भारतातील फार्मसी पदवीधरांच्या रोजगारात कायद्याचेच अडथळे
मुखपृष्ठ >> महाराष्ट्र >> भारतातील फार्मसी पदवीधरांच्या रोजगारात कायद्याचेच अडथळे
 
ई-पेपर
 
 

लोकसत्ता ब्लॉग


संघाने काँग्रेसलासुद्धा मदत केली आहे!
पर्यावरण हा अडथळा नव्हे, तर निकोप विकासाचा पाया

गाण्यातील ‘साऊण्ड’चा आनंद अनुभवता आला पाहिजे

माणसं बदलण्यापेक्षा धोरणं बदला!

alt

सर्व काही अण्णांनीच करावे, असे लोकांना वाटणे हीच उणीव..

alt
कांद्याचा भाव शंभर रूपये किलो का नको?
 alt
पीडीएतील दिवस आणि अभिनयाचा श्रीगणेशा
 alt
दुर्बलांना पोसणे म्हणजे सबलीकरण नव्हे!
नक्कल करायलाही अक्कल लागते!
मेधा पाटकर यांचे ऐकले असते, तर एकही पूल
झाला नसता!
alt
‘नक्कल’ न करणे हाच बाळासाहेबांचा खरा
वारसा
पाच वर्षे प्रभावी सरकार
देऊ शकेल अशी पर्यायी
व्यवस्था मला दिसत
नाही!
एक तळमळ बोलकी
झाली
आनंदवनाच्या ‘प्रवाहा’त एकरूप आमटेंची तिसरी पिढी..
लोकांसाठी नव्हे ,
लोकांच्या सोबत...
एक गोष्ट आमच्याकडे शक्यतो होत नाही, ती म्हणजे ‘इ'लॉजिकल्’
बोलणं किंवा वागणं!
‘विचार’ निश्चित झाला
की शब्द आपोआप
सामोरे येतात
‘जमिनीचा पैसा
बिल्डरांना नाही, तर सरकारला मिळायला
हवा!’

दि.०९-११-२०१२ रोजी बाजार बंद झाला त्यावेळचा भाव



 

भारतातील फार्मसी पदवीधरांच्या रोजगारात कायद्याचेच अडथळे Bookmark and Share Print E-mail

औषधनिर्मिती बाजारपेठेतील संधी नगण्य
प्रशांत देशमुख
वर्धा
औषधीनिर्मिती उद्योगाची जागतिक व देशांतर्गत उलाढाल अब्जावधीच्या घरात पोहोचली असून यात वार्षिक १६ टक्क्यांनी वाढ होत आहे. मात्र, या क्षेत्रासाठी पात्र फोर्मसी पदवीधरांना त्यात रोजगाराच्या संधी कायदेशीर तरतुदीअभावी नगण्य असल्याने या विद्याशाखेकडील विद्यार्थ्यांचा ओढा दिवसेंदिवस कमी होत असल्याने तथ्य पूढे आले आहे.
औषधीनिर्माणशास्त्र अर्थात फोर्मसी विद्याशाखेतील कार्यरत मान्यवर शिक्षणतज्ज्ञांनीच ही चिंता अभ्यासाअंती व्यक्त केली आहे. अभियांत्रिकी, वैद्यकीय व तत्सम व्यावसायिक विद्याशाखाकडे विद्यार्थ्यांचा मोठा कल असण्यामागे त्यात शिक्षणाद्वारे उपलब्ध असणाऱ्या रोजगाराच्या अफोट संधी हेच कारण दिल्या जाते. फोर्मसीचा विज्ञानमूलक अभ्यासक्रम भरमसाठ शुल्क देऊन पूर्ण केल्यावर रोजगाराच्या नावे नन्नाचा पाढा दिसून आल्यानेच देशभरातील एम.फोर्मच्या ६० टक्के जागा रिक्त असल्याचे धक्कादायी वास्तव आहे. कर्नाटकातील मणिपाल विद्यापीठात अखिल भारतीय औषधनिर्माणशास्त्र शिक्षक संघटनेचे राष्ट्रीय अधिवेशन नुकतेच संपन्न झाले. या परिषदेत देशभरातील फोर्मसीतज्ञांची हजेरी लागली. परिषदेत फोर्मसी क्षेत्रात रोजगाराच्या संधी कमी झाल्याबद्दल प्रामुख्याने मंथन झाले. फोर्मसी शिक्षक संघटनेचे राष्ट्रीय अध्यक्ष व वध्र्यातील आयपर संस्थेचे प्राचार्य डॉ.पी.जी.येवले यांनी परिषदेने केंद्र व राज्यशासनाकडे अनुषंगिक कायद्यात बदल करण्यासाठी पाठपुरावा करण्याचा निर्णय घेतला असल्याचे ‘लोकसत्ता’शी बोलताना सांगितले.
याासाठी १९४५ चा औषध व सौंदर्यप्रसाधन कायदा कारणीभूत आहे. औषधी उद्योग, अन्न व औषधी प्रशासन आणि शासकीय औषधी प्रयोगशाळा याठिकाणी उपलब्ध संख्येनुसार फोर्मसी पदवीधरांनाच नेमण्याचे निर्देश या कायद्याने दिले आहे. पण त्याची पूर्णपणे अंमलबजावणी होत नाही. याच कायद्यात सुधारणा करण्याची केंद्र व राज्य शासनाने तत्परता दाखवावी, अशी भूमिका फोर्मसी तज्ञांनी घेतली असल्याचे डॉ. येवले यांनी सांगितले. केंद्रीय योजना आयोगानेही औषधीनिर्माण, वितरण व प्रशासनाच्या क्षेत्रात तज्ञ फोर्मासिस्टचीच नियुक्ती करण्याचे निर्देश दिलेत. पण, या विद्याशाखेवर नियंत्रण असणाऱ्या आरोग्य, मनुष्यबळ व विधी मंत्रालयामधे विसंवाद असल्यानेच फोर्मसी पदवीधर रोजगारापासून वंचित ठरल्याचे स्पष्ट झाले आहे.
फोर्मसी विद्याशाखा देशांतर्गत शिक्षणातील एक महत्त्वाची शाखा ठरावी, तसेच औषधी उद्योग कुशल मनुष्यबळाच्या हाती असावा यासाठी औषधी उद्योगात केवळ फोर्मासिस्टचीच नेमणूक करावी यासाठी केंद्र व राज्यपातळीवरील कायदेमंडळावर दबाव आणला तरच अपेक्षित बदल शक्य आहे. या विद्याशाखेतील ६० टक्के जागा रिक्त असूनही नव्या फार्मसी महाविद्यालयांना मान्यता देण्याच्या शासनाच्या धोरणाबद्दल तज्ज्ञांनी आश्चर्य व्यक्त केले. जागतिकीकरणाच्या काळात भारतीय फोर्मसी अभ्यासक्रम जागतिक दर्जाच्या समकक्ष नसल्याचे आत्मपरीक्षणही तज्ज्ञांनी केले असून पदवीपातळीवर एखाद्या विषयात विशेष प्रावीण्य असणारे शिक्षण देणे गरजेचे आहे, याची जाणीव झाली पाहिजे.    

जागतिक स्तरावर २०१५ पर्यंत औषध उद्योगाची उलाढाल ११०० अब्ज डॉलर्सवर पोहोचण्याची आकडेवारी आहे. वार्षिक ४ ते ६ टक्क्याने त्यात वाढ होत असून भारताची बाजारपेठ २१.२६ अब्ज डॉलरची असून त्यामधे १६ टक्क्याने वार्षिक वाढ होत आहे. जागतिक औषधी उद्योगाच्या तुलनेत ही वाढ लक्षणीय असून औषधी उत्पादनात जगात भारताचा चौथा क्रमांक असून आर्थिक उलाढालीत १४ क्रमांक येतो. उत्पन्न व उत्पादनातील ही वाढ अधिक वेगाने अपेक्षित आहे. मात्र, त्यासाठी उद्योगात बी.फोर्म,
एम.फोर्म व पीएच.डी. प्राप्त मनुष्यबळ असणे अपेक्षित आहे. तसे होत नाही. या विद्याशाखेतील कुशल पदवीधरांना उद्योगात संधी देण्याऐवजी विज्ञान व व्यवस्थापन पदवीधरांनाच संधी दिली जाते. फोर्मसीच्या तुलनेत विज्ञानशाखेतील मनुष्यबळ कमी वेतनावर उपलब्ध होत असल्यानेच औषधी निर्माते अपेक्षित फोर्मसी पदवीधरांना टाळतात, असा निष्कर्ष फोर्मसी क्षेत्रातील धुरिणांनी काढला आहे.

 

व्हिडिओ

लाउडस्पीकर  
'महागाई' या विषयावरील चर्चा
blk
आयडिया एक्स्चेंज  
जेष्ठ नाट्यकर्मी विजया मेहता
blk
व्हिवा लाऊंज  
डॉ. रश्मी करंदीकर - पोलीस अधीक्षक (राज्य महामार्ग)
blk
सागर परिक्रमा - २  
‘नौदलवीरा’च्या साहसी प्रवासाला सुरूवात!
लोकसत्ता युट्युब चॅनल
<iframe width="300" height="275" src="http://www.youtube.com/embed/bA4XUHbGh-c" frameborder="0" allowfullscreen></iframe>

लोकसत्ताच्या फेसबुक पेजवरील फोटो अल्बम

'सॅण्डी' संकट!

यश चोप्रा : ‘किंग ऑफ रोमान्स’

लोकसत्ता फेसबुक पेज - कव्हर फोटो

आणखी फोटो पाहण्यासाठी खालील लाईक बटणावर क्लिक करा

‘लोकसत्ता’चे विविध अ‍ॅप्स विनामुल्य डाऊनलोड करा-

वासाचा पयला पाऊस आयला

 


 

साप्ताहिक पुरवणी

लोकरंग (दर रविवारी)


चतुरंग
(दर शनिवारी)

 नवऱ्याकडून घरकामाचा पगार?

alt

 गरज शोधांची जननी

 एक उलट..एक सुलट : वेगळा.. वेगळा..

alt

 करिअरिस्ट मी : ..आणि समस्या ‘सायलेन्ट’ झाल्या

alt

 स्त्री समर्थ : उद्योगस्वामिनी

 बोधिवृक्ष : सूक्ष्मात वसते ब्रह्मांड

 गावाकडची चव : अंबाजोगाईची ‘वैष्णवी’ चव

alt

 आनंदाचं खाणं : अचपळ मन माझे..

alt

 ब्लॉग माझा : आयडिया लई भारी!

alt

 स्त्री जातक : आधी कळस मग पाया रे..!

alt

 अनघड अवघड : बोलायलाच हवं!


वास्तुरंग
(दर शनिवारी)

alt

 एक आस.. उभारीची!

alt

 फटाक्यांपासून इमारतीची सुरक्षा

alt

 घरसजावटीसाठी…
आणखी वाचा...

व्हिवा (दर शुक्रवारी

alt

 फुल टू कल्ला

alt

 कट्टा

alt

 एन्जॉय
आणखी वाचा...

करिअर वृत्तान्त (दर सोमवारी)

 ‘इंग्लिश-विंग्लिश’ :न्यूनगंडाच्या बुडबुडय़ाची गोष्ट
alt   सुट्टी आणि अभ्यास
alt  शिकवून कोणी शिकतं का?
आणखी वाचा...

अर्थवृत्तान्त (दर सोमवारी)

 विमा विश्लेषण : जीवन तरंग
 ‘अर्थ’पूर्ण : महागाईचा भस्मासूर
 गुंतवणूकभान : नव्या दमाचा शूर शिपाई
आणखी वाचा...

आजचे फोटो