श.. शेअर बाजाराचा : तुम्हीच ठरवा किंमत काय ती..
मुखपृष्ठ >> अर्थसत्ता >> श.. शेअर बाजाराचा : तुम्हीच ठरवा किंमत काय ती..
 
ई-पेपर
 
 

लोकसत्ता ब्लॉग


संघाने काँग्रेसलासुद्धा मदत केली आहे!
पर्यावरण हा अडथळा नव्हे, तर निकोप विकासाचा पाया

गाण्यातील ‘साऊण्ड’चा आनंद अनुभवता आला पाहिजे

माणसं बदलण्यापेक्षा धोरणं बदला!

alt

सर्व काही अण्णांनीच करावे, असे लोकांना वाटणे हीच उणीव..

alt
कांद्याचा भाव शंभर रूपये किलो का नको?
 alt
पीडीएतील दिवस आणि अभिनयाचा श्रीगणेशा
 alt
दुर्बलांना पोसणे म्हणजे सबलीकरण नव्हे!
नक्कल करायलाही अक्कल लागते!
मेधा पाटकर यांचे ऐकले असते, तर एकही पूल
झाला नसता!
alt
‘नक्कल’ न करणे हाच बाळासाहेबांचा खरा
वारसा
पाच वर्षे प्रभावी सरकार
देऊ शकेल अशी पर्यायी
व्यवस्था मला दिसत
नाही!
एक तळमळ बोलकी
झाली
आनंदवनाच्या ‘प्रवाहा’त एकरूप आमटेंची तिसरी पिढी..
लोकांसाठी नव्हे ,
लोकांच्या सोबत...
एक गोष्ट आमच्याकडे शक्यतो होत नाही, ती म्हणजे ‘इ'लॉजिकल्’
बोलणं किंवा वागणं!
‘विचार’ निश्चित झाला
की शब्द आपोआप
सामोरे येतात
‘जमिनीचा पैसा
बिल्डरांना नाही, तर सरकारला मिळायला
हवा!’

दि.०९-११-२०१२ रोजी बाजार बंद झाला त्यावेळचा भाव



 

श.. शेअर बाजाराचा : तुम्हीच ठरवा किंमत काय ती.. Bookmark and Share Print E-mail

चंद्रशेखर ठाकूर - This e-mail address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it

काही काही शब्द बोजड वाटतात. पण त्यातील अर्थ कितीतरी सोपा असतो. ‘बुक बििल्डग’ हा असाच एक शब्द जो आयपीओ प्रक्रियेत वापरला जातो. गुगल वेबसाइटवर  शोधले तर याचा अर्थ सांगणारी तसेच त्याची व्याख्या सांगणारी काही शेकडो पाने वाचायला मिळतील. व्यवहारात त्याचा अर्थ असा की, जेव्हा एखादी कंपनी आयपीओ माध्यमातून जनतेला शेअर्स देऊ करीत असते त्या शेअरची किंमत तुम्हीच ठरवा असे गुंतवणूकदाराना सांगते!! अर्थात ‘तुम्हीच काय ती किंमत ठरवा’ इतके अमर्याद स्वातंत्र्य कंपनी देत नसते. काही मर्यादा घालून देते. त्या मर्यादेत राहून योग्य वाटेल ती किंमत लावून अर्ज करा असा त्याचा अर्थ असतो. ही मर्यादा असते त्यालाच म्हणतात ‘प्राइस बँड!’  उदाहरणार्थ रिलायन्स पॉवर लिमिटेड. जेव्हा आयपीओ आला होता तेव्हा त्याचा प्राइस बँड होता ४०५ ते ४५० रुपये. याचा अर्थ या दोन आकडय़ामधील कुठलाही दर लावून गुंतवणूकदार अर्ज करू शकतो. कुणाला ४०५ हा दर योग्य वाटेल तर कुणाला ४३५, तर कुणाला ४४२ वगरे. मात्र ज्या ज्या गुंतवणूकदाराना शेअर्स मिळणार आहेत (allotment) ते मात्र एका समान भावाने मिळणार. त्या समान भावाला म्हणतात ‘कट ऑफ प्राइस.’
हा विषय अगदी सोप्या शब्दात मांडतो. समजा रिलायन्स पॉवर कंपनी   आयपीओ प्रक्रियेद्वारे गुंतवणूकदारांना एकूण २५,००० शेअर्स देणार होती. सोबतच्या आकृतीत दाखवल्याप्रमाणे ज्याला ज्याला जो भाव (दर) योग्य वाटला त्यानुसार त्यांनी अर्ज केले व अर्जासोबत तेवढय़ा रकमेचा चेक जोडला. अशा प्रकारे एकूण १४३००० शेअर्ससाठी अर्ज आले. कंपनी शेअर्स देणार आहे २५,००० पण त्याहून जास्त शेअर्ससाठी अर्ज आले अशी स्थिती झाली की म्हणतात ‘इश्यू ओव्हर सब्स्क्राइब झाला’ असे म्हटले जाते. म्हणजेच सर्वाना शेअर्स मिळणार नाहीत. काही लोकांनाच मिळणार. ते भाग्यवान कोण हे ठरविण्यासाठी एक सूत्र निश्चित केले जाते त्याला ‘बेसिस ऑफ अलॉटमेंट’ असे म्हटले जाते.
आता कट ऑफ प्राइस कशी ठरते ते पाहू. सोबतच्या आकृतीत दाखवल्याप्रमाणे आलेले सर्व अर्ज  त्यात लिहिलेल्या शेअरच्या किंमतीनुसार चढत्या क्रमाने वर्गवारी करून घेतात. जास्तीत जास्त म्हणजे ४५० ची कमाल बोली लावून फक्त ४,००० शेअर्ससाठी अर्ज आले आहेत. म्हणजे भरणा पुरा झाला नाही. अशा वेळी कंपनी एक पाऊल मागे जाते. म्हणजे ४,००० अधिक ५,००० म्हणजे ९,०००. अजूनही भरणा पुरा होत नाही. आणखी एक पाऊल मागे! अधिक १०,००० अधिक ८,००० झाले २७,०००. म्हणजे भरणा पूर्ण झाला. ज्या रकान्यात भरणा पूर्ण झाला तिथे जो काही भाव गुंतवणूकदारांनी लिहिला असेल म्हणजे ४३५,  तीच कट ऑफ प्राइस समजली जाते. म्हणजे ४५० ची बोली लावून ज्यानी अर्ज केले असतील व त्यापकी ज्यांना शेअर्स मिळाले असतील (allotment) त्याना प्रति शेअर १५ रुपये परत मिळतील. ४०५ ची बोली लावून ज्यानी अर्ज केले होते त्यांचे अर्ज बाद झाले, त्यांनी भरलेले सर्व पसे परत मिळणार. मात्र पहिल्या रकान्यात दाखविल्यानुसार ८५,००० शेअर्ससाठी ‘कट ऑफ’ असे लिहून ज्यांनी अर्ज केले होते त्यांचे अर्ज विचारात घेतले जातील इतरांबरोबर. त्याचा फायदा असा की ४०५ ची बोली लावून ज्यांनी अर्ज केले त्यांचे अर्ज पहिल्या फेरीत फेटाळले गेले पण ‘कट ऑफ’ लिहून ज्यानी अर्ज केले त्यापकी काही जणांना शेअर्स मिळण्याची शक्यता आहे. समजा २०० शेअर्ससाठी ज्याने अर्ज केला असेल त्याला ५ शेअर्स तरी मिळतील. हे उदाहरण म्हणून सांगितले. ‘कट ऑफ’ असे लिहून अर्ज करू शकतात ते फक्त छोटे गुंतवणूकदार म्हणजे दोन लाख रुपयांहून कमी रकमेच्या शेअर्ससाठी अर्ज करतात ते. इतकी ही प्रणाली समजायला सोपी आहे. साठय़े महाविद्यालयाची विद्याíथनी गौरी माळी हिने  माझ्या एका कार्यक्रमात ही बाब नीट समजली नसल्यामुळे सर्वाच्या माहितीसाठी परत एकदा या विषयावर लिहावे अशी विनंती केली होती. हे सर्व विषय एकदा ऐकून कळावेत किंवा लक्षात रहाणे ही अपेक्षाच नाही. कारण अनेकजण आयुष्यभर  ज्ञानेश्वरी वाचतात तेव्हा कुठे रिटायर होताना थोडा थोडा अर्थ कळू लागतो ना!!   

 

व्हिडिओ

लाउडस्पीकर  
'महागाई' या विषयावरील चर्चा
blk
आयडिया एक्स्चेंज  
जेष्ठ नाट्यकर्मी विजया मेहता
blk
व्हिवा लाऊंज  
डॉ. रश्मी करंदीकर - पोलीस अधीक्षक (राज्य महामार्ग)
blk
सागर परिक्रमा - २  
‘नौदलवीरा’च्या साहसी प्रवासाला सुरूवात!
लोकसत्ता युट्युब चॅनल
<iframe width="300" height="275" src="http://www.youtube.com/embed/bA4XUHbGh-c" frameborder="0" allowfullscreen></iframe>

लोकसत्ताच्या फेसबुक पेजवरील फोटो अल्बम

'सॅण्डी' संकट!

यश चोप्रा : ‘किंग ऑफ रोमान्स’

लोकसत्ता फेसबुक पेज - कव्हर फोटो

आणखी फोटो पाहण्यासाठी खालील लाईक बटणावर क्लिक करा

‘लोकसत्ता’चे विविध अ‍ॅप्स विनामुल्य डाऊनलोड करा-

वासाचा पयला पाऊस आयला

 


 

साप्ताहिक पुरवणी

लोकरंग (दर रविवारी)


चतुरंग
(दर शनिवारी)

 नवऱ्याकडून घरकामाचा पगार?

alt

 गरज शोधांची जननी

 एक उलट..एक सुलट : वेगळा.. वेगळा..

alt

 करिअरिस्ट मी : ..आणि समस्या ‘सायलेन्ट’ झाल्या

alt

 स्त्री समर्थ : उद्योगस्वामिनी

 बोधिवृक्ष : सूक्ष्मात वसते ब्रह्मांड

 गावाकडची चव : अंबाजोगाईची ‘वैष्णवी’ चव

alt

 आनंदाचं खाणं : अचपळ मन माझे..

alt

 ब्लॉग माझा : आयडिया लई भारी!

alt

 स्त्री जातक : आधी कळस मग पाया रे..!

alt

 अनघड अवघड : बोलायलाच हवं!


वास्तुरंग
(दर शनिवारी)

alt

 एक आस.. उभारीची!

alt

 फटाक्यांपासून इमारतीची सुरक्षा

alt

 घरसजावटीसाठी…
आणखी वाचा...

व्हिवा (दर शुक्रवारी

alt

 फुल टू कल्ला

alt

 कट्टा

alt

 एन्जॉय
आणखी वाचा...

करिअर वृत्तान्त (दर सोमवारी)

 ‘इंग्लिश-विंग्लिश’ :न्यूनगंडाच्या बुडबुडय़ाची गोष्ट
alt   सुट्टी आणि अभ्यास
alt  शिकवून कोणी शिकतं का?
आणखी वाचा...

अर्थवृत्तान्त (दर सोमवारी)

 विमा विश्लेषण : जीवन तरंग
 ‘अर्थ’पूर्ण : महागाईचा भस्मासूर
 गुंतवणूकभान : नव्या दमाचा शूर शिपाई
आणखी वाचा...

आजचे फोटो