एकमेका साह्य़ करूनच..
मुखपृष्ठ >> बातम्या >> एकमेका साह्य़ करूनच..
 

मुंबई वृत्तान्त

ई-पेपर
 
 

लोकसत्ता ब्लॉग


संघाने काँग्रेसलासुद्धा मदत केली आहे!
पर्यावरण हा अडथळा नव्हे, तर निकोप विकासाचा पाया

गाण्यातील ‘साऊण्ड’चा आनंद अनुभवता आला पाहिजे

माणसं बदलण्यापेक्षा धोरणं बदला!

alt

सर्व काही अण्णांनीच करावे, असे लोकांना वाटणे हीच उणीव..

alt
कांद्याचा भाव शंभर रूपये किलो का नको?
 alt
पीडीएतील दिवस आणि अभिनयाचा श्रीगणेशा
 alt
दुर्बलांना पोसणे म्हणजे सबलीकरण नव्हे!
नक्कल करायलाही अक्कल लागते!
मेधा पाटकर यांचे ऐकले असते, तर एकही पूल
झाला नसता!
alt
‘नक्कल’ न करणे हाच बाळासाहेबांचा खरा
वारसा
पाच वर्षे प्रभावी सरकार
देऊ शकेल अशी पर्यायी
व्यवस्था मला दिसत
नाही!
एक तळमळ बोलकी
झाली
आनंदवनाच्या ‘प्रवाहा’त एकरूप आमटेंची तिसरी पिढी..
लोकांसाठी नव्हे ,
लोकांच्या सोबत...
एक गोष्ट आमच्याकडे शक्यतो होत नाही, ती म्हणजे ‘इ'लॉजिकल्’
बोलणं किंवा वागणं!
‘विचार’ निश्चित झाला
की शब्द आपोआप
सामोरे येतात
‘जमिनीचा पैसा
बिल्डरांना नाही, तर सरकारला मिळायला
हवा!’

दि.०९-११-२०१२ रोजी बाजार बंद झाला त्यावेळचा भाव



 

एकमेका साह्य़ करूनच.. Bookmark and Share Print E-mail

ज्येष्ठांच्या एकाकीपणावर मानसशास्त्रज्ञांचा तोडगा
प्रतिनिधी
alt

सामाजिक, आर्थिक आणि शारीरिक या सर्वच स्तरांवर सहसा ज्येष्ठ नागरिक परावलंबी बनतात. त्यामुळे मानसिकदृष्टय़ा ते नैराश्याकडे झुकण्याची शक्यता असते. हे टाळण्यासाठी ज्येष्ठ नागरिकांचे गट खूप महत्त्वाची कामगिरी बजावू शकतात. अनेकदा या सर्व प्रकारच्या नैराश्यावर मात करण्याची ताकद त्यांना या गटांमधून मिळू शकते, असे मानसशास्त्रज्ञांना वाटते. ज्येष्ठ नागरिकांच्या मानसिक दुर्बलतेची कारणे आणि त्यावरील उपाय याबाबत मुंबई विद्यापीठाच्या मानसशास्त्र विभागाचे प्रमुख गौतम गवळी आणि केईएम रुग्णालयातील मानसशास्त्र विभागाचे माजी प्रमुख डॉ. जयंत आपटे यांनी ‘वृत्तान्त’शी संवाद साधला. गौतम गवळी यांच्या मते मानसशास्त्रातली ‘एम्प्टी नेस्ट’ ही समस्या वृद्धांना खूप मोठय़ा प्रमाणात भेडसावते. आपल्या मुलांच्या पालनपोषणासाठी प्रसंगी स्वत:कडेही दुर्लक्ष करणाऱ्या पालकांना ते ज्येष्ठ नागरिक झाल्यानंतर आणि मुले मोठी झाल्यावर त्यांनी दूर जाणे असह्य़ होते. आजकाल संपर्कक्रांतीमुळे संपर्क प्रस्थापित होत असले, तरी ही एकलेपणाची भावना कायम असते, असेही गवळी यांनी नमूद केले.तर, निवृत्तीनंतर पुरुषांना एकप्रकारचे रिकामपण येते. बायकांच्या बाबतीत हे रिकामपण मुलाचे लग्न झाल्यावर आणि घरात सूनेने स्वयंपाक घराचा ताबा घेतल्यावर येते. त्यामुळे आता काय करायचे, हा प्रश्न त्यांना भेडसावतो आणि त्यातून या सर्व मानसिक समस्या निर्माण होतात, असे डॉ. आपटे यांनी सांगितले. बऱ्याचदा मुले आपल्या आईवडिलांना करिअरच्या महत्त्वाच्या टप्प्यावर नातवांचा सांभाळ करण्यापुरते जवळ करतात. मात्र त्यानंतर त्यांना अडगळीत टाकले जाते.
त्यामुळे या ज्येष्ठांच्या मनावर खोल परिणाम होऊ शकतो, असेही ते म्हणाले. ज्येष्ठांच्या हत्यांमागे संपूर्ण समाज जबाबदार आहे. ज्येष्ठ नागरिक ही समाजाची जबाबदारी आहे. प्रत्येक ज्येष्ठ नागरिकाने समाजाच्या जडणघडणीत काही ना काही वाटा उचलला असतो. त्यामुळे त्यांची सुरक्षा आणि निवृत्तीनंतरचे त्यांचे आयुष्य निर्धोक जावे, ही प्रत्येकाची जबाबदारी आहे, असे या दोन्ही तज्ज्ञांचे म्हणणे आहे. या वयोवृद्धांना एकाकी वाटू नये म्हणून ‘हास्यकट्टा’ किंवा ‘ज्येष्ठ नागरिक संघ’ अशा उपक्रमांना चालना देण्याची गरज आहे. त्यामुळे समानशीलांच्या घोळक्यात या वृद्धांना आधार मिळतो. एकमेकांची सुखदुखे वाटता येतात. त्यामुळे त्यांचा एकटेपणा आणि पर्यायाने मानसिक समस्या दूर होतील, असे मत डॉ. आपटे यांनी व्यक्त केले.मुंबई विद्यापीठाच्या विद्यार्थ्यांना आपण केस स्टडी म्हणून अशा वयोवृद्धांना भेटण्यास, त्यांच्या समस्या जाणून घेण्यास आम्ही सांगतो. त्यामुळे या वृद्धांनाही आपले म्हणणे सांगण्यासाठी कोणीतरी समोर मिळते आणि विद्यार्थ्यांनाही त्यांच्या समस्या जाणून घेता येतात, असे गवळी म्हणाले.

पोलिसांची मदत परिणामकारक
मुलगा-सून यांच्याविरुद्ध दाद मागण्यासाठी न्यायालयाचे दरवाजे ठोठावण्याएवढा त्राण ज्येष्ठ नागरिकांमध्ये नसतो. त्यामुळे अनेकदा ‘ठेविले अनंते.’ही भूमिका ते घेतात. आरोग्यविषयक प्रश्न, विरंगुळा, करमणुकीचे कार्यक्रम, महिन्यातून दोन-तीनदा भेटी घेणे यातून ज्येष्ठ नागरिक संघ आपल्या सदस्यांचे प्रश्न सोडवू शकतात. परंतु, बहुतांशी ज्येष्ठांचे तुटपुंजे पेन्शन, त्यामुळे उद्भवणारे आर्थिक प्रश्न यातून ‘आपल्याला कोणी विचारत नाही’ ही भावना दृढ होते. त्यातून त्यांना बाहेर काढण्याचे आमचे प्रयत्न असतात. पोलिसांनी ज्येष्ठ नागरिक संघांची भेट घेतली तर एकाचवेळी शंभर-सव्वाशे ज्येष्ठ मंडळी भेटू शकतील. त्यातून सुरक्षिततेच्या प्रश्नावर जनजागृती करता येईल.
* सुरेश गुप्ते - अधक्ष, ज्येष्ठ नागरिक संघ मध्यवर्ती समिती, ठाणे

सुरक्षिततेचा मुद्दा महत्त्वाचा आहे. ज्येष्ठ नागरिकांच्या सुरक्षिततेसाठी पोलीस बैठका घेतात. परंतु, त्यामध्ये अनेकदा ज्येष्ठ नागरिक संघाचे प्रतिनिधी नसतात. मुंबईमध्ये ज्येष्ठ नागरिक संघांची संख्या जवळपास १०० आहे. त्यांच्या समन्वयाने ज्येष्ठ नागरिकांच्या सुरक्षिततेसाठी पोलिसांनी योजना राबविली तर अधिक प्रभावी ठरेल. जनजागृतीची गरज अजूनही खूप आहे.
* मधुकर कुलकर्णी - वरिष्ठ उपाध्यक्ष, अ. भा. ज्येष्ठ नागरिक संघटना

 

व्हिडिओ

लाउडस्पीकर  
'महागाई' या विषयावरील चर्चा
blk
आयडिया एक्स्चेंज  
जेष्ठ नाट्यकर्मी विजया मेहता
blk
व्हिवा लाऊंज  
डॉ. रश्मी करंदीकर - पोलीस अधीक्षक (राज्य महामार्ग)
blk
सागर परिक्रमा - २  
‘नौदलवीरा’च्या साहसी प्रवासाला सुरूवात!
लोकसत्ता युट्युब चॅनल
<iframe width="300" height="275" src="http://www.youtube.com/embed/bA4XUHbGh-c" frameborder="0" allowfullscreen></iframe>

लोकसत्ताच्या फेसबुक पेजवरील फोटो अल्बम

'सॅण्डी' संकट!

यश चोप्रा : ‘किंग ऑफ रोमान्स’

लोकसत्ता फेसबुक पेज - कव्हर फोटो

आणखी फोटो पाहण्यासाठी खालील लाईक बटणावर क्लिक करा

‘लोकसत्ता’चे विविध अ‍ॅप्स विनामुल्य डाऊनलोड करा-

वासाचा पयला पाऊस आयला

 


 

साप्ताहिक पुरवणी

लोकरंग (दर रविवारी)


चतुरंग
(दर शनिवारी)

 नवऱ्याकडून घरकामाचा पगार?

alt

 गरज शोधांची जननी

 एक उलट..एक सुलट : वेगळा.. वेगळा..

alt

 करिअरिस्ट मी : ..आणि समस्या ‘सायलेन्ट’ झाल्या

alt

 स्त्री समर्थ : उद्योगस्वामिनी

 बोधिवृक्ष : सूक्ष्मात वसते ब्रह्मांड

 गावाकडची चव : अंबाजोगाईची ‘वैष्णवी’ चव

alt

 आनंदाचं खाणं : अचपळ मन माझे..

alt

 ब्लॉग माझा : आयडिया लई भारी!

alt

 स्त्री जातक : आधी कळस मग पाया रे..!

alt

 अनघड अवघड : बोलायलाच हवं!


वास्तुरंग
(दर शनिवारी)

alt

 एक आस.. उभारीची!

alt

 फटाक्यांपासून इमारतीची सुरक्षा

alt

 घरसजावटीसाठी…
आणखी वाचा...

व्हिवा (दर शुक्रवारी

alt

 फुल टू कल्ला

alt

 कट्टा

alt

 एन्जॉय
आणखी वाचा...

करिअर वृत्तान्त (दर सोमवारी)

 ‘इंग्लिश-विंग्लिश’ :न्यूनगंडाच्या बुडबुडय़ाची गोष्ट
alt   सुट्टी आणि अभ्यास
alt  शिकवून कोणी शिकतं का?
आणखी वाचा...

अर्थवृत्तान्त (दर सोमवारी)

 विमा विश्लेषण : जीवन तरंग
 ‘अर्थ’पूर्ण : महागाईचा भस्मासूर
 गुंतवणूकभान : नव्या दमाचा शूर शिपाई
आणखी वाचा...

आजचे फोटो