बुद्धिमापन चाचणी विषयाची तयारी
मुखपृष्ठ >> लेख >> बुद्धिमापन चाचणी विषयाची तयारी
 
ई-पेपर
 
 

लोकसत्ता ब्लॉग


संघाने काँग्रेसलासुद्धा मदत केली आहे!
पर्यावरण हा अडथळा नव्हे, तर निकोप विकासाचा पाया

गाण्यातील ‘साऊण्ड’चा आनंद अनुभवता आला पाहिजे

माणसं बदलण्यापेक्षा धोरणं बदला!

alt

सर्व काही अण्णांनीच करावे, असे लोकांना वाटणे हीच उणीव..

alt
कांद्याचा भाव शंभर रूपये किलो का नको?
 alt
पीडीएतील दिवस आणि अभिनयाचा श्रीगणेशा
 alt
दुर्बलांना पोसणे म्हणजे सबलीकरण नव्हे!
नक्कल करायलाही अक्कल लागते!
मेधा पाटकर यांचे ऐकले असते, तर एकही पूल
झाला नसता!
alt
‘नक्कल’ न करणे हाच बाळासाहेबांचा खरा
वारसा
पाच वर्षे प्रभावी सरकार
देऊ शकेल अशी पर्यायी
व्यवस्था मला दिसत
नाही!
एक तळमळ बोलकी
झाली
आनंदवनाच्या ‘प्रवाहा’त एकरूप आमटेंची तिसरी पिढी..
लोकांसाठी नव्हे ,
लोकांच्या सोबत...
एक गोष्ट आमच्याकडे शक्यतो होत नाही, ती म्हणजे ‘इ'लॉजिकल्’
बोलणं किंवा वागणं!
‘विचार’ निश्चित झाला
की शब्द आपोआप
सामोरे येतात
‘जमिनीचा पैसा
बिल्डरांना नाही, तर सरकारला मिळायला
हवा!’

दि.०९-११-२०१२ रोजी बाजार बंद झाला त्यावेळचा भाव



 

बुद्धिमापन चाचणी विषयाची तयारी Bookmark and Share Print E-mail

संजय मोरे ,सोमवार, ८ ऑक्टोबर  २०१२
This e-mail address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it
alt

जवळपास सर्वच स्पर्धा परीक्षांमध्ये बुद्धिमापन चाचणी हा अनिवार्य आणि महत्त्वाचा असा  विषय आहे. स्टाफ सिलेक्शन कमिशनमार्फत होणाऱ्या परीक्षांमध्ये एकूण २०० गुणांपैकी ५० गुण बुद्धिमापन चाचणी या विषयासाठी, बँकेतर्फे होणाऱ्या परीक्षांकरिता २०० पैकी ५० प्रश्न हे बुद्धिमापन चाचणी या विषयासाठी तर राज्य सेवा (पूर्व) परीक्षेमध्ये (महाराष्ट्र लोकसेवा आयोग) २०० प्रश्नांपैकी ५० प्रश्न बुद्धिमापन चाचणी या विषयाचे असतात. म्हणजेच जवळपास सर्वच परीक्षांमध्ये २५ टक्के भाग हा बुद्धिमापन चाचणीचा असतो. यामुळे आपण सरकारी नोकरी आणि त्यातील वेगवेगळी अधिकारपदे मिळविण्यासाठी बुद्धिमापन चाचणी हा विषय बरीच मोठी भूमिका बजावत असतो.
ही चाचणी म्हणजे उमेदवाराची बुद्धिमत्ता तपासणे होय. प्रशासकीय सेवेत प्राप्त परिस्थिती समजून घेऊन अचूक व जलद निर्णय घेऊ शकणाऱ्या अधिकाऱ्यांची सातत्याने गरज असते. या उद्देशानेच हा घटक जवळपास सर्व स्पर्धा परीक्षांत अनिवार्य असा घटक आहे. बुद्धिमत्ता म्हणजे सुसूत्र पद्धतीने विचार करणे, बुद्धिमत्ता म्हणजे जीवनातील प्रश्न सोडविण्याची क्षमता, असे बरेच बुद्धिमापन चाचणी या घटकावर सांगता येत असल्यानेच या घटकाला ठरावीक असा अभ्यासक्रम नाही. मात्र, गेल्या काही वर्षांच्या प्रश्नपत्रिकांचे सूक्ष्म अवलोकन केल्यास आपणास या विषयाचा या परीक्षेसाठीचा निश्चित असा अभ्यासक्रम सांगता येईल. तरीसुद्धा ५० प्रश्नांमध्ये ५० प्रकारचे प्रश्न येऊ शकतात. ते प्रकार कोणते, ते या लेखात पाहू.
संख्यामालिका (८ ते १० गुण) : या विभागात दिलेली मालिका पूर्ण करणे, मालिकेचे सूत्र ओळखणे, कंसातील संख्या शोधणे, आकृती रचनेतील रिकाम्या जागी योग्य संख्या पर्यायातून निवडणे, अंक व चिन्ह यांची मालिका पूर्ण करणे, अंकांच्या लयबद्ध रचनेतील गाळलेल्या जागी योग्य अंकांची निवड पर्यायातून करणे, अंकमालिकेवर आधारित प्रश्न, अंक व वर्ण यांची मिश्रमालिका यांचा समावेश केलेला असतो.
वर्णमालिका (५ ते ७ गुण) : या घटकात दिलेली वर्णमालिका पूर्ण करणे, अक्षरांची लयबद्ध रचना, आकृतीतील गाळलेल्या जागी योग्य वर्ण पर्यायातून निवडणे, विशिष्ट प्रकारच्या मांडणीतील एखादे अक्षर गाळलेले असताना ते पर्यायातून निवडणे, एक वर्णाची मालिका, दोन वर्णाची मालिका, तीन वर्णाची मालिका, चार वर्णाची मालिका, पाच वर्णाची मालिका, वर्णमालेच्या उलट रचनेवर आधारित प्रश्न, वर्णमाला दिलेली असताना त्यावर आधारित प्रश्नांचा समावेश केलेला असतो.
सांकेतिक भाषा (९ ते १२ गुण) : या घटकात वर्ण, अंक व चिन्ह यांचा संबंध जोडून सांकेतिक भाषा तयार केलेली असते. त्यावर आधारित प्रश्न विचारले जातात. यात अंक-अंक संबंध, अंक-वर्ण संबंध, वर्ण-वर्ण संबंध, वर्ण-अंक संबंध, अंक-चिन्ह संबंध, वर्ण-चिन्ह संबंध अशा प्रकारच्या प्रश्नांचा समावेश केलेला असतो.
समान संबंध (४ ते ६ गुण) : दोन घटकांतील समान संबंधांवर आधारित उर्वरित घटकातील संबंध शोधावयाचा असतो. यात अंक, वर्ण, स्थान, पदार्थ, वस्तू व व्यक्ती यांच्या जोडय़ांतील विशिष्ट संबंध शोधण्यावरील प्रश्नांचा समावेश असतो. यात वर्ण-वर्ण, वर्ण-अंक, वर्णअंक-वर्ण, राज्य-राजधानी, देश-राजधानी,
देश-चलन, खेळ-खेळाडू, देश-ध्वज, माप-मापक,
शोध-संशोधक संबंध अशा प्रकारच्या प्रश्नांचा समावेश केलेला असतो.
विसंगत घटक (४ ते ६ गुण) : यात दिलेल्या घटकातील वेगळा घटक शोधायचा असतो. यात अंक, वर्ण, भाषा व चिन्ह यांचा समावेश असतो.
इतर घटक (१२ ते १५ गुण) : या विभागाला इतर घटक असे आपण समजू. त्याचे कारणदेखील तसेच आहे, ते म्हणजे वरील पाच घटक हे मुख्य घटक असून त्याव्यतिरिक्त येणारे घटक म्हणजे इतर घटक होय.
इतर घटक या भागात दिशाविषयक प्रश्न, नातेसंबंध, वेन-आकृत्या, विधाने-अनुमान, कालमापन, बैठक
व रांगेतील प्रश्न, तुलनात्मक प्रश्न, घटनांचा-वस्तूंचा
योग्य क्रम लावणे, आकृत्यांची संख्या मोजणे, गणितावर आधारित प्रश्न, चिन्हांची अदलाबदल करून येणाऱ्या रचनेवर आधारित प्रश्नांचा समावेश केलेला असतो.
अशा प्रकारचा या घटकाचा अभ्यासक्रम असून सर्वात महत्त्वाचा घटक म्हणजे वेळ. या घटकातील प्रश्नांची उत्तरे विद्यार्थ्यांना येत नाहीत असे नाही; परंतु कमी पडतो तो वेळ. म्हणूनच या घटकासाठी वेळेला अनन्यसाधारण महत्त्व आहे. यावर सर्वात चांगला उपाय म्हणजे या बुद्धिमापन चाचणी घटकाच्या अभ्यासक्रमाचे तंत्र व त्यातील शॉर्टकट्स.
या अभ्यासक्रमाची पूर्वतयारी करताना :
१)     आपणास १ ते ३० पर्यंतचे वर्ग व १ ते २० पर्यंतचे घन लक्षात असणे आवश्यक आहे.
२)     बुद्धिमापन चाचणी घटकाचा सराव करताना रोज ५० प्रश्न  सोडवा व तेही ३५ ते ४० मिनिटांत. त्याचप्रमाणे दररोज एक तास तरी बुद्धिमापन चाचणी या विषयाचा सराव करावा.
३)     बुद्धिमापन चाचणी या घटकातील प्रश्न कठीण नसतात; वेळखाऊ असतात. वेळ वाचविण्यासाठी गरज आहे, ती वेगाची व वेग वाढविण्यास गरज आहे ती सरावाची.
४)    सराव करताना प्रथम अचूकता साधा आणि मग वेग वाढविण्यावर भर द्या.
५)     मागील प्रश्नपत्रिकांचे अवलोकन करून अभ्यासाची दिशा ठरवा. तर मग लागा अभ्यासाला.

 

व्हिडिओ

लाउडस्पीकर  
'महागाई' या विषयावरील चर्चा
blk
आयडिया एक्स्चेंज  
जेष्ठ नाट्यकर्मी विजया मेहता
blk
व्हिवा लाऊंज  
डॉ. रश्मी करंदीकर - पोलीस अधीक्षक (राज्य महामार्ग)
blk
सागर परिक्रमा - २  
‘नौदलवीरा’च्या साहसी प्रवासाला सुरूवात!
लोकसत्ता युट्युब चॅनल
<iframe width="300" height="275" src="http://www.youtube.com/embed/bA4XUHbGh-c" frameborder="0" allowfullscreen></iframe>

लोकसत्ताच्या फेसबुक पेजवरील फोटो अल्बम

'सॅण्डी' संकट!

यश चोप्रा : ‘किंग ऑफ रोमान्स’

लोकसत्ता फेसबुक पेज - कव्हर फोटो

आणखी फोटो पाहण्यासाठी खालील लाईक बटणावर क्लिक करा

‘लोकसत्ता’चे विविध अ‍ॅप्स विनामुल्य डाऊनलोड करा-

वासाचा पयला पाऊस आयला

 


 

साप्ताहिक पुरवणी

लोकरंग (दर रविवारी)


चतुरंग
(दर शनिवारी)

 नवऱ्याकडून घरकामाचा पगार?

alt

 गरज शोधांची जननी

 एक उलट..एक सुलट : वेगळा.. वेगळा..

alt

 करिअरिस्ट मी : ..आणि समस्या ‘सायलेन्ट’ झाल्या

alt

 स्त्री समर्थ : उद्योगस्वामिनी

 बोधिवृक्ष : सूक्ष्मात वसते ब्रह्मांड

 गावाकडची चव : अंबाजोगाईची ‘वैष्णवी’ चव

alt

 आनंदाचं खाणं : अचपळ मन माझे..

alt

 ब्लॉग माझा : आयडिया लई भारी!

alt

 स्त्री जातक : आधी कळस मग पाया रे..!

alt

 अनघड अवघड : बोलायलाच हवं!


वास्तुरंग
(दर शनिवारी)

alt

 एक आस.. उभारीची!

alt

 फटाक्यांपासून इमारतीची सुरक्षा

alt

 घरसजावटीसाठी…
आणखी वाचा...

व्हिवा (दर शुक्रवारी

alt

 फुल टू कल्ला

alt

 कट्टा

alt

 एन्जॉय
आणखी वाचा...

करिअर वृत्तान्त (दर सोमवारी)

 ‘इंग्लिश-विंग्लिश’ :न्यूनगंडाच्या बुडबुडय़ाची गोष्ट
alt   सुट्टी आणि अभ्यास
alt  शिकवून कोणी शिकतं का?
आणखी वाचा...

अर्थवृत्तान्त (दर सोमवारी)

 विमा विश्लेषण : जीवन तरंग
 ‘अर्थ’पूर्ण : महागाईचा भस्मासूर
 गुंतवणूकभान : नव्या दमाचा शूर शिपाई
आणखी वाचा...

आजचे फोटो