अन्वयार्थ : उद्योग तगवायचे, की..?
मुखपृष्ठ >> अन्वयार्थ >> अन्वयार्थ : उद्योग तगवायचे, की..?
 
ई-पेपर
 
 

लोकसत्ता ब्लॉग


संघाने काँग्रेसलासुद्धा मदत केली आहे!
पर्यावरण हा अडथळा नव्हे, तर निकोप विकासाचा पाया

गाण्यातील ‘साऊण्ड’चा आनंद अनुभवता आला पाहिजे

माणसं बदलण्यापेक्षा धोरणं बदला!

alt

सर्व काही अण्णांनीच करावे, असे लोकांना वाटणे हीच उणीव..

alt
कांद्याचा भाव शंभर रूपये किलो का नको?
 alt
पीडीएतील दिवस आणि अभिनयाचा श्रीगणेशा
 alt
दुर्बलांना पोसणे म्हणजे सबलीकरण नव्हे!
नक्कल करायलाही अक्कल लागते!
मेधा पाटकर यांचे ऐकले असते, तर एकही पूल
झाला नसता!
alt
‘नक्कल’ न करणे हाच बाळासाहेबांचा खरा
वारसा
पाच वर्षे प्रभावी सरकार
देऊ शकेल अशी पर्यायी
व्यवस्था मला दिसत
नाही!
एक तळमळ बोलकी
झाली
आनंदवनाच्या ‘प्रवाहा’त एकरूप आमटेंची तिसरी पिढी..
लोकांसाठी नव्हे ,
लोकांच्या सोबत...
एक गोष्ट आमच्याकडे शक्यतो होत नाही, ती म्हणजे ‘इ'लॉजिकल्’
बोलणं किंवा वागणं!
‘विचार’ निश्चित झाला
की शब्द आपोआप
सामोरे येतात
‘जमिनीचा पैसा
बिल्डरांना नाही, तर सरकारला मिळायला
हवा!’

दि.०९-११-२०१२ रोजी बाजार बंद झाला त्यावेळचा भाव



 

अन्वयार्थ : उद्योग तगवायचे, की..? Bookmark and Share Print E-mail

 

शुक्रवार, २६ ऑक्टोबर २०१२

कधी काळी महाराष्ट्र हे देशातील सर्वाधिक प्रगत राज्य होते, असे आता फक्त म्हणायचे! कारण उद्योगदृष्टय़ा पहिल्या क्रमांकावर असणाऱ्या या राज्यात येण्यास आता नवीन उद्योगधंदे कचरत आहेत; तर नामांकित म्हणावेत असे बडे उद्योग काढता पाय घेण्याच्या बेतात आहेत. संपूर्ण देशात पराकोटीची महागडी वीज, शिवाय विजेचे प्रचंड दुर्भिक्ष असलेल्या राज्यात उद्योगांनी टिकाव धरण्याची अपेक्षा तरी कशी करता येईल? महाराष्ट्रात उद्योग, उद्यमशीलतेसाठी अनुकूल वातावरणच राहिलेले नाही, ही तक्रार गेल्या दशकभरापासून सुरू आहे; पण धोरण बदलेल; वाट दिसेल असा उजेड मात्र दृष्टिपथात नाही.

यातून उद्योगक्षेत्राच्या संयमाचा कडेलोट होऊन त्यांनी गुरुवारी, २५ ऑक्टोबरला राज्यातील बिघडत्या औद्योगिक स्थितीविरोधात ‘बंद’चे हत्यार उपसले. राज्यातील सुमारे साडेतीन लाख उद्योगांना डोईजड झालेले करांचे ओझे आणि असह्य़ झालेल्या वीजदराच्या विरोधासाठी असा मार्ग स्वीकारावा लागतो, यातच सारे काही आले. राज्याचा विकासाचा ताळेबंद उत्तरोत्तर का बिघडत गेला याचा आता तरी साकल्याने विचार व्हायला हवा. उद्यमशीलतेत एक उंची गाठल्यावर आपण या फुललेल्या उद्योगवृक्षाला नवनवीन धुमारे फुटतील असे खतपाणी घालू शकलो नाही; तर दुसरीकडे उद्योग विकासाला पूरक ठरेल असा आधुनिक तोंडावळाही आपणास शेतीला देता आलेला नाही. उलट शेती ही बाब राज्याच्या आर्थिक प्रगतीमध्ये अडथळाच ठरेल असे राज्याचे धोरण राहिले. उदाहरणार्थ, राज्यातील वीजपुरवठय़ाची यंत्रणा पाहणाऱ्या ‘महावितरण’चे औद्योगिक ग्राहक जेमतेम दोन टक्केही नाहीत, पण या ग्राहकवर्गाकडून तिला ६१ टक्क्यांहून अधिक महसूल मिळतो. डबघाईला आलेल्या वीज प्रशासनाला मग सोन्याचे अंडे देणाऱ्या या कोंबडीलाच कापून खाण्याचा मोह अनावर झाला. औद्योगिक ग्राहकांकडून जादा वीजदर वसूल करण्याला वीज नियामक आयोगाकडूनही आडकाठी आली नाही. म्हणूनच गेल्या तीन वर्षांत औद्योगिक ग्राहकांवर तब्बल बारा वेळा वीज दरवाढ लादली गेली. दुसरीकडे ‘महावितरण’चा दुसरा ग्राहकवर्ग म्हणजे शेतीक्षेत्राला अर्थात कृषिपंपांना कुठे स्वस्तात, तर कैक ठिकाणी फुकटात विजेची खैरात सुरूच असल्याचे दिसून येते. या खैराती विजेचा बोजा औद्योगिक क्षेत्रावरच ‘क्रॉस सबसिडी’च्या रूपाने वाढत जाणे मग अपरिहार्य ठरले! वीज महागडी तर महागडी, पण ती अखंडित स्वरूपात व खात्रीने मिळेल याचीही ग्वाही नाही. बंदचे हत्यार उपसणाऱ्या साडेतीन लाख उद्योगांपैकी बहुतांश हे छोटे व मध्यम उद्योग आहेत. वीज हा त्यांच्या उत्पादन शृंखलेतील महत्त्वाचा घटक. उत्पादनखर्चात विजेचा वाटा कमालीचा वाढल्याने, उत्पादित मालाच्या किमती वाढविणेही त्यांना भाग ठरले आहे. यातून बाजारातील स्पर्धेत टिकाव धरणे कठीण बनत चालले असून, पुढे जाऊन गाशाच गुंडाळला जाण्याचे संकट त्यांना दिसू लागले आहे. उद्योग आणि वीज, पाणी, जमीन आदी पायाभूत सोयीसुविधा व धोरणे राज्यवार वेगवेगळी असली तरी बाजारपेठ ही संपूर्ण देशासाठी सारखीच आहे आणि त्रांगडे येथेच आहे. शेतीला तगवण्यासाठी उद्योगधंद्यांची आबाळ करण्याच्या विद्यमान धोरणामुळे आता ‘तेलही, तूपही गेले..’ अशी नामुष्की ओढवून घेणारे राज्य म्हणूनही महाराष्ट्र राज्याकडे पाहिले जाईल.

 

व्हिडिओ

लाउडस्पीकर  
'महागाई' या विषयावरील चर्चा
blk
आयडिया एक्स्चेंज  
जेष्ठ नाट्यकर्मी विजया मेहता
blk
व्हिवा लाऊंज  
डॉ. रश्मी करंदीकर - पोलीस अधीक्षक (राज्य महामार्ग)
blk
सागर परिक्रमा - २  
‘नौदलवीरा’च्या साहसी प्रवासाला सुरूवात!
लोकसत्ता युट्युब चॅनल
<iframe width="300" height="275" src="http://www.youtube.com/embed/bA4XUHbGh-c" frameborder="0" allowfullscreen></iframe>

लोकसत्ताच्या फेसबुक पेजवरील फोटो अल्बम

'सॅण्डी' संकट!

यश चोप्रा : ‘किंग ऑफ रोमान्स’

लोकसत्ता फेसबुक पेज - कव्हर फोटो

आणखी फोटो पाहण्यासाठी खालील लाईक बटणावर क्लिक करा

‘लोकसत्ता’चे विविध अ‍ॅप्स विनामुल्य डाऊनलोड करा-

वासाचा पयला पाऊस आयला

 


 

साप्ताहिक पुरवणी

लोकरंग (दर रविवारी)


चतुरंग
(दर शनिवारी)

 नवऱ्याकडून घरकामाचा पगार?

alt

 गरज शोधांची जननी

 एक उलट..एक सुलट : वेगळा.. वेगळा..

alt

 करिअरिस्ट मी : ..आणि समस्या ‘सायलेन्ट’ झाल्या

alt

 स्त्री समर्थ : उद्योगस्वामिनी

 बोधिवृक्ष : सूक्ष्मात वसते ब्रह्मांड

 गावाकडची चव : अंबाजोगाईची ‘वैष्णवी’ चव

alt

 आनंदाचं खाणं : अचपळ मन माझे..

alt

 ब्लॉग माझा : आयडिया लई भारी!

alt

 स्त्री जातक : आधी कळस मग पाया रे..!

alt

 अनघड अवघड : बोलायलाच हवं!


वास्तुरंग
(दर शनिवारी)

alt

 एक आस.. उभारीची!

alt

 फटाक्यांपासून इमारतीची सुरक्षा

alt

 घरसजावटीसाठी…
आणखी वाचा...

व्हिवा (दर शुक्रवारी

alt

 फुल टू कल्ला

alt

 कट्टा

alt

 एन्जॉय
आणखी वाचा...

करिअर वृत्तान्त (दर सोमवारी)

 ‘इंग्लिश-विंग्लिश’ :न्यूनगंडाच्या बुडबुडय़ाची गोष्ट
alt   सुट्टी आणि अभ्यास
alt  शिकवून कोणी शिकतं का?
आणखी वाचा...

अर्थवृत्तान्त (दर सोमवारी)

 विमा विश्लेषण : जीवन तरंग
 ‘अर्थ’पूर्ण : महागाईचा भस्मासूर
 गुंतवणूकभान : नव्या दमाचा शूर शिपाई
आणखी वाचा...

आजचे फोटो