‘अर्थ’पूर्ण : निवृत्तीचे नियोजन
मुखपृष्ठ >> लेख >> ‘अर्थ’पूर्ण : निवृत्तीचे नियोजन
 

अर्थवृत्तान्त

ई-पेपर
 
 

लोकसत्ता ब्लॉग


संघाने काँग्रेसलासुद्धा मदत केली आहे!
पर्यावरण हा अडथळा नव्हे, तर निकोप विकासाचा पाया

गाण्यातील ‘साऊण्ड’चा आनंद अनुभवता आला पाहिजे

माणसं बदलण्यापेक्षा धोरणं बदला!

alt

सर्व काही अण्णांनीच करावे, असे लोकांना वाटणे हीच उणीव..

alt
कांद्याचा भाव शंभर रूपये किलो का नको?
 alt
पीडीएतील दिवस आणि अभिनयाचा श्रीगणेशा
 alt
दुर्बलांना पोसणे म्हणजे सबलीकरण नव्हे!
नक्कल करायलाही अक्कल लागते!
मेधा पाटकर यांचे ऐकले असते, तर एकही पूल
झाला नसता!
alt
‘नक्कल’ न करणे हाच बाळासाहेबांचा खरा
वारसा
पाच वर्षे प्रभावी सरकार
देऊ शकेल अशी पर्यायी
व्यवस्था मला दिसत
नाही!
एक तळमळ बोलकी
झाली
आनंदवनाच्या ‘प्रवाहा’त एकरूप आमटेंची तिसरी पिढी..
लोकांसाठी नव्हे ,
लोकांच्या सोबत...
एक गोष्ट आमच्याकडे शक्यतो होत नाही, ती म्हणजे ‘इ'लॉजिकल्’
बोलणं किंवा वागणं!
‘विचार’ निश्चित झाला
की शब्द आपोआप
सामोरे येतात
‘जमिनीचा पैसा
बिल्डरांना नाही, तर सरकारला मिळायला
हवा!’

दि.०९-११-२०१२ रोजी बाजार बंद झाला त्यावेळचा भाव



 

‘अर्थ’पूर्ण : निवृत्तीचे नियोजन Bookmark and Share Print E-mail

जयंत विद्वांस, सोमवार, ८ ऑक्टोबर २०१२
This e-mail address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it

निवृत्तीचे नियोजन करताना साठाव्या वर्षी निवृत्त असे न करता तब्येत चांगली असेपर्यंत अर्धवेळ किंवा पूर्णवेळ नोकरी किंवा व्यवसाय करीत राहाणे आवश्यक ठरणार आहे आणि हे नियोजन निवृत्तीच्या आधी पाच-सहा वर्षे सुरू करावे लागेल..
केदार जोशी, पनवेल यांनी प्रश्न विचारला आहे की, निवृत्तीसाठी गुंतवणूक नोकरीला लागल्यापासून करणे गरजेचे आहे का? आणि १००० रुपये दरमहा रळढ केल्यास १३ टक्के परतावा अपेक्षित धरून ३६ वर्षांनी ९६ लाख होतील, परंतु महागाई विचारात घेतल्यास ९६ लाख रुपये कमी पडणार नाहीत का?
केदारजी, मराठीत ‘थेंबे थेंबे तळेसाचे’ अशी म्हण आहे. ती येथे तंतोतंत लागू आहे. रक्कम दरमहा १००० रुपये आजच्या उत्पन्नाच्या हिशेबात लहान आहे. रक्कम जास्त गुंतवल्यास जमा रकमेतून दुसऱ्या कामासाठी रक्कम काढून घेण्याचा मोह होतो. म्हणजे घर घेणे, लग्न या कारणांसाठी अत्ता जमलेल्या रकमेतले थोडे काढू, नंतर जमल्यावर पुन्हा त्यात भर घालू असा विचार करतो. परंतु नंतर सबबी सांगून भर घातली जात नाही. म्हणून नियम सोपा असेल तर तोडला जात नाही. पुढे पगार वाढत गेल्यावर हजार रुपये खूप कमी वाटू लागतात. त्यावेळेस आपल्या इतर गरजा विचारात घेऊन जास्त रक्कम रळढ मध्ये गुंतवता येते. याला पर्याय काही जण आपल्या दरमहा पगारातून जास्त रक्कम प्रॉव्हिडंट फंडात कापून जाईल असे ठरवतात. हेसुद्धा एक रळढच आहे. पण इथे व्याज  ८ ते ९ टक्के मिळते. ९ टक्के व्याज ३६ वर्षांसाठी मिळाल्यास हीच रक्कम ३२,३०,००० रुपये होते. आपण इथे मागील काही वर्षांचा व्याजदर लक्षात घेऊन जास्तीत जास्त व्याज ३६ वर्षांच्या प्रदीर्घ कालावधीसाठी ९ टक्के विचारात घेत आहोत. इक्विटी म्युच्युअल फंडांच्या रळढचा ३६ वर्षांच्या प्रदीर्घ कालावधीसाठी परतावा १३ टक्के मिळणे शक्य आहे. कदाचित हा परतावा (व्याज नव्हे) १६-१८ टक्केसुद्धा होऊ शकतो. तसे झाल्यास रळढ ची मुदतीनंतर रक्कम रु. ९६ लाखापेक्षा जास्त मिळू शकते. यात प्रॉव्हिडंट फंडापेक्षा जोखीम जास्त आहे, म्हणूनच परतावा जास्त आहे. म्हणूनच मी आधीच्या लेखात फक्त १००० रुपयांचे रळढ चालू करा असे सुचवले होते. ही रक्कम कंपनीच्या प्रॉव्हिडंट फंड किंवा इतर सुविधांव्यतिरिक्त आपण आपल्यासाठी करावयाची आहे. फक्त प्रॉव्हिडंट फंड किंवा निवृत्तिवेतन योजनांचा विचार करीत राहिल्यास ही रक्कम फारच तुटपुंजी असेल.
आमचे एक क्लायंट १९८२ साली एका मोठय़ा कंपनीतून निवृत्त झाले. त्यावेळेस त्यांना दरमहा पगार ८२५ रुपये होता. प्रॉव्हिडंट फंड व इतर योजनांचे मिळून एकत्रित एक लाख २० हजार रुपये मिळाले. ते सर्व त्यांनी बँकेत ठेव स्वरूपात गुंतवले. दरमहा व्याज  १००० रुपये. ते त्या वेळेस खूश होते. सर्व जबाबदाऱ्या संपल्या होत्या. मुले मार्गी लागली होती. दरमहा पगारापेक्षा काम न करता जास्त व्याज मिळणार होते. आज त्यांचे वय ९० आहे. पती-पत्नी दोघांचा फक्त औषधांचा खर्च दरमहा ६००० रुपये आहे. मुले सर्व काही सांभाळतात. पण त्यांना आपण मुलांवर अवलंबून आहोत याची आत बोच राहाते.
सध्याच्या काळात महागाई वेगाने वाढते आहे. त्यासमोर निवृत्ती योजना तोकडय़ा पडत आहेत. कारण या निवृत्ती योजना बनवताना माणसाचे आयुर्मान ७०-७२ वर्षेपर्यंत अपेक्षित धरले होते. आज भारतात सरासरी आयुर्मान ७०च्या जवळपास आहे. तांत्रिक आणि वैद्यकीय सुविधांमुळे आज निवृत्त होणाऱ्याचे आयुर्मान १००च्या जवळपास असेल व ४० ते ५० दरम्यान ज्यांचे वय असेल असे सर्व जण शंभरी ओलांडतील. या सर्वासाठी आरोग्यसुविधा स्वस्तात पुरवणे सरकारला शक्य नाही. (केवळ म्हणूनच येत्या दहा वर्षांत सरकार स्वेच्छामरणाचा अधिकार देणारा कायदा पास करण्याची शक्यता आहे.) आपली सोय सरकार करणार नसेल तर आपले अपेक्षित आयुर्मान विचारात घेऊन निवृत्तीनंतरच्या अपेक्षित खर्चाची तरतूद कमवत्या काळात करणे आवश्यक ठरते.
केदारजी आपल्या दुसऱ्या प्रश्नात म्हटल्याप्रमाणे ९६ लाख रुपये ही रक्कम कमी पडणार नाही का? होय कदाचित कमी पडेल. महागाईमुळे ९६ लाख रकमेची क्रयशक्ती ९ लाख किंवा ६ लाखच शिल्लक राहील, परंतु हातात काहीच नसण्यापेक्षा ही रक्कम पेन्शन किंवा प्रॉव्हिडंट फंडाव्यतिरिक्त जास्तीची असेल. नोकरीला लागल्यावर १००० रुपयांनी सुरू केलेले रळढ नंतर आपल्या आयुष्यातील टप्प्यांवर परिस्थिती अनुरूप वाढवावे.
निवृत्तीचे नियोजन करताना साठाव्या वर्षी निवृत्त असे न करता तब्येत चांगली असेपर्यंत अर्धवेळ किंवा पूर्णवेळ नोकरी किंवा व्यवसाय करीत राहाणे आवश्यक ठरणार आहे. याचे नियोजन निवृत्तीच्या आधी पाच-सहा वर्षे सुरू करावे लागते.
आर्थिक नियोजन करताना अशिलांच्या निवृत्तीबाबत भ्रामक कल्पना नजरेस येतात. खूप जण सांगतात, ५०व्या वर्षी स्वेच्छानिवृत्ती घेऊन सामाजिक कार्य करावयाचे आहे. म्हणजे नक्की काय काम करणार माहीत नसते. म्हणजे खेडय़ात स्वत: जाऊन काही काम करणार का शहरात राहून त्याच संस्थेसाठी निधी संकलन, इतर कामे करणार हे ठरवलेले नसते. काही जण निवृत्तीनंतर आपले अपुरे छंद नव्याने जोपासणार असे सांगतात. म्हणजे वाचनाची आवड असणाऱ्यांनी वेळे अभावी १५-२० वर्षांत एकही पुस्तक हातात धरलेले नसते आणि चित्रकलेची आवड असणाऱ्यांनी रंगाचा ब्रश हातात धरलेला नसतो. या आवडी नव्याने हळूहळू जोपासाव्या लागतात. आर्थिक नियोजनाबरोबरच वेळेचे नियोजन फार महत्त्वाचे असते.
स्वेच्छानिवृत्ती (जबरदस्तीने निवृत्ती) स्वीकारणाऱ्यांमध्ये वेळेचे नियोजन हा भाग आर्थिक नियोजनापेक्षा फार महत्त्वाचा असतो. कालपर्यंत १२ तास रोज काम करणारी व्यक्ती आज आरामात असते. नंतर हा आराम नकोसा वाटू लागतो. याच सुमारास स्त्रिया मेनॉपॉज व पुरुष अ‍ॅन्ड्रोपॉजमुळे चिडचिडे झालेले असतात. त्यात व्ही.आर.एस.मुळे आर्थिक गणिते बदलू लागतात. पतीची नोकरी जाऊन पत्नी नोकरी करीत असेल तर तणाव वाढतात. आज शहरातून अशा विसंवादातून घटस्फोटाचे प्रमाण वाढले आहे. आर्थिक नियोजनकार म्हणून कंपन्यांमध्ये व्ही.आर.एस. घेणाऱ्या लोकांना मार्गदर्शन करण्यासाठी बोलवतात. त्या वेळेस आवर्जून मानसोपचारतज्ज्ञ किंवा समुपदेशकास आम्ही बरोबर घेऊन जातो. आपण दहावीनंतर कोणता अभ्यासक्रम निवडावा यासाठी मुलांची चाचणी घेतो. त्या स्वरूपात परीक्षा घेतली नाही तरी आपल्या आवडी-निवडीनुसार, आपल्या क्षमतांनुसार आपण पुढील काळात काय काम करू शकतो याचे मार्गदर्शन करता येते.
पुढील काळात ज्येष्ठ नागरिकांची संख्या खूप वाढणार आहे. त्यांच्या समस्या वेगळ्या स्वरूपात समोर येणार आहेत. यावेळी आर्थिक स्वावलंबनाने निदान काही प्रश्न सुटू शकतील. आर्थिक नियोजनकाराची यासाठी चांगली मदत होऊ शकते.

 

व्हिडिओ

लाउडस्पीकर  
'महागाई' या विषयावरील चर्चा
blk
आयडिया एक्स्चेंज  
जेष्ठ नाट्यकर्मी विजया मेहता
blk
व्हिवा लाऊंज  
डॉ. रश्मी करंदीकर - पोलीस अधीक्षक (राज्य महामार्ग)
blk
सागर परिक्रमा - २  
‘नौदलवीरा’च्या साहसी प्रवासाला सुरूवात!
लोकसत्ता युट्युब चॅनल
<iframe width="300" height="275" src="http://www.youtube.com/embed/bA4XUHbGh-c" frameborder="0" allowfullscreen></iframe>

लोकसत्ताच्या फेसबुक पेजवरील फोटो अल्बम

'सॅण्डी' संकट!

यश चोप्रा : ‘किंग ऑफ रोमान्स’

लोकसत्ता फेसबुक पेज - कव्हर फोटो

आणखी फोटो पाहण्यासाठी खालील लाईक बटणावर क्लिक करा

‘लोकसत्ता’चे विविध अ‍ॅप्स विनामुल्य डाऊनलोड करा-

वासाचा पयला पाऊस आयला

 


 

साप्ताहिक पुरवणी

लोकरंग (दर रविवारी)


चतुरंग
(दर शनिवारी)

 नवऱ्याकडून घरकामाचा पगार?

alt

 गरज शोधांची जननी

 एक उलट..एक सुलट : वेगळा.. वेगळा..

alt

 करिअरिस्ट मी : ..आणि समस्या ‘सायलेन्ट’ झाल्या

alt

 स्त्री समर्थ : उद्योगस्वामिनी

 बोधिवृक्ष : सूक्ष्मात वसते ब्रह्मांड

 गावाकडची चव : अंबाजोगाईची ‘वैष्णवी’ चव

alt

 आनंदाचं खाणं : अचपळ मन माझे..

alt

 ब्लॉग माझा : आयडिया लई भारी!

alt

 स्त्री जातक : आधी कळस मग पाया रे..!

alt

 अनघड अवघड : बोलायलाच हवं!


वास्तुरंग
(दर शनिवारी)

alt

 एक आस.. उभारीची!

alt

 फटाक्यांपासून इमारतीची सुरक्षा

alt

 घरसजावटीसाठी…
आणखी वाचा...

व्हिवा (दर शुक्रवारी

alt

 फुल टू कल्ला

alt

 कट्टा

alt

 एन्जॉय
आणखी वाचा...

करिअर वृत्तान्त (दर सोमवारी)

 ‘इंग्लिश-विंग्लिश’ :न्यूनगंडाच्या बुडबुडय़ाची गोष्ट
alt   सुट्टी आणि अभ्यास
alt  शिकवून कोणी शिकतं का?
आणखी वाचा...

अर्थवृत्तान्त (दर सोमवारी)

 विमा विश्लेषण : जीवन तरंग
 ‘अर्थ’पूर्ण : महागाईचा भस्मासूर
 गुंतवणूकभान : नव्या दमाचा शूर शिपाई
आणखी वाचा...

आजचे फोटो