विदर्भातील ६६ टक्के शेतकरी ‘आत्महत्या अपात्र’
मुखपृष्ठ >> महाराष्ट्र >> विदर्भातील ६६ टक्के शेतकरी ‘आत्महत्या अपात्र’
 
ई-पेपर
 
 

लोकसत्ता ब्लॉग


संघाने काँग्रेसलासुद्धा मदत केली आहे!
पर्यावरण हा अडथळा नव्हे, तर निकोप विकासाचा पाया

गाण्यातील ‘साऊण्ड’चा आनंद अनुभवता आला पाहिजे

माणसं बदलण्यापेक्षा धोरणं बदला!

alt

सर्व काही अण्णांनीच करावे, असे लोकांना वाटणे हीच उणीव..

alt
कांद्याचा भाव शंभर रूपये किलो का नको?
 alt
पीडीएतील दिवस आणि अभिनयाचा श्रीगणेशा
 alt
दुर्बलांना पोसणे म्हणजे सबलीकरण नव्हे!
नक्कल करायलाही अक्कल लागते!
मेधा पाटकर यांचे ऐकले असते, तर एकही पूल
झाला नसता!
alt
‘नक्कल’ न करणे हाच बाळासाहेबांचा खरा
वारसा
पाच वर्षे प्रभावी सरकार
देऊ शकेल अशी पर्यायी
व्यवस्था मला दिसत
नाही!
एक तळमळ बोलकी
झाली
आनंदवनाच्या ‘प्रवाहा’त एकरूप आमटेंची तिसरी पिढी..
लोकांसाठी नव्हे ,
लोकांच्या सोबत...
एक गोष्ट आमच्याकडे शक्यतो होत नाही, ती म्हणजे ‘इ'लॉजिकल्’
बोलणं किंवा वागणं!
‘विचार’ निश्चित झाला
की शब्द आपोआप
सामोरे येतात
‘जमिनीचा पैसा
बिल्डरांना नाही, तर सरकारला मिळायला
हवा!’

दि.०९-११-२०१२ रोजी बाजार बंद झाला त्यावेळचा भाव



 

विदर्भातील ६६ टक्के शेतकरी ‘आत्महत्या अपात्र’ Bookmark and Share Print E-mail

सरकारी मदतीच्या बाबतीत दुजाभाव
मोहन अटाळकर
अमरावती  
विदर्भातील शेतकऱ्यांच्या आत्महत्यांचे दुष्टचक्र थांबलेले नसताना शेतकऱ्यांच्या कुटुंबीयांना मदत देण्याच्या बाबतीत सरकारी दुजाभावदेखील वाढत चालला आहे. गेल्या १२ वर्षांत प्रशासनाने तब्बल ६६ टक्के आत्महत्या या मदतीसाठी अपात्र ठरवल्या आहेत. विदर्भात २००१ ते २०१२ या कालावधीत १० हजार ५१३ शेतकऱ्यांनी आत्महत्या केल्याची अधिकृत आकडेवारी आहे. पश्चिम विदर्भातील पाच जिल्ह्य़ांमध्ये सुमारे ८ हजार ४०० शेतकऱ्यांनी मृत्यूला कवटाळले आहे. तरीही शासनाला जाग आलेली नाही.
सिंचनाचा अभाव, सावकारी कर्जाची ओढाताण, नैसर्गिक आपत्ती, अशा विविध कारणांमुळे शेतीव्यवस्थेवर ताण आलेला असताना शेतकऱ्यांनी आत्महत्येचा मार्ग स्वीकारल्याचे दिसून आले. विदर्भातील शेतकरी आत्महत्याग्रस्त सहा जिल्ह्य़ांसाठी २००६ मध्ये पंतप्रधान पॅकेज जाहीर करण्यात आले, मुख्यमंत्री पॅकेजमधील १ हजार ७५ कोटी रुपयांचा आणि पंतप्रधान पँकेजमधील ३ हजार ७५० कोटी रुपयांचा निधीदेखील संपला, पण शेतकऱ्यांच्या आत्महत्या कमी झाल्या नाहीत. दुसरीकडे शेतकऱ्यांच्या आत्महत्यांचे वर्गीकरण करण्याचे सरकारी धोरण मात्र एक तप पूर्ण झाले तरी अजूनही बदललेले नाही.  
 सरकारच्या लेखी विदर्भातील १० लाख ५१३ शेतकऱ्यांच्या आत्महत्यांपैकी केवळ ३ हजार ७८७ शेतकऱ्यांच्या आत्महत्या या सरकारी मदतीसाठी पात्र आहेत. सरकारने तब्बल ६ हजार ६१३ शेतकऱ्यांच्या आत्महत्यांची प्रकरणे अपात्र ठरवली आहेत. ही मदत प्रत्येक कुटुंबाला एक लाख रुपये अशी आहे. यातून शेतीची कामेच होऊ शकत नाही, त्यात आपत्तीग्रस्त कुटुंबासमोर निर्माण झालेला उदरनिर्वाहाचा प्रश्न कसा सोडवला जाईल, हा कळीचा प्रश्न ठरला आहे. एवढी तोकडी मदत देतानाही हात आखडता घेण्याच्या बाबतीत लालफितशाहीचे धोरण कारणीभूत असल्याचे मानले जात आहे.
संबंधित शेतकऱ्याला दारूचे व्यसन होते, असा शेरा लिहिला गेला की, त्या शेतकऱ्याचे कुटुंब मदतीपासून वंचित ठरते. विविध कारणे दर्शवून शेतकऱ्यांच्या आत्महत्या या सरकारी मदतीसाठी अपात्र ठरवण्याकडे प्रशासनाचा अधिक कल दिसून आला आहे. या शेतकऱ्यांच्या कुटुंबीयांना केव्हा न्याय मिळेल, याचे उत्तर देण्यास कुणीही तयार नाही.        

गेल्या १२ वर्षांत अमरावती विभागात ८ हजार १४० शेतकऱ्यांनी आत्महत्या केल्या, त्यापैकी २ हजार ७५२ शेतकऱ्यांच्या वारसांना सरकारी मदत मिळू शकली. उर्वरित ५ हजार १८६ शेतकऱ्यांच्या आत्महत्या अपात्र ठरवून त्यांच्या वारसांना सरकारी मदत नाकारण्यात आली. नागपूर विभागात सुमारे २ हजार १०३ शेतकरी आत्महत्यांची नोंद करण्यात आली, त्यातील ८८२ शेतकऱ्यांची कुटुंबीय मदतीसाठी पात्र ठरले, १ हजार २२१ शेतकऱ्यांच्या कुटुंबीयांना मदत मिळालीच नाही. जी प्रकरणे अपात्र ठरवण्यात आली, त्यात शेतकऱ्यांच्या कुटुंबीयांवर सरकारी कार्यालयांचे उंबरठे झिजवण्याची पाळी आली आहे. शेती आणि शेतकऱ्यांची परिस्थिती दिवसेंदिवस बिकट होत चालली आहे. शेतमजुरी, बियाणे, कीटकनाशके यांचा खर्च वाढला आहे. बहुतांश शेतकरी हे कोरडवाहू शेतीवर अवलंबून आहेत. शेतमालाला भाव मिळत नाही, खर्चही भरून निघत नाही आणि शेतकरी कर्जही फेडू शकत नाही. तेव्हा अनेक हळव्या शेतकऱ्यांना मृत्यूला कवटाळण्याशिवाय पर्याय उरत नाही. शेतकऱ्यांच्या जगण्याच्या साधनांवरच प्रचंड ताण आलेला असताना अनेक योजना राबवूनही शेतकऱ्यांच्या आत्महत्या थांबलेल्या नाहीत.

 

व्हिडिओ

लाउडस्पीकर  
'महागाई' या विषयावरील चर्चा
blk
आयडिया एक्स्चेंज  
जेष्ठ नाट्यकर्मी विजया मेहता
blk
व्हिवा लाऊंज  
डॉ. रश्मी करंदीकर - पोलीस अधीक्षक (राज्य महामार्ग)
blk
सागर परिक्रमा - २  
‘नौदलवीरा’च्या साहसी प्रवासाला सुरूवात!
लोकसत्ता युट्युब चॅनल
<iframe width="300" height="275" src="http://www.youtube.com/embed/bA4XUHbGh-c" frameborder="0" allowfullscreen></iframe>

लोकसत्ताच्या फेसबुक पेजवरील फोटो अल्बम

'सॅण्डी' संकट!

यश चोप्रा : ‘किंग ऑफ रोमान्स’

लोकसत्ता फेसबुक पेज - कव्हर फोटो

आणखी फोटो पाहण्यासाठी खालील लाईक बटणावर क्लिक करा

‘लोकसत्ता’चे विविध अ‍ॅप्स विनामुल्य डाऊनलोड करा-

वासाचा पयला पाऊस आयला

 


 

साप्ताहिक पुरवणी

लोकरंग (दर रविवारी)


चतुरंग
(दर शनिवारी)

 नवऱ्याकडून घरकामाचा पगार?

alt

 गरज शोधांची जननी

 एक उलट..एक सुलट : वेगळा.. वेगळा..

alt

 करिअरिस्ट मी : ..आणि समस्या ‘सायलेन्ट’ झाल्या

alt

 स्त्री समर्थ : उद्योगस्वामिनी

 बोधिवृक्ष : सूक्ष्मात वसते ब्रह्मांड

 गावाकडची चव : अंबाजोगाईची ‘वैष्णवी’ चव

alt

 आनंदाचं खाणं : अचपळ मन माझे..

alt

 ब्लॉग माझा : आयडिया लई भारी!

alt

 स्त्री जातक : आधी कळस मग पाया रे..!

alt

 अनघड अवघड : बोलायलाच हवं!


वास्तुरंग
(दर शनिवारी)

alt

 एक आस.. उभारीची!

alt

 फटाक्यांपासून इमारतीची सुरक्षा

alt

 घरसजावटीसाठी…
आणखी वाचा...

व्हिवा (दर शुक्रवारी

alt

 फुल टू कल्ला

alt

 कट्टा

alt

 एन्जॉय
आणखी वाचा...

करिअर वृत्तान्त (दर सोमवारी)

 ‘इंग्लिश-विंग्लिश’ :न्यूनगंडाच्या बुडबुडय़ाची गोष्ट
alt   सुट्टी आणि अभ्यास
alt  शिकवून कोणी शिकतं का?
आणखी वाचा...

अर्थवृत्तान्त (दर सोमवारी)

 विमा विश्लेषण : जीवन तरंग
 ‘अर्थ’पूर्ण : महागाईचा भस्मासूर
 गुंतवणूकभान : नव्या दमाचा शूर शिपाई
आणखी वाचा...

आजचे फोटो