वन्यजीव पर्यटन व्यवसायाची चक्रे पुन्हा फिरू लागली
मुखपृष्ठ >> महाराष्ट्र >> वन्यजीव पर्यटन व्यवसायाची चक्रे पुन्हा फिरू लागली
 
ई-पेपर
 
 

लोकसत्ता ब्लॉग


संघाने काँग्रेसलासुद्धा मदत केली आहे!
पर्यावरण हा अडथळा नव्हे, तर निकोप विकासाचा पाया

गाण्यातील ‘साऊण्ड’चा आनंद अनुभवता आला पाहिजे

माणसं बदलण्यापेक्षा धोरणं बदला!

alt

सर्व काही अण्णांनीच करावे, असे लोकांना वाटणे हीच उणीव..

alt
कांद्याचा भाव शंभर रूपये किलो का नको?
 alt
पीडीएतील दिवस आणि अभिनयाचा श्रीगणेशा
 alt
दुर्बलांना पोसणे म्हणजे सबलीकरण नव्हे!
नक्कल करायलाही अक्कल लागते!
मेधा पाटकर यांचे ऐकले असते, तर एकही पूल
झाला नसता!
alt
‘नक्कल’ न करणे हाच बाळासाहेबांचा खरा
वारसा
पाच वर्षे प्रभावी सरकार
देऊ शकेल अशी पर्यायी
व्यवस्था मला दिसत
नाही!
एक तळमळ बोलकी
झाली
आनंदवनाच्या ‘प्रवाहा’त एकरूप आमटेंची तिसरी पिढी..
लोकांसाठी नव्हे ,
लोकांच्या सोबत...
एक गोष्ट आमच्याकडे शक्यतो होत नाही, ती म्हणजे ‘इ'लॉजिकल्’
बोलणं किंवा वागणं!
‘विचार’ निश्चित झाला
की शब्द आपोआप
सामोरे येतात
‘जमिनीचा पैसा
बिल्डरांना नाही, तर सरकारला मिळायला
हवा!’

दि.०९-११-२०१२ रोजी बाजार बंद झाला त्यावेळचा भाव



 

वन्यजीव पर्यटन व्यवसायाची चक्रे पुन्हा फिरू लागली Bookmark and Share Print E-mail

खास प्रतिनिधी
नागपूर
व्याघ्र प्रकल्पांमधील कोअर क्षेत्रातील पर्यटन बंदी उठविताच पर्यटन व्यवसायाची चक्रे नव्या गतीने फिरण्यास सुरुवात झाली आहे. रिसोर्ट मालकांच्या लॉबीच्या दबावाखाली राष्ट्रीय व्याघ्र संरक्षण प्राधिकरणाने व्याघ्र प्रकल्पांमधील पर्यटनाची मार्गदर्शक तत्त्वे शिथिल केल्याने व्याघ्र संवर्धनाच्या दहा टक्के महसुलावर पाणी फेरले जाण्याची शक्यता आहे. यापूर्वी व्याघ्र प्रकल्पानजीकच्या हॉटेल्स आणि रिसोर्ट्सवर १० टक्के स्थानिक कर आकारला जात होता. तो आता आकारला जाण्याची शक्यता नसल्याने महसुलात घट होणार आहे. सर्वोच्च न्यायालयालयाच्या अंतिम निकालाने पर्यटन महसुलाची नवी गणिते जुळविण्याची धडपड सुरू झाली आहे.
राज्यभरातील व्याघ्र प्रकल्पांच्या आर्थिक नाडय़ा आवळल्या गेल्या होत्या. याचा सर्वात मोठा तडाखा महाराष्ट्रातील चारही व्याघ्र प्रकल्पांना बसला होता. बंदीमुळे पर्यटनावर अवलंबून असलेल्या अनेकांची रोजीरोटी धोक्यात आली होती. आता पर्यटन पुन्हा सुरू होणार असल्याने गाईड्स नव्या जोमाने कामाला भिडले आहेत. सर्वोच्च न्यायालयाने संबंधित राज्यांना व्याघ्र संरक्षणाची योजना सहा महिन्यांत तयार करण्याचे निर्देश दिले आहेत. त्यामुळे मध्य प्रदेश, छत्तीसगड, महाराष्ट्र आणि राजस्थान सरकारच्या नव्या योजनेकडे लक्ष लागले आहे. वन्यजीव पर्यटनाची सर्वाधिक उलाढाल मध्य प्रदेशातील व्याघ्र प्रकल्पांमध्ये होते, हे विशेष. चालू वर्षांच्या प्रारंभी करण्यात आलेल्या व्याघ्र गणनेच्या चौथ्या टप्प्यातील आकडेवारी आशादायी ठरण्याची दाट शक्यता असून महाराष्ट्रातील वाघांची संख्या १६९ वरून २०० पर्यंत वाढल्याचा अंदाज बांधण्यात आला आहे. त्यामुळे यंदापासून पर्यटक मोठय़ा संख्येने महाराष्ट्रात येतील, अशी अपेक्षा आहे.  
देशातील क्रमांक एकचा व्याघ्र प्रकल्प समजल्या जाणाऱ्या ताडोबा-अंधारीला पर्यटनाच्या माध्यमातून गेल्या तीन वर्षांपासून चांगला महसूल मिळत आहे. २०१०-११ या वर्षांत ३५ लाख, २०११-१२ या वर्षांत ४५ लाख एवढे उत्पन्न पर्यटनापासून मिळाले आहे तर चालू २०१२-१३ या आर्थिक वर्षांत ५० लाख रुपये उत्पन्नाची अपेक्षा आहे. गेल्यावर्षी याच महसुलातून २७ लाख रुपयांचे वाटप बफर झोनमधील खेडय़ांमधील रहिवाशांना करण्यात आले.
टुरिझमच्या हंगामाच्या मार्च ते जून या काळात एका गाइडला एका दिवसात ४०० रुपये मिळतात. नंतरच्या काळात पर्यटकांची फारशी चहलपहल दिसत नसली तरी किमान २०० रोज कमावण्याची संधी असते. ताडोबात किमान १०० गाइड्सची रोजीरोटी कोअर क्षेत्रामध्ये येणाऱ्या पर्यटकांवर अवलंबून आहे. गाइड्स फक्त पर्यटकांना फिरविण्याचेच काम करतात असे नव्हे तर पर्यटकांच्या अतिउत्साही हालचालींवर नियंत्रण ठेवण्याचीही जबाबदारी गाइडवर असते. त्यामुळे अप्रत्यक्षपणे वनरक्षकाचीच भूमिका त्यांना बजावावी लागते.
बफर झोन टुरिझमला चांगले यश मिळू शकते याचा धडा ताडोबा-अंधारी व्याघ्र प्रकल्प व्यवस्थापनाने घालून दिला असून याची फळे आता मिळू लागली आहेत. जुनौना, देवडाच्या इको-डेव्हलपमेंट समित्यांनी गेल्या जून महिन्यात २० दिवसांत ३० हजार रुपयांची कमाई केली. या रकमेचा विनियोग गावक ऱ्यांना एलपीजी गॅस कनेक्शन देण्यासाठी केला जात आहे. बफर झोन पर्यटनाची सुरुवात करणारा ताडोबा-अंधारी हा पहिला व्याघ्र प्रकल्प झाल्याचा दावा वनपरिक्षेत्र अधिकारी कल्याण कुमार यांनी केला. नोव्हेंबर-डिसेंबर महिन्यात आणखी तीन गेट खुले करण्याचे संकेत वन खात्याने दिले आहेत. 

 

व्हिडिओ

लाउडस्पीकर  
'महागाई' या विषयावरील चर्चा
blk
आयडिया एक्स्चेंज  
जेष्ठ नाट्यकर्मी विजया मेहता
blk
व्हिवा लाऊंज  
डॉ. रश्मी करंदीकर - पोलीस अधीक्षक (राज्य महामार्ग)
blk
सागर परिक्रमा - २  
‘नौदलवीरा’च्या साहसी प्रवासाला सुरूवात!
लोकसत्ता युट्युब चॅनल
<iframe width="300" height="275" src="http://www.youtube.com/embed/bA4XUHbGh-c" frameborder="0" allowfullscreen></iframe>

लोकसत्ताच्या फेसबुक पेजवरील फोटो अल्बम

'सॅण्डी' संकट!

यश चोप्रा : ‘किंग ऑफ रोमान्स’

लोकसत्ता फेसबुक पेज - कव्हर फोटो

आणखी फोटो पाहण्यासाठी खालील लाईक बटणावर क्लिक करा

‘लोकसत्ता’चे विविध अ‍ॅप्स विनामुल्य डाऊनलोड करा-

वासाचा पयला पाऊस आयला

 


 

साप्ताहिक पुरवणी

लोकरंग (दर रविवारी)


चतुरंग
(दर शनिवारी)

 नवऱ्याकडून घरकामाचा पगार?

alt

 गरज शोधांची जननी

 एक उलट..एक सुलट : वेगळा.. वेगळा..

alt

 करिअरिस्ट मी : ..आणि समस्या ‘सायलेन्ट’ झाल्या

alt

 स्त्री समर्थ : उद्योगस्वामिनी

 बोधिवृक्ष : सूक्ष्मात वसते ब्रह्मांड

 गावाकडची चव : अंबाजोगाईची ‘वैष्णवी’ चव

alt

 आनंदाचं खाणं : अचपळ मन माझे..

alt

 ब्लॉग माझा : आयडिया लई भारी!

alt

 स्त्री जातक : आधी कळस मग पाया रे..!

alt

 अनघड अवघड : बोलायलाच हवं!


वास्तुरंग
(दर शनिवारी)

alt

 एक आस.. उभारीची!

alt

 फटाक्यांपासून इमारतीची सुरक्षा

alt

 घरसजावटीसाठी…
आणखी वाचा...

व्हिवा (दर शुक्रवारी

alt

 फुल टू कल्ला

alt

 कट्टा

alt

 एन्जॉय
आणखी वाचा...

करिअर वृत्तान्त (दर सोमवारी)

 ‘इंग्लिश-विंग्लिश’ :न्यूनगंडाच्या बुडबुडय़ाची गोष्ट
alt   सुट्टी आणि अभ्यास
alt  शिकवून कोणी शिकतं का?
आणखी वाचा...

अर्थवृत्तान्त (दर सोमवारी)

 विमा विश्लेषण : जीवन तरंग
 ‘अर्थ’पूर्ण : महागाईचा भस्मासूर
 गुंतवणूकभान : नव्या दमाचा शूर शिपाई
आणखी वाचा...

आजचे फोटो