोआप
सामोरे येतात
‘जमिनीचा पैसा
बिल्डरांना नाही, तर सरकारला मिळायला
हवा!’

दि.०९-११-२०१२ रोजी बाजार बंद झाला त्यावेळचा भाव



 

अरूपाचे रूप सत्यमार्गदर्शक - २११. धोका Bookmark and Share Print E-mail

शुक्रवार , २८ सप्टेंबर २०१२
माणूस स्थूल भौतिकातील नश्वर अशा गोष्टींतही एकाग्रतेमुळे मिळणाऱ्या नश्वर आनंदाची झलक अनुभवतो. त्याच्या अंतरंगात स्थूल भावतरंगही उमटतात आणि ते आतूनच प्रसन्नतेचा अनुभवही देतात. जर तो सूक्ष्म भगवंताच्या ठिकाणी एकाग्र होईल तर त्याचे अंतरंग परमभावाने भरून जाईल. अष्टसात्त्विक भाव ही त्या परमभावाची सुरुवात आहे.

थोडक्यात शाश्वताशी एकाग्र होण्यात शाश्वत आनंदाची शाश्वती आहे. अशाश्वताशी एकाग्र होणं म्हणजे अशाश्वत आनंद अर्थात शाश्वत असमाधानाची शाश्वती आहे! म्हणूनच मन आणि इंद्रियांना शाश्वताशी एकाग्र करायला पाहिजे. प्रत्याहाराचा तो पाया आहे. मन आणि इंद्रियं दोन्ही एकाग्र झाल्याशिवाय काही उपयोग नाही. आपली अडचण अशी की उपासनेपासून प्रत्यक्ष आचरणापर्यंत आपण इंद्रियांचा संयम करीत रहातो पण मनाला मोकळं सोडतो! भगवंतांनी याला मिथ्याचार म्हंटलं आहे. गीतेत प्रभू सांगतात, ‘‘कर्मेद्रियाणि संयम्य य आस्ते मनसा स्मरन्। इंद्रियार्थान् विमूढात्मा मिथ्याचार: स उच्यते।।’’ (अध्याय ३/ श्लोक ६) म्हणजे जो कमेंद्रिये संयमित करतो (अर्थात डोळ्यांनी वाईट गोष्टी पाहाण्याचं टाळतो, हातानं पापकर्म करण्याचं टाळतो, मुखानं पापसंभाषण टाळतो, पायांनी पापाचारपूर्तीसाठी गमन करणे टाळतो आदि) पण ज्याचं मन विषयांचंच सतत स्मरण करीत असतं तो मूढबुद्धीचा आहे. तो स्वतचीच फसवणूक करणारा आहे. त्याचं हे वर्तन म्हणजे मिथ्याचार आहे. आता काहीजण संतवचनांचे दाखले देत सांगतात की, मनात पाप आलं तरी एकवेळ चालेल पण शरीरानं तशी कृती होऊ देऊ नये. प्रत्यक्षात मनातही विषयांचंच चिंतन अखंड होत राहील तर ते कृतीला प्रवृत्त केल्याशिवाय राहणार नाही. भगवंत सांगतात, ‘‘ध्यायतो विषयान् पुंस: सङ्गस्तेषूपजायते। सङ्गात्सञ्जायते काम: कामात्क्रोधोऽभिजायते।।’’ (अध्याय २/ श्लोक ६२). विषयांचंच चिंतन झालं तर त्या विषयाच्या पूर्तीची ओढ उत्पन्न होते. विषयोपभोगाची आसक्ती उत्पन्न होते. त्या ओढीमुळे, आसक्तीमुळे माणसाचं मन कामानं, कामनेनं, वासनेनं असं आंदोलित होतं की मन तर वासनापूर्तीच्या इच्छेनं भारलं आहे पण शरीरानं कृती रोखली जात आहे, तर मग चित्तात क्रोध उत्पन्न होतो. असंतुलन उत्पन्न होतं. विसंगति उत्पन्न होते. त्या क्रोधानं काय होतं? ‘‘क्रोधाद्भवति सम्मोह: सम्मोहात्स्मृतिविभ्रम: । स्मृतिभ्रंशाद् बुद्धिनाशो बुद्धिनाशात्प्रणश्यति।।’’ (अ. २/ श्लो. ६३). क्रोधापासून संमोह होतो. संमोहाने स्मृति विभ्रमित होते. स्मृतिभ्रंश झाला की बुद्धीचा नाश होतो आणि बुद्धीनाश झाला की पतन अटळ आहे! इथेसुद्धा प्रत्येक शब्दाची पेरणी कशी चपखल आहे पहा. नुसता मोह म्हंटलं नाही सम्मोह म्हंटलं आहे, नुसता भ्रम म्हंटलेलं नाही विभ्रम म्हंटलेलं आहे. मन वासनेनं भारलेलं आहे आणि शरीर ती रोखण्याच्या धडपडीत आहे तर चित्तात उत्पन्न होणारा क्रोध माणसाला पतनापर्यंत नेऊ शकतो!
चैतन्य प्रेम   

 

व्हिडिओ

लाउडस्पीकर  
'महागाई' या विषयावरील चर्चा
blk
आयडिया एक्स्चेंज  
जेष्ठ नाट्यकर्मी विजया मेहता
blk
व्हिवा लाऊंज  
डॉ. रश्मी करंदीकर - पोलीस अधीक्षक (राज्य महामार्ग)
blk
सागर परिक्रमा - २  
‘नौदलवीरा’च्या साहसी प्रवासाला सुरूवात!
लोकसत्ता युट्युब चॅनल
<iframe width="300" height="275" src="http://www.youtube.com/embed/bA4XUHbGh-c" frameborder="0" allowfullscreen></iframe>

लोकसत्ताच्या फेसबुक पेजवरील फोटो अल्बम

'सॅण्डी' संकट!

यश चोप्रा : ‘किंग ऑफ रोमान्स’

लोकसत्ता फेसबुक पेज - कव्हर फोटो

आणखी फोटो पाहण्यासाठी खालील लाईक बटणावर क्लिक करा

‘लोकसत्ता’चे विविध अ‍ॅप्स विनामुल्य डाऊनलोड करा-

वासाचा पयला पाऊस आयला

 


 

साप्ताहिक पुरवणी

लोकरंग (दर रविवारी)


चतुरंग
(दर शनिवारी)

 नवऱ्याकडून घरकामाचा पगार?

alt

 गरज शोधांची जननी

 एक उलट..एक सुलट : वेगळा.. वेगळा..

alt

 करिअरिस्ट मी : ..आणि समस्या ‘सायलेन्ट’ झाल्या

alt

 स्त्री समर्थ : उद्योगस्वामिनी

 बोधिवृक्ष : सूक्ष्मात वसते ब्रह्मांड

 गावाकडची चव : अंबाजोगाईची ‘वैष्णवी’ चव

alt

 आनंदाचं खाणं : अचपळ मन माझे..

alt

 ब्लॉग माझा : आयडिया लई भारी!

alt

 स्त्री जातक : आधी कळस मग पाया रे..!

alt

 अनघड अवघड : बोलायलाच हवं!


वास्तुरंग
(दर शनिवारी)

alt

 एक आस.. उभारीची!

alt

 फटाक्यांपासून इमारतीची सुरक्षा

alt

 घरसजावटीसाठी…
आणखी वाचा...

व्हिवा (दर शुक्रवारी

alt

 फुल टू कल्ला

alt

 कट्टा

alt

 एन्जॉय
आणखी वाचा...

करिअर वृत्तान्त (दर सोमवारी)

 ‘इंग्लिश-विंग्लिश’ :न्यूनगंडाच्या बुडबुडय़ाची गोष्ट
alt   सुट्टी आणि अभ्यास
alt  शिकवून कोणी शिकतं का?
आणखी वाचा...

अर्थवृत्तान्त (दर सोमवारी)

 विमा विश्लेषण : जीवन तरंग
 ‘अर्थ’पूर्ण : महागाईचा भस्मासूर
 गुंतवणूकभान : नव्या दमाचा शूर शिपाई
आणखी वाचा...

आजचे फोटो