वित्त-नाविन्य : तुमची ‘पत’ काय?
मुखपृष्ठ >> लेख >> वित्त-नाविन्य : तुमची ‘पत’ काय?
 

अर्थवृत्तान्त

ई-पेपर
 
 

लोकसत्ता ब्लॉग


संघाने काँग्रेसलासुद्धा मदत केली आहे!
पर्यावरण हा अडथळा नव्हे, तर निकोप विकासाचा पाया

गाण्यातील ‘साऊण्ड’चा आनंद अनुभवता आला पाहिजे

माणसं बदलण्यापेक्षा धोरणं बदला!

alt

सर्व काही अण्णांनीच करावे, असे लोकांना वाटणे हीच उणीव..

alt
कांद्याचा भाव शंभर रूपये किलो का नको?
 alt
पीडीएतील दिवस आणि अभिनयाचा श्रीगणेशा
 alt
दुर्बलांना पोसणे म्हणजे सबलीकरण नव्हे!
नक्कल करायलाही अक्कल लागते!
मेधा पाटकर यांचे ऐकले असते, तर एकही पूल
झाला नसता!
alt
‘नक्कल’ न करणे हाच बाळासाहेबांचा खरा
वारसा
पाच वर्षे प्रभावी सरकार
देऊ शकेल अशी पर्यायी
व्यवस्था मला दिसत
नाही!
एक तळमळ बोलकी
झाली
आनंदवनाच्या ‘प्रवाहा’त एकरूप आमटेंची तिसरी पिढी..
लोकांसाठी नव्हे ,
लोकांच्या सोबत...
एक गोष्ट आमच्याकडे शक्यतो होत नाही, ती म्हणजे ‘इ'लॉजिकल्’
बोलणं किंवा वागणं!
‘विचार’ निश्चित झाला
की शब्द आपोआप
सामोरे येतात
‘जमिनीचा पैसा
बिल्डरांना नाही, तर सरकारला मिळायला
हवा!’

दि.०९-११-२०१२ रोजी बाजार बंद झाला त्यावेळचा भाव



 

वित्त-नाविन्य : तुमची ‘पत’ काय? Bookmark and Share Print E-mail

राजीव राज, सोमवार, २९ ऑक्टोबर २०१२
This e-mail address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it

‘क्रेडिट स्कोअर’ ३०० ते ९०० च्या दरम्यान असतो. ७०० ते ९०० मधला ‘स्कोअर’ उत्कृष्ट मानला जातो. कर्जदार कर्जाचे हप्ते वेळेवर भरत असल्यास ‘स्कोअर’ सुधारतो. हप्ता चुकला किंवा कर्ज वेळेवर फेडले गेले नाही तर ‘स्कोअर’ घसरतो.-अलीकडे बँकेने गृहकर्ज नाकारण्याच्या घटना प्रकर्षांने समोर येत आहेत. विशेष म्हणजे, चांगल्या कंपनीत, चांगल्या पगारावर काम करणाऱ्या नोकरदार अर्जदारांना बँका कर्ज देण्यास नकार देत आहेत. या नकारामुळे अर्जदारांना घर घेताना धक्काच बसतो. मग बँकेच्या नकारामागची कारणे शोधली जातात आणि बऱ्याच नकारांमागे वाईट ‘क्रेडिट रिपोर्ट’ हेच कारण असल्याचे समोर येते. गेल्या वर्षी  साधारणत: ७०% गृहकर्जाची प्रकरणे हाताळताना बँकांनी अर्जदाराचा ‘क्रेडिट रिपोर्ट’ पाहिला होता. हे प्रमाण वाढतच जाईल, कमी होणार नाही. गृहकर्जाबरोबरच क्रेडिट कार्ड, वाहन कर्ज, वैयक्तिक कर्ज किंवा इतर कोणत्याही कर्जाच्या अर्जावर निर्णय घेताना बँका आवर्जून ‘क्रेडिट रिपोर्ट’ बघू लागल्या आहेत. अशा परिस्थितीत प्रत्येकाने स्वत:च्या ‘क्रेडिट रिपोर्ट’ची माहिती करून घेणे आवश्यक आहे.
सध्या भारतात ‘क्रेडिट इन्फोम्रेशन ब्युरो ऑफ  इंडिया’ (सिबिल), एक्स्पेरीयन, हायमार्क, इक्विफक्स असे चार ‘क्रेडिट ब्युरो’ आहेत. हे ब्युरो तुमचे ‘क्रेडिट रिपोर्ट’ तयार करतात. ‘क्रेडिट ब्युरो’चे सभासद बँका व वित्तीय संस्था असतात. प्रत्येक सभासद आपल्या कर्जदाराची माहिती या ब्युरोला दर महिन्याला देतो. ब्युरो ही माहिती साठवतात. त्या माहितीचे संकलन करून ‘क्रेडिट रिपोर्ट’ तयार केले जातात.
आता आपण ‘क्रेडिट रिपोर्ट’ म्हणजे काय ते पाहू. ‘क्रेडिट रिपोर्ट’मध्ये कर्जदाराची वैयक्तिक माहिती जसे पत्ता, जन्म तारीख, संपर्क क्रमांक, पॅन आदी असते. एकापेक्षा जास्त पत्ते - घराचा पत्ता, कार्यालयाचा पत्ता - असल्यास तेही नमूद केले जातात. थोडक्यात काय तर तुमची ओळख पटविली जाते. त्यानंतर या रिपोर्टमध्ये आजवर तुम्ही घेतलेली सर्व कर्जे तसेच क्रेडिट कार्ड यांची संपूर्ण माहिती दिलेली असते. कोणते कर्ज कधी घेतले, किती रक्कम कर्ज म्हणून घेतले याची माहिती दिली जाते. त्याचबरोबर या प्रत्येक कर्जाची परतफेड कशी चालू आहे, त्याची माहितीदेखील या ‘क्रेडिट रिपोटर्’मध्ये दिली जाते. थोडक्यात सांगायचे तर तुम्ही कर्जे कशी घेता, त्याची परतफेड करता का या व अशा कर्जविषयक व्यवहारांमध्ये तुमची वागणूक कशी आहे, याचे एक प्रगती पुस्तकच म्हणजे तुमची ‘क्रेडिट रिपोर्ट’. यामध्ये असलेली माहिती वापरून ब्युरो तुम्हाला एक ‘क्रेडिट स्कोअर’ देतो. हा ‘क्रेडिट स्कोअर’ ३०० ते ९०० च्या दरम्यान असतो. ७०० ते ९०० मधला ‘स्कोअर’ उत्कृष्ट मानला जातो. कर्जदार कर्जाचे हप्ते वेळेवर भरत असल्यास ‘स्कोअर’ सुधारतो. हप्ता चुकला किंवा कर्ज वेळेवर फेडले गेले नाही तर ‘स्कोअर’ घसरतो. ‘क्रेडिट कार्ड’ व वैयक्तिक कर्जाचा अती वापर केल्यास किंवा वारंवार कर्जाची मागणी केल्यासही ‘स्कोअर’ घसरतो. तुम्ही जर दुसऱ्याच्या कर्जासाठी जामीन राहिले असाल आणि मूळ कर्जदाराने कर्ज न फेडल्यास तुमचा ‘स्कोअर’ कमी होतो. म्हणजेच कर्ज घेताना किंवा कोणालाही कर्ज घेण्यास मदत करताना दहा वेळा विचार करा. कर्ज फेडणे शक्य नसेल तर या फंदात पडू नकाच. काही वेळा कर्जदार कर्ज घेतात पण ते वेळेवर फेडत नाहीत. बँक सुरवातीला तगादा लावते. पण नंतर एकूण मुद्दल व व्याजाची पूर्ण मागणी सोडून देते व साधारणत: ७०% रकमेवर तडजोड करते. कर्जदाराला वाटते की मी बँकेला कसे ठकवले. पण अशी प्रकरणे ‘क्रेडिट रिपोर्ट’मध्ये ‘सेटल्ड’ अशा शेऱ्यासह दिसून येतात. त्यामुळे ‘क्रेडिट स्कोअर’ घसरतो व बँका भविष्यात त्या कर्जदाराला कर्ज देत नाहीत. आपल्या देशात ‘आयडेंटीटी थेफ्ट’चे प्रमाण जास्त आहेत. एखाद्या व्यक्तीची कागदपत्रे वापरून बँकांकडून परस्पर कर्ज उचलण्याचे प्रकार घडतात. त्यामुळे तुमच्या नकळत कुणीतरी तुमच्या नावावर कर्ज घेतो व ते परतफेड करत नाही. त्यामुळे तुमचा ‘क्रेडिट स्कोअर’ कमी होतो.
तुम्ही बँकेकडे कर्जासाठी अर्ज करता तेव्हा ती बँक ‘क्रेडिट ब्युरो’ला तुमचा ‘क्रेडिट रिपोर्ट’ मागते. साधारणत: ७०० पेक्षा अधिक स्कोअर असेल तर कर्ज सहज मिळते. ७०० पेक्षा कमी स्कोअरला कर्ज मिळणे थोडे कठीणच आहे. काही बँका व वित्तीय संस्था अशा कमी स्कोअर असलेल्या मंडळींना कर्जे देतात; पण अशा कर्जाचे दर वाढीव असतात. त्यामुळे तुमचा स्कोअर ७०० च्या वर ठेवणे तुमच्या हिताचे आहे. तुम्हाला तुमचा स्कोअर जाणून घ्यायचा असेल तर ‘सिबिल क्रेडिट ब्युरो’च्या संकेतस्थळावर ठराविक शुल्क भरून तशी सोय केलेली आहे. ‘आयडेंटीटी थेफ्ट’मुळे ‘क्रेडिट स्कोअर’चे होणारे नुकसान टाळणे तसेच बँकांच्या नजरचुकीमुळे होणारी ‘क्रेडिट स्कोअर’ची  हानी टाळण्यासाठी वर्षांतून एकदा तरी आपला ‘क्रेडिट स्कोअर’ जाणून घेणे आवश्यक आहे.    
(लेखक आर्थिक साक्षरतेसाठी कार्यरत ‘क्रेडिटविद्या डॉट कॉम’चे संस्थापक-संचालक आहेत)

 

व्हिडिओ

लाउडस्पीकर  
'महागाई' या विषयावरील चर्चा
blk
आयडिया एक्स्चेंज  
जेष्ठ नाट्यकर्मी विजया मेहता
blk
व्हिवा लाऊंज  
डॉ. रश्मी करंदीकर - पोलीस अधीक्षक (राज्य महामार्ग)
blk
सागर परिक्रमा - २  
‘नौदलवीरा’च्या साहसी प्रवासाला सुरूवात!
लोकसत्ता युट्युब चॅनल
<iframe width="300" height="275" src="http://www.youtube.com/embed/bA4XUHbGh-c" frameborder="0" allowfullscreen></iframe>

लोकसत्ताच्या फेसबुक पेजवरील फोटो अल्बम

'सॅण्डी' संकट!

यश चोप्रा : ‘किंग ऑफ रोमान्स’

लोकसत्ता फेसबुक पेज - कव्हर फोटो

आणखी फोटो पाहण्यासाठी खालील लाईक बटणावर क्लिक करा

‘लोकसत्ता’चे विविध अ‍ॅप्स विनामुल्य डाऊनलोड करा-

वासाचा पयला पाऊस आयला

 


 

साप्ताहिक पुरवणी

लोकरंग (दर रविवारी)


चतुरंग
(दर शनिवारी)

 नवऱ्याकडून घरकामाचा पगार?

alt

 गरज शोधांची जननी

 एक उलट..एक सुलट : वेगळा.. वेगळा..

alt

 करिअरिस्ट मी : ..आणि समस्या ‘सायलेन्ट’ झाल्या

alt

 स्त्री समर्थ : उद्योगस्वामिनी

 बोधिवृक्ष : सूक्ष्मात वसते ब्रह्मांड

 गावाकडची चव : अंबाजोगाईची ‘वैष्णवी’ चव

alt

 आनंदाचं खाणं : अचपळ मन माझे..

alt

 ब्लॉग माझा : आयडिया लई भारी!

alt

 स्त्री जातक : आधी कळस मग पाया रे..!

alt

 अनघड अवघड : बोलायलाच हवं!


वास्तुरंग
(दर शनिवारी)

alt

 एक आस.. उभारीची!

alt

 फटाक्यांपासून इमारतीची सुरक्षा

alt

 घरसजावटीसाठी…
आणखी वाचा...

व्हिवा (दर शुक्रवारी

alt

 फुल टू कल्ला

alt

 कट्टा

alt

 एन्जॉय
आणखी वाचा...

करिअर वृत्तान्त (दर सोमवारी)

 ‘इंग्लिश-विंग्लिश’ :न्यूनगंडाच्या बुडबुडय़ाची गोष्ट
alt   सुट्टी आणि अभ्यास
alt  शिकवून कोणी शिकतं का?
आणखी वाचा...

अर्थवृत्तान्त (दर सोमवारी)

 विमा विश्लेषण : जीवन तरंग
 ‘अर्थ’पूर्ण : महागाईचा भस्मासूर
 गुंतवणूकभान : नव्या दमाचा शूर शिपाई
आणखी वाचा...

आजचे फोटो