मनोरंजन उद्योग आणि झटपट पैशांचा फंडा!
मुखपृष्ठ >> लेख >> मनोरंजन उद्योग आणि झटपट पैशांचा फंडा!
 
ई-पेपर
 
 

लोकसत्ता ब्लॉग


संघाने काँग्रेसलासुद्धा मदत केली आहे!
पर्यावरण हा अडथळा नव्हे, तर निकोप विकासाचा पाया

गाण्यातील ‘साऊण्ड’चा आनंद अनुभवता आला पाहिजे

माणसं बदलण्यापेक्षा धोरणं बदला!

alt

सर्व काही अण्णांनीच करावे, असे लोकांना वाटणे हीच उणीव..

alt
कांद्याचा भाव शंभर रूपये किलो का नको?
 alt
पीडीएतील दिवस आणि अभिनयाचा श्रीगणेशा
 alt
दुर्बलांना पोसणे म्हणजे सबलीकरण नव्हे!
नक्कल करायलाही अक्कल लागते!
मेधा पाटकर यांचे ऐकले असते, तर एकही पूल
झाला नसता!
alt
‘नक्कल’ न करणे हाच बाळासाहेबांचा खरा
वारसा
पाच वर्षे प्रभावी सरकार
देऊ शकेल अशी पर्यायी
व्यवस्था मला दिसत
नाही!
एक तळमळ बोलकी
झाली
आनंदवनाच्या ‘प्रवाहा’त एकरूप आमटेंची तिसरी पिढी..
लोकांसाठी नव्हे ,
लोकांच्या सोबत...
एक गोष्ट आमच्याकडे शक्यतो होत नाही, ती म्हणजे ‘इ'लॉजिकल्’
बोलणं किंवा वागणं!
‘विचार’ निश्चित झाला
की शब्द आपोआप
सामोरे येतात
‘जमिनीचा पैसा
बिल्डरांना नाही, तर सरकारला मिळायला
हवा!’

दि.०९-११-२०१२ रोजी बाजार बंद झाला त्यावेळचा भाव



 

मनोरंजन उद्योग आणि झटपट पैशांचा फंडा! Bookmark and Share Print E-mail

दिलीप ठाकूर ,सोमवार, १५ ऑक्टोबर  २०१२

मनोरंजन उद्योगात कारकीर्द करण्यामागे अनेकांचे वेगवेगळे हेतू असतात. काहींना खूप लवकर व कसेही करून लोकप्रिय व्हायचे असते, काहींना या माध्यमाचा उपयोग करून समाजापुढे काही गोष्टी मांडण्यात विशेष रस असतो, काहींना ‘या क्षेत्रातील नामवंतांशी आपली ओळख आहे,’ असे बाहेरच्या जगात सांगून स्वत:चे महत्त्व वाढवायचे असते,

काहींना आपली विविध प्रकारची गुणवत्ता सिद्ध करायची असते, पण काहींना मात्र भरपूर पैसे मिळवायचे असतात.  चित्रपटसृष्टी म्हणजे ‘हुकमी व भरपूर पैसे मिळविण्याचा सोपा मार्ग,’ असे त्यांच्या व्यवहारी व महत्त्वाकांक्षी स्वभावावर खोलवर रुजलेले असते. ते या क्षेत्रात येण्यापूर्वी येथील मोठय़ा आर्थिक उलाढालीबाबत ते विलक्षण रोमांचित झालेले असतात. विशेष म्हणजे त्यांच्या या स्वभावाला भरपूर खतपाणी घालणारे वातावरणही त्यांच्यासमोर येते.
याबाबत उदाहरण द्यायचेच झाले तर एखादा ‘बडा हिंदी चित्रपट प्रदर्शित झाल्यानंतर पहिल्या दिवशीच २५ कोटी रुपयांची कमाई केली,’ अशा प्रकारच्या हवेचे देता येईल. काही आठवडय़ांतच आणखी एका हिंदी चित्रपटाने असाच पहिल्या तीन दिवसांतच १०० कोटी रुपये कमाईचा नवा विक्रम केल्याचे वातावरण निर्माण होते. विशेषत: ‘थ्री इडियटस’, ‘दबंग’, ‘रा. वन’, ‘डॉन-२’, ‘रावडी राठोड’, ‘एक था टायगर’ अशा चित्रपटांच्या वेळी मोठय़ा आकडय़ांनी वातावरण खेळवत ठेवले. सातत्याने अशी कोटीच्या कोटी उड्डाणे घेतली जात असल्याने, या उद्योगात झटपट व सहज पैसे कमावणे हेच एकमेव सत्य आहे, असे चित्र निर्माण होते आणि या क्षेत्रात प्रवेश करून भरभरून व सहज पैसे कमावू इच्छिणाऱ्याला तर कसेही करून येथे शिरकाव करावा, म्हणजे या दीड-दोनशे कोटींच्या नफ्याच्या गणितात आपल्याला किमान एक टक्का मिळाला तरी आपले आयुष्याचे भले होईल, असे वाटते. अर्थात ही अत्यंत बालिश व अपरिपक्व समजूत असते, मात्र, सुशिक्षित आणि समंजस अशाही काही व्यक्तींचे डोळे या दीड-दोनशे कोटी रुपयांनी दिपवून टाकतात. बऱ्याच जणांना ‘भरपूर पैसा म्हणजेच प्रचंड सुख’ असे वाटते आणि तो कमवायचा मार्ग सोपा असेल तर हवाच असतो.
पण प्रत्यक्षात एखाद्या चित्रपटाची दोन-चार दिवसांतच १००-२०० (यापुढे कदाचित ५००ही) ‘कमाई’ होते का? ‘गल्ला पेटी’चा असा सहज व वेगाने ठणठणाट होतो का? बऱ्याचदा ‘चित्रपटाच्या जाहिरातीत प्रत्येक दिवशी काही कोटी रुपयांची चढती भाजणी असली तरी प्रत्यक्ष चित्रपटगृहात त्याच चित्रपटाला २५-३० प्रेक्षक असतात, तर मग ही एका दिवसात कोटींची वाढ होते कशी?
या क्षेत्रात येऊन ‘खूप पैसे कमाविण्यात करिअर करू इच्छिणाऱ्यांना असे प्रश्न पडत नसतात. कदाचित कोटीच्या वाढत्या आकडय़ावर त्यांचे लक्ष्य असावे.
अगदी रोखठोक वा स्पष्टपणे सांगायचे तर, अशा प्रकारचे चढते आकडे हा त्या चित्रपटाभोवतीचे वलय आणि वळण वाढविण्याचा भाग असतो. चित्रपट चर्चेत वा बातमीमध्ये ठेवण्यासाठीचा तो ‘प्रसिद्धीचा डंका’ वा फंडा असतो. मल्टिप्लेक्समध्ये शेवटचा खेळ रात्रौ साडेअकरा वाजता असतो, तेव्हाची सगळीकडची कमाई मोजायची तर आणखी किमान एक तास जाणार (संगणकाचे युग असले तरी) म्हणजेच दिवसभराच्या देश-विदेशातील कमाईची बेरीज दुसऱ्या दिवशीपर्यंत चालायला हवी. (आपल्याकडे रात्र असताना अमेरिकेत हिंदी चित्रपटाचा पहिला दिवस असतो.) या कोणत्याही परिस्थितीचे भान न ठेवताच ‘कोटीच्या कमाई’च्या बातम्या देणे सिनेमावाल्यांची स्वार्थी प्रवृत्ती असली तरी त्याला इतरांनी का बळी पडावे?
१००-२०० वगैरे कोटींची कमाई होते म्हणजे हा व्यवसाय प्रचंड नफ्याचा, असे समजून काही उद्योजक येथे वळण्याचा विचारही करीत असतील, पण ते इतके उथळ असतील, असे वाटत नाही.
या दीड-दोनशे कोटींत निर्मात्याच्या वाटेला नेमके किती येतात? वातावरण मात्र एकटय़ा निर्मात्याला २०० कोटी मिळाले, एका ‘खान’ने दुसऱ्या ‘खान’वर मात करताना २५ कोटी जास्त वसूल केले, अशा पद्धतीचे असते; पण ते पूर्णपणे फसवे असते..
तुम्ही सुज्ञ असल्याने या २०० कोटींतून आता वजाबाकी सुरू करा. बडय़ा हिंदी चित्रपटाचा एकूण व अवाढव्य निर्मिती खर्च, त्याच्या सर्व स्तरांतील पूर्वप्रसिद्धीचा खर्च, चित्रपटाच्या प्रिण्टसचा खर्च, ‘यूएफओ’साठीचा खर्च, आवश्यक तेथे चित्रपटगृहाच्या भाडय़ाचा खर्च, अनेक प्रकारच्या परवानगीसाठीचा खर्च, विविध कारणांस्तव होणाऱ्या पाटर्य़ावरचा खर्च, त्यानंतर मनोरंजन करातून वजा केली जाणारी मोठी रक्कम आणि भरावा लागणारा आयकर, यासह छोटे-छोटे खर्च खूप असतात. त्या सगळ्या खर्चाची बेरीजच कित्येक कोटी होते. म्हणजे तब्बल ९० कोटी रुपये गुंतविल्यावर १०० कोटींची कमाई होती. प्रत्यक्षात फक्त १० कोटींचा फायदा होतो. चित्रपट अधिक आठवडे चालताना त्याच्यावरच्या प्रसिद्धीचा खर्च सुरूच राहतो. बडय़ा चित्रपटाच्या चित्रफीत हक्काची मोठी किंमत मिळत असली (तशा बातम्या असतात) तरी बऱ्याचदा चित्रपटाचा ‘फर्स्ट डे फर्स्ट शो’ संपण्यापूर्वीच त्याची अनधिकृत (तरी चांगली) चित्रफीत लोकल
ट्रेनमध्ये स्वस्तात विकत मिळते. उपग्रह वाहिनीसाठीच्या हक्काची मात्र बडय़ा चित्रपटांना चांगली किंमत मिळते, पण त्यात चित्रपटापेक्षा जाहिरातीच जास्त असल्याने बऱ्याचदा रसभंगच होतो व सिनेमापेक्षा रिमोट कंट्रोलवर लक्ष राहते.
एक चित्रपट प्रदर्शित झाल्याचे कळतंय न कळतंय तोच २०० कोटींचा निव्वळ फायदा होतो, हे गणित प्रचारकी व फसवे आहे, हे एव्हाना तुमच्या लक्षात आले असेलच. यशस्वी चित्रपट काही कोटींचा नफा कमावतो, पण त्यात विविध स्तरांवर भरपूर वाटेकरी असतात. ८०० खिडक्या ९०० दारे, असा तो क्लिष्ट प्रकार आहे.
तात्पर्य, सहज व भरपूर पैसे कमाविण्याच्या हेतूनेच या क्षेत्रात जाऊ इच्छिणाऱ्यांना सावधानतेचा इशारा देण्यासाठी ही शस्त्रक्रिया केली आहे. या क्षेत्रात प्रचंड पैसा वाहत असला तरी त्यात विविध स्तरांवरची मेहनत आहे, दडपणे आहेत, चढ-उतार आहेत. महत्त्वाचे म्हणजे आर्थिक गुंतवणूक व मुदलासह नफा हे एका व्यक्तीवर अवलंबून नाही, त्यात बरीच मोठी यंत्रणा आहे. ती समजून येणेही अवघड आहे.
सिनेमाच्या जगात जातो आणि पैसे कमावतो, असे म्हणण्याइतके हे सोपे नाही.

 

व्हिडिओ

लाउडस्पीकर  
'महागाई' या विषयावरील चर्चा
blk
आयडिया एक्स्चेंज  
जेष्ठ नाट्यकर्मी विजया मेहता
blk
व्हिवा लाऊंज  
डॉ. रश्मी करंदीकर - पोलीस अधीक्षक (राज्य महामार्ग)
blk
सागर परिक्रमा - २  
‘नौदलवीरा’च्या साहसी प्रवासाला सुरूवात!
लोकसत्ता युट्युब चॅनल
<iframe width="300" height="275" src="http://www.youtube.com/embed/bA4XUHbGh-c" frameborder="0" allowfullscreen></iframe>

लोकसत्ताच्या फेसबुक पेजवरील फोटो अल्बम

'सॅण्डी' संकट!

यश चोप्रा : ‘किंग ऑफ रोमान्स’

लोकसत्ता फेसबुक पेज - कव्हर फोटो

आणखी फोटो पाहण्यासाठी खालील लाईक बटणावर क्लिक करा

‘लोकसत्ता’चे विविध अ‍ॅप्स विनामुल्य डाऊनलोड करा-

वासाचा पयला पाऊस आयला

 


 

साप्ताहिक पुरवणी

लोकरंग (दर रविवारी)


चतुरंग
(दर शनिवारी)

 नवऱ्याकडून घरकामाचा पगार?

alt

 गरज शोधांची जननी

 एक उलट..एक सुलट : वेगळा.. वेगळा..

alt

 करिअरिस्ट मी : ..आणि समस्या ‘सायलेन्ट’ झाल्या

alt

 स्त्री समर्थ : उद्योगस्वामिनी

 बोधिवृक्ष : सूक्ष्मात वसते ब्रह्मांड

 गावाकडची चव : अंबाजोगाईची ‘वैष्णवी’ चव

alt

 आनंदाचं खाणं : अचपळ मन माझे..

alt

 ब्लॉग माझा : आयडिया लई भारी!

alt

 स्त्री जातक : आधी कळस मग पाया रे..!

alt

 अनघड अवघड : बोलायलाच हवं!


वास्तुरंग
(दर शनिवारी)

alt

 एक आस.. उभारीची!

alt

 फटाक्यांपासून इमारतीची सुरक्षा

alt

 घरसजावटीसाठी…
आणखी वाचा...

व्हिवा (दर शुक्रवारी

alt

 फुल टू कल्ला

alt

 कट्टा

alt

 एन्जॉय
आणखी वाचा...

करिअर वृत्तान्त (दर सोमवारी)

 ‘इंग्लिश-विंग्लिश’ :न्यूनगंडाच्या बुडबुडय़ाची गोष्ट
alt   सुट्टी आणि अभ्यास
alt  शिकवून कोणी शिकतं का?
आणखी वाचा...

अर्थवृत्तान्त (दर सोमवारी)

 विमा विश्लेषण : जीवन तरंग
 ‘अर्थ’पूर्ण : महागाईचा भस्मासूर
 गुंतवणूकभान : नव्या दमाचा शूर शिपाई
आणखी वाचा...

आजचे फोटो