‘डॉक्टर व रुग्णांमध्ये ‘रुग्णानुबंध’ निर्माण व्हायला हवेत!’
मुखपृष्ठ >> बातम्या >> ‘डॉक्टर व रुग्णांमध्ये ‘रुग्णानुबंध’ निर्माण व्हायला हवेत!’
 

मुंबई वृत्तान्त

ई-पेपर
 
 

लोकसत्ता ब्लॉग


संघाने काँग्रेसलासुद्धा मदत केली आहे!
पर्यावरण हा अडथळा नव्हे, तर निकोप विकासाचा पाया

गाण्यातील ‘साऊण्ड’चा आनंद अनुभवता आला पाहिजे

माणसं बदलण्यापेक्षा धोरणं बदला!

alt

सर्व काही अण्णांनीच करावे, असे लोकांना वाटणे हीच उणीव..

alt
कांद्याचा भाव शंभर रूपये किलो का नको?
 alt
पीडीएतील दिवस आणि अभिनयाचा श्रीगणेशा
 alt
दुर्बलांना पोसणे म्हणजे सबलीकरण नव्हे!
नक्कल करायलाही अक्कल लागते!
मेधा पाटकर यांचे ऐकले असते, तर एकही पूल
झाला नसता!
alt
‘नक्कल’ न करणे हाच बाळासाहेबांचा खरा
वारसा
पाच वर्षे प्रभावी सरकार
देऊ शकेल अशी पर्यायी
व्यवस्था मला दिसत
नाही!
एक तळमळ बोलकी
झाली
आनंदवनाच्या ‘प्रवाहा’त एकरूप आमटेंची तिसरी पिढी..
लोकांसाठी नव्हे ,
लोकांच्या सोबत...
एक गोष्ट आमच्याकडे शक्यतो होत नाही, ती म्हणजे ‘इ'लॉजिकल्’
बोलणं किंवा वागणं!
‘विचार’ निश्चित झाला
की शब्द आपोआप
सामोरे येतात
‘जमिनीचा पैसा
बिल्डरांना नाही, तर सरकारला मिळायला
हवा!’

दि.०९-११-२०१२ रोजी बाजार बंद झाला त्यावेळचा भाव



 

‘डॉक्टर व रुग्णांमध्ये ‘रुग्णानुबंध’ निर्माण व्हायला हवेत!’ Bookmark and Share Print E-mail

मुंबई / प्रतिनिधी
‘डॉक्टर आणि रुग्ण यांच्यातील संबंध हे जोवर ‘रुग्णानुबंधां’त परिवर्तित होत नाहीत तोवर डॉक्टरांवरील रुग्णांच्या वाढत्या अविश्वासाचा मुद्दा सतत चर्चिला जाणार आहे. रुग्ण आणि डॉक्टर यांच्यातील व्यवहार हा ग्राहक आणि विक्रेता असा असूच शकत नाही. ज्याप्रमाणे दोन मित्रांच्या परस्परांशी होणाऱ्या व्यवहारांत आर्थिक हितसंबंध आड येत नाहीत, तीच गोष्ट डॉक्टर-रुग्ण संबंधांतही अपेक्षित आहे. कारण यात ‘मानवी व्यवहार’ही अंतर्भूत आहे, ही बाब कदापिही नजरेआड करता येणार नाही,’ असा सूर ‘धी गोवा हिंदू असोसिएशन’ आयोजित ‘स्नेहमंदिर’ प्रकल्पाच्या ३० व्या वार्षिकोत्सवामधील ‘डॉक्टर आणि समाज परस्परसंबंध’ या विषयावरील परिसंवादात व्यक्त करण्यात आला.
डॉ. रवी बापट यांच्या अध्यक्षतेखाली झालेल्या या परिसंवादात डॉ. आशीष देशपांडे, ज्येष्ठ पत्रकार विजय कुवळेकर, ‘लोकसत्ता’चे व्यवस्थापकीय संपादक गिरीश कुबेर आणि अ. पां. देशपांडे सहभागी झाले होते. ‘गोवा हिंदू’चे नारायण देसाई यांनी प्रास्ताविक केले, तर डॉ. अजय वैद्य यांनी परिसंवादाच्या विषयाची व्याप्ती विशद केली.
प्रारंभीच डॉ. रवी बापट यांनी ‘मुळात अशा विषयावर परिसंवाद ठेवण्याची गरजच का भासते, याचा संबंधितांनी विचार करायला हवा,’ असे सांगून गेल्या चार दशकांत वैद्यक व्यवसायात कसकसे बदल होत गेले, याचा थोडक्यात आढावा घेतला. या प्रक्रियेत डॉक्टर आणि रुग्ण यांच्यातील संवाद संपत गेला. डॉक्टरी पेशाचे व्यवसायात आणि पुढे धंद्यात रूपांतर झाले. आणि या बदलांत डॉक्टरांनी रुग्णांचा विश्वास व आदर गमावला. या सगळ्या स्थित्यंतराची चर्चा या परिसंवादात अपेक्षित आहे, असे ते म्हणाले.
वैद्यक व्यवसाय आज ४० टक्के मानवी आणि ६० टक्के अभियांत्रिकी झाल्याचे सांगून गिरीश कुबेर पुढे म्हणाले की, त्यामुळेच डॉक्टर-रुग्ण यांच्यातील संबंधांबाबत मध्यमवर्गीय भाबडय़ा दृष्टीने चर्चा करणे योग्य ठरणार नाही. प्रगत तंत्रज्ञानामुळे वैद्यक व्यवसाय दिवसेंदिवस अधिकाधिक अभियांत्रिकी आणि खर्चिक होत चालला आहे. या वास्तवाचे भान सर्वानीच ठेवायला हवे. वैद्यक व्यवसायातही इतर व्यवसायांप्रमाणेच बाह्य़शक्ती कार्यरत असतात. यासंबंधात त्यांनी दोन वर्षांमागे जगभर आलेल्या बर्ड फ्ल्यूच्या साथीमागे बुश प्रशासनाचे हितसंबंध कसे होते, ते वानगीदाखल कथन केले. फक्त शिक्षक आणि डॉक्टरांनी तेवढे चांगले राहणीमान का मिळवू नये? त्यासाठी आवश्यक असलेले पैसे आपल्या व्यवसाय-कौशल्यांद्वारे त्यांनी का मिळवू नयेत? त्यात गैर ते काय? असा सवाल त्यांनी उपस्थित केला. वैद्यक व्यवसायातील बदल हे चांगल्यासाठीच आहेत; फक्त त्याचे नियमन करणारी सक्षम नियामक यंत्रणा हवी, असे मतही त्यांनी व्यक्त केले.
आज सगळ्याच क्षेत्रांमध्ये भौतिक प्रगती आणि नैतिक अधोगती होताना दिसते. वैद्यक क्षेत्रही त्याला अपवाद नाही, असे सांगून विजय कुवळेकर पुढे म्हणाले की, डॉक्टरकीचा पेशा हा पूर्वी व्रत म्हणून केला जाई. पुढे त्याचे रूपांतर व्यवसाय, धंदा, बाजार, उद्योग असे होत गेले. डॉक्टरांची रुग्णांकडे पाहण्याची दृष्टी बदलली, तशीच रुग्णांचीही त्यांच्याकडे बघण्याची दृष्टी बदलली. डॉक्टरांबद्दल अविश्वास निर्माण झाला. तो का निर्माण झाला, याचा वैद्यक क्षेत्राने अंतर्मुख होऊन विचार करायला हवा. विनाअनुदानित वैद्यक महाविद्यालयातील प्रवेशापासूनच हा ऱ्हास सुरू झाला. याबाबतीत वैद्यक संघटना काय करतात, असा सवाल त्यांनी केला.
वैद्यक क्षेत्रातील आधुनिक तंत्रज्ञानाचा आज रुग्णांना फायदा मिळतो आहे. प्रगत तंत्राबरोबरच महागाईही आलीच. ती सहन करावीच लागणार. जिथे समाजाचीच नैतिकता घसरलीय, तिथे डॉक्टरांकडून त्याची अपेक्षा का धरावी, असा प्रश्न डॉ. अ. पां. देशपांडे यांनी उपस्थित केला. डॉक्टर बिघडण्याची सामाजिक कारणे शोधायला हवीत, असे ते म्हणाले.
समाजाचा ऱ्हास होतोय म्हणून सर्वानीच नीतिमत्ता सोडावी का, असे विचारून डॉ. रवी बापट म्हणाले की, डॉक्टरांवर माणसाचे जगणे-मरणे अवलंबून असते. त्यामुळे त्यांच्यावर विशेष जबाबदारी येते. म्हणूनच त्यांनी ‘धंदा’ करावा, असे म्हणणे सर्वथा गैर आहे. त्याकरिता वैद्यक व्यवसायाचे ‘ऑडिट’ व्हायला हवे आणि ते नियमन समाजानेच करायला हवे.
वैद्यक शाखेला जाण्याची विद्यार्थ्यांची वैद्यक प्रवृत्ती आहे काय, हेच मुळी आधी पाहिले जात नाही, आणि इथूनच सगळी गडबड सुरू होते, असे सांगून डॉ. आशीष देशपांडे म्हणाले की, वैद्यकीय ज्ञान देण्याच्या प्रक्रियेतही ही गोष्ट दुर्लक्षित होते व त्याचे परिणाम समाजाला भोगावे लागतात. पूर्वी डॉक्टर ही वडीलधारी व्यक्ती मानली जाई. आज डॉक्टर आणि रुग्ण यांच्यात विक्रेता व ग्राहकाचे नाते निर्माण झाले आहे. उभयपक्षी हा दृष्टिकोन अयोग्य आहे. डॉक्टर जर रुग्णाचा मित्र, मार्गदर्शक आणि तत्त्वज्ञ झाला तर चांगले परिणाम मिळतात. त्यांच्यातील ‘रुग्णानुबंध’ खूप महत्त्वाचे ठरतात. अशा प्रकारचे दृढ नाते जोवर त्यांच्यात निर्माण होत नाही, तोवर डॉक्टर-रुग्ण संबंधांबाबत चर्चा होतच राहणार आहे.

 

व्हिडिओ

लाउडस्पीकर  
'महागाई' या विषयावरील चर्चा
blk
आयडिया एक्स्चेंज  
जेष्ठ नाट्यकर्मी विजया मेहता
blk
व्हिवा लाऊंज  
डॉ. रश्मी करंदीकर - पोलीस अधीक्षक (राज्य महामार्ग)
blk
सागर परिक्रमा - २  
‘नौदलवीरा’च्या साहसी प्रवासाला सुरूवात!
लोकसत्ता युट्युब चॅनल
<iframe width="300" height="275" src="http://www.youtube.com/embed/bA4XUHbGh-c" frameborder="0" allowfullscreen></iframe>

लोकसत्ताच्या फेसबुक पेजवरील फोटो अल्बम

'सॅण्डी' संकट!

यश चोप्रा : ‘किंग ऑफ रोमान्स’

लोकसत्ता फेसबुक पेज - कव्हर फोटो

आणखी फोटो पाहण्यासाठी खालील लाईक बटणावर क्लिक करा

‘लोकसत्ता’चे विविध अ‍ॅप्स विनामुल्य डाऊनलोड करा-

वासाचा पयला पाऊस आयला

 


 

साप्ताहिक पुरवणी

लोकरंग (दर रविवारी)


चतुरंग
(दर शनिवारी)

 नवऱ्याकडून घरकामाचा पगार?

alt

 गरज शोधांची जननी

 एक उलट..एक सुलट : वेगळा.. वेगळा..

alt

 करिअरिस्ट मी : ..आणि समस्या ‘सायलेन्ट’ झाल्या

alt

 स्त्री समर्थ : उद्योगस्वामिनी

 बोधिवृक्ष : सूक्ष्मात वसते ब्रह्मांड

 गावाकडची चव : अंबाजोगाईची ‘वैष्णवी’ चव

alt

 आनंदाचं खाणं : अचपळ मन माझे..

alt

 ब्लॉग माझा : आयडिया लई भारी!

alt

 स्त्री जातक : आधी कळस मग पाया रे..!

alt

 अनघड अवघड : बोलायलाच हवं!


वास्तुरंग
(दर शनिवारी)

alt

 एक आस.. उभारीची!

alt

 फटाक्यांपासून इमारतीची सुरक्षा

alt

 घरसजावटीसाठी…
आणखी वाचा...

व्हिवा (दर शुक्रवारी

alt

 फुल टू कल्ला

alt

 कट्टा

alt

 एन्जॉय
आणखी वाचा...

करिअर वृत्तान्त (दर सोमवारी)

 ‘इंग्लिश-विंग्लिश’ :न्यूनगंडाच्या बुडबुडय़ाची गोष्ट
alt   सुट्टी आणि अभ्यास
alt  शिकवून कोणी शिकतं का?
आणखी वाचा...

अर्थवृत्तान्त (दर सोमवारी)

 विमा विश्लेषण : जीवन तरंग
 ‘अर्थ’पूर्ण : महागाईचा भस्मासूर
 गुंतवणूकभान : नव्या दमाचा शूर शिपाई
आणखी वाचा...

आजचे फोटो