नवरात्रीची धुपन आणि आयुर्वेद
मुखपृष्ठ >> विदर्भ वृत्तान्त >> नवरात्रीची धुपन आणि आयुर्वेद
 
ई-पेपर
 
 

लोकसत्ता ब्लॉग


संघाने काँग्रेसलासुद्धा मदत केली आहे!
पर्यावरण हा अडथळा नव्हे, तर निकोप विकासाचा पाया

गाण्यातील ‘साऊण्ड’चा आनंद अनुभवता आला पाहिजे

माणसं बदलण्यापेक्षा धोरणं बदला!

alt

सर्व काही अण्णांनीच करावे, असे लोकांना वाटणे हीच उणीव..

alt
कांद्याचा भाव शंभर रूपये किलो का नको?
 alt
पीडीएतील दिवस आणि अभिनयाचा श्रीगणेशा
 alt
दुर्बलांना पोसणे म्हणजे सबलीकरण नव्हे!
नक्कल करायलाही अक्कल लागते!
मेधा पाटकर यांचे ऐकले असते, तर एकही पूल
झाला नसता!
alt
‘नक्कल’ न करणे हाच बाळासाहेबांचा खरा
वारसा
पाच वर्षे प्रभावी सरकार
देऊ शकेल अशी पर्यायी
व्यवस्था मला दिसत
नाही!
एक तळमळ बोलकी
झाली
आनंदवनाच्या ‘प्रवाहा’त एकरूप आमटेंची तिसरी पिढी..
लोकांसाठी नव्हे ,
लोकांच्या सोबत...
एक गोष्ट आमच्याकडे शक्यतो होत नाही, ती म्हणजे ‘इ'लॉजिकल्’
बोलणं किंवा वागणं!
‘विचार’ निश्चित झाला
की शब्द आपोआप
सामोरे येतात
‘जमिनीचा पैसा
बिल्डरांना नाही, तर सरकारला मिळायला
हवा!’

दि.०९-११-२०१२ रोजी बाजार बंद झाला त्यावेळचा भाव



 

नवरात्रीची धुपन आणि आयुर्वेद Bookmark and Share Print E-mail

राळ
डॉ. माधुरी वाघ
९४२२१०९९९३
आज आधुनिक काळात देवीजवळ कृत्रिम सुगंधी कांडय़ा धूप म्हणून वापरत असले तरी ऊद, राळ हे खरे पूजेत प्रसन्नता आणणारे व वातावरण र्निजतुक करून प्रदूषणमुक्त करणारे खरे धुपन द्रव्य आहेत. राळ ही ‘शाल’ वृक्षापासून मिळणारा गोंद किंवा निर्यास आहे. या शाल वृक्षाला वनस्पतीशास्त्रात शोरिया रोबस्ट म्हणतात. फार पूर्वीपासून देवाजवळ राळ धूप म्हणून जळत असल्याने राळीला देवेष्ट, सर्जरस, यक्षधूप, सूरधूप शालवृक्षाला ‘धूपवृक्ष’ म्हणतात. उत्तर भारतात शालवृक्ष सर्वत्र आढळतात. १५० फूट उंच व १५ फूट रुंद वाढणाऱ्या या झाडाची पाने २५ से.ंमी. पर्यंत लांब असतात. या पानांपासून सुंदर टोप्या व कलात्मक टोपल्या बनवल्या जातात.
या शालवृक्षाच्या सालीला छेद करून राळ जमवतात. ही राळ पारदर्शक सुगंधी व चमकदार असते. फार पूर्वीपासून या राळेपासून मलम बनवला जातो. या राळेचा मलम घरीसुद्धा बनवता येतो. यासाठी तिळाचे तेल १ पाव गरम करून घ्यावे त्यात तेवढीच राळ, मेण टाकावे व १०० ग्रॅम तूप टाकून सतत हलवावे. दोन दिवसात सुंदर मलम तयार होतो. या राळेपासून ‘श्वेतमलम’ ही बनवितात. यासाठी गरम तीळ, तेल व समभाग राळ घेऊन एकत्र करून हलवावे व पूर्ण बुडेल एवढे पाणी घालून सतत हलवावे. पाणी वारंवार बदलवावे. दोन दिवसात जो मलम तयार होतो तो फोड, फुन्सी, पीटिका, भेगा, खाज, खरूज, सोरॉयसिस, पामा, दुद्र, स्फोटात जळल्याचा फोड अशा सर्व त्वचारोगांवरील उत्तम मलम होय. जंतुघ्न, दरुगधीनाशक व अस्थिसंधान कर म्हणूनही या राळेचा उपयोग होतो. शालवृक्षाच्या सालीचा काढा वेदनाशामक म्हणूनही वापरतात. ही साल तुरुट रसाची व थंड असल्याने अतिसार रक्त प्रवाहिका, रक्ताशी व रक्तस्त्रावजन्य पाण्डूत काढा करून देतात. लहान मुलांच्या अतिसारात राळ, साखर व लोण्यात मिसळून देतात, तसेच स्त्रियांच्या श्वेतप्रदर (पांढरे पाणी) व रक्तप्रदरात राळ तुपात तळून नागकेसरात मिसळून देतात.
राळेचा धूप करण्यात सरसूच्या तेलात घोळून कांडय़ा बनवतात. त्या जाळून त्याचा धूप गुदार्श, कानातून, दरुगधी पू येणे, न बसणारी जखम, फोड, मस त्वचारोग यावर धुपन करतात. औषधाशिवाय राळेचे इतरही उपयोग आहेत. जसे स्वर्णकार सोन्याच्या पोकळ मण्यात राळ भरून त्यावर नक्षीकाम करतात. मद्रास भागात शालबियाच्या पिठाचा उपयोग ब्रेड करण्यास करतात. या बियांमध्ये प्रोटीन, कबरेदके व स्निग्धांश असल्याने त्यापासून मिळणारे लोणी स्वयंपाकात वापरतात, तसेच शालवृक्षाचे इमारती लाकूड टिकाऊ व वाळवी न लागणारे असल्याने उपयोगी आहे. अशा परिपूर्ण झाडाच्या राळेने परिसर र्निजतुक होऊन सुगंधाने प्रसन्न होतो. म्हणूनच नवरात्रात त्याचा देवीजवळ धूप करतात.

 

व्हिडिओ

लाउडस्पीकर  
'महागाई' या विषयावरील चर्चा
blk
आयडिया एक्स्चेंज  
जेष्ठ नाट्यकर्मी विजया मेहता
blk
व्हिवा लाऊंज  
डॉ. रश्मी करंदीकर - पोलीस अधीक्षक (राज्य महामार्ग)
blk
सागर परिक्रमा - २  
‘नौदलवीरा’च्या साहसी प्रवासाला सुरूवात!
लोकसत्ता युट्युब चॅनल
<iframe width="300" height="275" src="http://www.youtube.com/embed/bA4XUHbGh-c" frameborder="0" allowfullscreen></iframe>

लोकसत्ताच्या फेसबुक पेजवरील फोटो अल्बम

'सॅण्डी' संकट!

यश चोप्रा : ‘किंग ऑफ रोमान्स’

लोकसत्ता फेसबुक पेज - कव्हर फोटो

आणखी फोटो पाहण्यासाठी खालील लाईक बटणावर क्लिक करा

‘लोकसत्ता’चे विविध अ‍ॅप्स विनामुल्य डाऊनलोड करा-

वासाचा पयला पाऊस आयला

 


 

साप्ताहिक पुरवणी

लोकरंग (दर रविवारी)


चतुरंग
(दर शनिवारी)

 नवऱ्याकडून घरकामाचा पगार?

alt

 गरज शोधांची जननी

 एक उलट..एक सुलट : वेगळा.. वेगळा..

alt

 करिअरिस्ट मी : ..आणि समस्या ‘सायलेन्ट’ झाल्या

alt

 स्त्री समर्थ : उद्योगस्वामिनी

 बोधिवृक्ष : सूक्ष्मात वसते ब्रह्मांड

 गावाकडची चव : अंबाजोगाईची ‘वैष्णवी’ चव

alt

 आनंदाचं खाणं : अचपळ मन माझे..

alt

 ब्लॉग माझा : आयडिया लई भारी!

alt

 स्त्री जातक : आधी कळस मग पाया रे..!

alt

 अनघड अवघड : बोलायलाच हवं!


वास्तुरंग
(दर शनिवारी)

alt

 एक आस.. उभारीची!

alt

 फटाक्यांपासून इमारतीची सुरक्षा

alt

 घरसजावटीसाठी…
आणखी वाचा...

व्हिवा (दर शुक्रवारी

alt

 फुल टू कल्ला

alt

 कट्टा

alt

 एन्जॉय
आणखी वाचा...

करिअर वृत्तान्त (दर सोमवारी)

 ‘इंग्लिश-विंग्लिश’ :न्यूनगंडाच्या बुडबुडय़ाची गोष्ट
alt   सुट्टी आणि अभ्यास
alt  शिकवून कोणी शिकतं का?
आणखी वाचा...

अर्थवृत्तान्त (दर सोमवारी)

 विमा विश्लेषण : जीवन तरंग
 ‘अर्थ’पूर्ण : महागाईचा भस्मासूर
 गुंतवणूकभान : नव्या दमाचा शूर शिपाई
आणखी वाचा...

आजचे फोटो