अरूपाचे रूप सत्यमार्गदर्शक - २१२. अल्पस्मृतीचा रोग
मुखपृष्ठ >> अरूपाचे रूप सत्यमार्गदर्शक >> अरूपाचे रूप सत्यमार्गदर्शक - २१२. अल्पस्मृतीचा रोग
 
ई-पेपर
 
 

लोकसत्ता ब्लॉग


संघाने काँग्रेसलासुद्धा मदत केली आहे!
पर्यावरण हा अडथळा नव्हे, तर निकोप विकासाचा पाया

गाण्यातील ‘साऊण्ड’चा आनंद अनुभवता आला पाहिजे

माणसं बदलण्यापेक्षा धोरणं बदला!

alt

सर्व काही अण्णांनीच करावे, असे लोकांना वाटणे हीच उणीव..

alt
कांद्याचा भाव शंभर रूपये किलो का नको?
 alt
पीडीएतील दिवस आणि अभिनयाचा श्रीगणेशा
 alt
दुर्बलांना पोसणे म्हणजे सबलीकरण नव्हे!
नक्कल करायलाही अक्कल लागते!
मेधा पाटकर यांचे ऐकले असते, तर एकही पूल
झाला नसता!
alt
‘नक्कल’ न करणे हाच बाळासाहेबांचा खरा
वारसा
पाच वर्षे प्रभावी सरकार
देऊ शकेल अशी पर्यायी
व्यवस्था मला दिसत
नाही!
एक तळमळ बोलकी
झाली
आनंदवनाच्या ‘प्रवाहा’त एकरूप आमटेंची तिसरी पिढी..
लोकांसाठी नव्हे ,
लोकांच्या सोबत...
एक गोष्ट आमच्याकडे शक्यतो होत नाही, ती म्हणजे ‘इ'लॉजिकल्’
बोलणं किंवा वागणं!
‘विचार’ निश्चित झाला
की शब्द आपोआप
सामोरे येतात
‘जमिनीचा पैसा
बिल्डरांना नाही, तर सरकारला मिळायला
हवा!’

दि.०९-११-२०१२ रोजी बाजार बंद झाला त्यावेळचा भाव



 

अरूपाचे रूप सत्यमार्गदर्शक - २१२. अल्पस्मृतीचा रोग Bookmark and Share Print E-mail

शनिवार, २९ सप्टेंबर २०१२
मनात वासना उसळी मारत आहे आणि शरीर त्या रोखत आहे तर चित्तात क्रोध उत्पन्न होतो. त्या क्रोधानं संमोह म्हणजे मोहाची परिसीमा गाठली जाते. मन त्या वासनापूर्तीसाठी अधिकच मोहित होतं. त्यातून स्मृती विभ्रमित होते. इथे जी ‘स्मृती’ आहे ती कोणती? तर मानवी जीवनाचं मूळ ध्येय, आपल्याला मानवी जन्म लाभला आहे त्याचा खरा हेतू भगवंताची प्राप्ती आणि त्यायोगे जीवन्मुक्ती साधमे हाच आहे, या वास्तवाचं विस्मरण होतं.

त्या वास्तविक हेतूच्या स्मृतीबद्दल मनात विभ्रम उत्पन्न होतात. जीवनाच्या मूळ हेतूची स्मृती नष्ट झाली, स्मृतीभ्रंश झाला की बुद्धी ताळ्यावर राहात नाही. वासनांध ‘मी’च्या वकिलीसाठी ती राबविली जाते. असा बुद्धीनाश जेव्हा होतो तेव्हा पतन हे अटळ आहे. तेव्हा जीवनाच्या मूळ हेतूच्या पूर्तीसाठीच्या मार्गावरचं पतन रोखायचं तर बुद्धी ताळ्यावर पाहिजे. ती स्मृती टिकायची असेल तर मनात वासनांचं चिंतन, त्यांच्या पूर्तीचा मोह आणि अपूर्तीचे तणाव ही साखळी तोडावीच लागेल. त्यासाठी मन आणि इंद्रियं यांची एकाग्रता अनिवार्य आहे. मन आणि इंद्रियांनी एकाग्र व्हायचं तर मनात वासनांच्या चिंतनाच्या जागी भगवंताचं चिंतन रुजावं लागेल. दुनियेत वावरत असताना, दुनियेतली कर्तव्यं करीत असताना माझ्या जन्माचा जो खरा हेतू भगवद्प्राप्ती त्याचं स्मरण ठेवावं आणि वाढवावं लागेल. मन वेळोवेळी दुनियादारीत भ्रमित होईल. त्याला अभ्यासपूर्वक भगवंताच्या स्मरणात जोडावं लागेल. तुम्ही ‘गझनी’ चित्रपट पाहिला का? त्यातील नायकाला शॉर्टटर्म मेमरी म्हणजे अल्पस्मृतीचा विकार जडला असतो. त्यामुळे आपण कशासाठी, कोणत्या ध्येयाच्या पूर्तीसाठी जगत आहोत, हे तो वारंवार विसरत असतो. त्या विस्मरणावर तोडगा म्हणून तो त्या ध्येयाची आठवण करून देणारे संदेश लिहून ठेवत असतो, त्या ध्येयाची आठवण करून देणारी छायाचित्रे भिंतीवर चिकटवत असतो. भगवंतप्राप्ती या एकमेव हेतूसाठी जन्मलेल्या माणसालासुद्धा असा अल्पस्मृतीचाच विकार तर जडला आहे! त्यावर उपाय म्हणून, त्या हेतूचं स्मरण करून देण्याचा उपाय म्हणून तर भगवंताच्या मूर्ती, तसबिरी आणि  संतवचनं आपल्या अवतीभवती असतात.. त्या पाहून आपली स्मृती जाग होते. ‘दिन गेले भजनावीण सारे’ अशी खंतही मनात उसळते आणि ध्येयपूर्तीसाठी आपण प्रयत्न करू लागतो. साधकाच्या प्राथमिक अवस्थेत असा ‘रात्रंदिन आम्हा युद्धाचा प्रसंग अंतर्बाह्य़ जग आणि मन’ असा संघर्ष सुरू असतो. बाह्य़ जग आणि अंतर्मनातला त्याचा प्रभाव, बाह्य़ जगातील सुख उपभोगण्याची आस आणि अंतर्मनात त्यासाठी निर्माण होणारा झंझावात या दोन्हींमध्ये आपण झुंजत असतो. हे द्वंद्व संपवायचं तर आंतबाहेरची विसंगति संपवावी लागेल, अशाश्वताच्या जागी शाश्वताचीच ओढ रुजावी लागेल, त्यासाठी प्रत्याहारच हवा, हे आपल्याला उमगत असतं पण प्रत्याहाराचा अभ्यास कृतीत उतरवणं आव्हानात्मकच असतं.
चैतन्य प्रेम

 

व्हिडिओ

लाउडस्पीकर  
'महागाई' या विषयावरील चर्चा
blk
आयडिया एक्स्चेंज  
जेष्ठ नाट्यकर्मी विजया मेहता
blk
व्हिवा लाऊंज  
डॉ. रश्मी करंदीकर - पोलीस अधीक्षक (राज्य महामार्ग)
blk
सागर परिक्रमा - २  
‘नौदलवीरा’च्या साहसी प्रवासाला सुरूवात!
लोकसत्ता युट्युब चॅनल
<iframe width="300" height="275" src="http://www.youtube.com/embed/bA4XUHbGh-c" frameborder="0" allowfullscreen></iframe>

लोकसत्ताच्या फेसबुक पेजवरील फोटो अल्बम

'सॅण्डी' संकट!

यश चोप्रा : ‘किंग ऑफ रोमान्स’

लोकसत्ता फेसबुक पेज - कव्हर फोटो

आणखी फोटो पाहण्यासाठी खालील लाईक बटणावर क्लिक करा

‘लोकसत्ता’चे विविध अ‍ॅप्स विनामुल्य डाऊनलोड करा-

वासाचा पयला पाऊस आयला

 


 

साप्ताहिक पुरवणी

लोकरंग (दर रविवारी)


चतुरंग
(दर शनिवारी)

 नवऱ्याकडून घरकामाचा पगार?

alt

 गरज शोधांची जननी

 एक उलट..एक सुलट : वेगळा.. वेगळा..

alt

 करिअरिस्ट मी : ..आणि समस्या ‘सायलेन्ट’ झाल्या

alt

 स्त्री समर्थ : उद्योगस्वामिनी

 बोधिवृक्ष : सूक्ष्मात वसते ब्रह्मांड

 गावाकडची चव : अंबाजोगाईची ‘वैष्णवी’ चव

alt

 आनंदाचं खाणं : अचपळ मन माझे..

alt

 ब्लॉग माझा : आयडिया लई भारी!

alt

 स्त्री जातक : आधी कळस मग पाया रे..!

alt

 अनघड अवघड : बोलायलाच हवं!


वास्तुरंग
(दर शनिवारी)

alt

 एक आस.. उभारीची!

alt

 फटाक्यांपासून इमारतीची सुरक्षा

alt

 घरसजावटीसाठी…
आणखी वाचा...

व्हिवा (दर शुक्रवारी

alt

 फुल टू कल्ला

alt

 कट्टा

alt

 एन्जॉय
आणखी वाचा...

करिअर वृत्तान्त (दर सोमवारी)

 ‘इंग्लिश-विंग्लिश’ :न्यूनगंडाच्या बुडबुडय़ाची गोष्ट
alt   सुट्टी आणि अभ्यास
alt  शिकवून कोणी शिकतं का?
आणखी वाचा...

अर्थवृत्तान्त (दर सोमवारी)

 विमा विश्लेषण : जीवन तरंग
 ‘अर्थ’पूर्ण : महागाईचा भस्मासूर
 गुंतवणूकभान : नव्या दमाचा शूर शिपाई
आणखी वाचा...

आजचे फोटो