दखल : मनातील ॠतूंच्या नोंदी जपणारी कविता
मुखपृष्ठ >> विदर्भरंग >> दखल : मनातील ॠतूंच्या नोंदी जपणारी कविता
 
ई-पेपर
 
 

लोकसत्ता ब्लॉग


संघाने काँग्रेसलासुद्धा मदत केली आहे!
पर्यावरण हा अडथळा नव्हे, तर निकोप विकासाचा पाया

गाण्यातील ‘साऊण्ड’चा आनंद अनुभवता आला पाहिजे

माणसं बदलण्यापेक्षा धोरणं बदला!

alt

सर्व काही अण्णांनीच करावे, असे लोकांना वाटणे हीच उणीव..

alt
कांद्याचा भाव शंभर रूपये किलो का नको?
 alt
पीडीएतील दिवस आणि अभिनयाचा श्रीगणेशा
 alt
दुर्बलांना पोसणे म्हणजे सबलीकरण नव्हे!
नक्कल करायलाही अक्कल लागते!
मेधा पाटकर यांचे ऐकले असते, तर एकही पूल
झाला नसता!
alt
‘नक्कल’ न करणे हाच बाळासाहेबांचा खरा
वारसा
पाच वर्षे प्रभावी सरकार
देऊ शकेल अशी पर्यायी
व्यवस्था मला दिसत
नाही!
एक तळमळ बोलकी
झाली
आनंदवनाच्या ‘प्रवाहा’त एकरूप आमटेंची तिसरी पिढी..
लोकांसाठी नव्हे ,
लोकांच्या सोबत...
एक गोष्ट आमच्याकडे शक्यतो होत नाही, ती म्हणजे ‘इ'लॉजिकल्’
बोलणं किंवा वागणं!
‘विचार’ निश्चित झाला
की शब्द आपोआप
सामोरे येतात
‘जमिनीचा पैसा
बिल्डरांना नाही, तर सरकारला मिळायला
हवा!’

दि.०९-११-२०१२ रोजी बाजार बंद झाला त्यावेळचा भाव



 

दखल : मनातील ॠतूंच्या नोंदी जपणारी कविता Bookmark and Share Print E-mail

प्रमोद लेंडे-खैरगावकर, रविवार, ४ नोव्हेंबर २०१२
९७६७६३६२९१

वसंत वाहोकर हे नाव काव्यक्षेत्रात स्थिरावलेले नाव आहे. वृत्तपत्रीय स्तंभलेखन, कथालेखन, मुलाखतकार, अशा भूमिका ते निभावत वाङ्मय सेवा सातत्याने करीत आहे. ते केवळ हौसेनं लेखन करणारे अर्धकच्च्या वृत्तीचे ते कवी नाहीत. गंभीर, चिंतनशीलतेबरोबरच समकालीन वास्तवदर्शी भान त्यांच्या कवितांना मूलत: प्राप्त झालं आहे. हे भान अभिव्यक्त करताना त्यांचा प्रतिभाधर्म काव्याभिव्यक्तीशी एकरूप झाला आहे. त्यात उपरोधात्मक काव्यशैलीचा वापर करताना ते दिसून येतात.
त्यांच्या ‘स्वप्नावरून हत्ती झुलत जातात’ या पहिल्याच काव्यसंग्रहातून चिंतनशील व्यक्तिमत्त्वाचा परिचय अभ्यासकांना झाला आहे. तो जोश कायम ठेवूनच ‘मनातील ॠतूंच्या नोंदी’ करायला कवी वाहोकार धाडसानं सामोरं जातात. अनेक नोंदी मांडताना कवी मानवी मनाच्या अतितरल भावस्पर्शी जाणिवेचा वेध घेताना दिसून येतो.
‘दावण’ या कवितेमधून विझत चाललेल्या मानवी मनातील प्रश्नांना ते हात घालतात. दावणीतील बैलाला ते ‘डंगऱ्या’ या उपरोधात्मक शब्दानं संबोधतात. चुलीवर शिजणारं मांस अन्न म्हणून खाल्लं जाणं, मांसाचा बाजार, खुंटीला टांगलेलं बकऱ्याचे शीर, भाजीसारखं हारीनं मांडलेले मांसाचे ढीग ही खाटकीय व्यवस्था कवी चित्रित करतो. आयुष्यभर शेतकऱ्यांसोबत राबणारा बैल उत्तरार्धात त्याला कत्तलखान्यात जावं लागतं हे भीषण वास्तव कवी पाहून हादरून जातो. शिव्या हासडण्यापलीकडे तो कहीच करू शकत नाही. विहिरीचं खोल जाणं हे कृषी संस्कृतीचं दळभद्री चिंतनही कवी ‘विहीर’ कवितेत करतो. ‘सरकार’ कवितेत व्यवस्थेवरच प्रश्नचिन्ह ठेवून सिमेंट खाणारे रस्ते पाहून हैराण होतो. हे वास्तवाचे प्रदेश अनेकार्थानं वाहोकारांच्या कवितेत आले आहेत.
वसंत वाहोकार यांच्या काव्यलेखनात जीवनमूल्यांचं, निष्ठांचं रोपण झालं आहे. देखाव्याचं जग पाहून मनोरंजनात्मक भूमिका स्वीकारणारा हा कवी नाही. वैविध्यपूर्ण वैशिष्टय़ांनी पखरण त्यांच्या कवितेत झाली आहे. ही प्रवृत्ती त्यांच्या बाण्याला शोभणारी अशीच आहे. आशयाचे विविध पदर त्यांच्या कवितेत दृगोचर झाले आहेत. कथात्मकदृष्टय़ा, उपहासात्मक पद्धतीचा अवलंब करून मुक्तछंद त्यांनी हाताळला आहे. ते हाताळताना त्याला कुठंही बाधा पोहोचू दिलेली नाही. त्यांची काव्यशैली गद्यात्मक दृश्यभान जोपासणारी अशीच आहे. त्यांच्या अनेक कवितांमध्ये वृत्तामध्ये लेखन झालं असून लय, यमक, साधलं गेलं आहे.
‘डवकन’ या कवितेत बेवारस अगतिक स्त्रीत्वाशी माणसांच्या कामुक वृत्तीचं चित्रण झालं असून वासनांची झाडंझुडपं कशी सभोवताल वाढलेली आहे, या वास्तवाचं कवी प्रकटीकरण करताना कधी शिव्यांचा आधार घेतो तर कधी अश्लील वाटणाऱ्या, संस्कृतीभानाच्या चाकोरीत न बसणाऱ्या शब्दांचा मारा करतो. त्यामागं आत्मीय आकसाची भावना आहे.
‘लता टिपटाळेकर’ या कवितेत तमाशातील सौंदर्यतारकेच्या नादी लागलेल्या तारुण्यावस्थेची चेष्टा उडवतानाच त्या नटीच्या जीवनातील प्रखर वास्तवही कवी टिपण्यात यशस्वी होतो. त्यात कारुण्याचा भाव प्रकट होतो. हाच भाव ‘तिसरे’ या तृतीयपंथीय अलक्षित जीवन जगणाऱ्या ‘हिजडा’ म्हणून हिणावल्या गेलेल्या मानवी मनाचाही वेध घेतात. ‘ही बिल्लोरी नाती’मध्ये नात्यातील गहिवर व्यक्त करताना मनातील सुकलेल्या गजऱ्याची व्यथा कवी चितारतो. तो गाव दूर राहिल्याची कबुली देताना पेटत्या दिव्यातील वातींचं कोरडेपण हे कवीच्या मनातील कोरडेपण कायम सलत असल्याची खंत आहे.
वाहोकारांच्या अनेक कवितांमध्ये गेयता आली आहे. ती विशुद्ध भावकाव्याच्या पातळीवर उतरली आहे. त्यात अस्वस्थता, कारुण्य, अगतिकता व समाजमन चेतविणारे समकालीन प्रश्न आहे. या सर्वाचं कारण प्रचंड दु:ख कवीच्या अंतर्विश्वात खल माजवत आहे. प्रश्न सामाजिक आहे. मानवी मनातील द्वंद्वावस्था चितारणारे आहे. ते काव्यधर्माशी सांगड घालीत मनाचे विविध पदरी आयाम प्रसृत करीत असतात. ‘बाप आहेच जगात अजून’ या कवितेत करपून गेलेल्या बालपणाची व्यथा आली आहे. हे वास्तव मांडताना महानगरी हस्तिदंती मनोऱ्यात बंदिस्त झालेल्या कलावंताचं संवेदनाहीन जीवनमान अधिक्यानं चित्रित होतं. या मनातील नोंदी जागतिकीकरणाच्या प्रवाहातही मोठय़ा सामर्थ्यांनं पुढं जात आहे.
वसंत वाहोकार यांच्या ‘मनातील ॠतूंच्या नोंदी’ या कवितासंग्रहात महानगरीय संवेदना, कार्पोरेट युगात जगणारे पॅकेजमय चेहरे, समकालीन वास्तवभान, बुरसटलेली तरुण पिढी, हरवलेली ग्रामीणता, स्वार्थपिपासू वृत्ती, रसातळाला पोहोचलेली माणुसकी, बकाल जीवनमान, नागरी जीवनातील ग्लोबलता व कृषीजीवनातील अगतिकता हा वास्तवप्रदेश आलेला आहे. १२१ कवितांचा समावेश असलेला हा काव्यसंग्रह ज्येष्ठ कवी श्रीधर शनवारे यांच्या प्रस्तावनेनं कृतार्थ पावला आहे. विजय प्रकाशन नागपूरद्वारा प्रकाशित व विवेक रानडेंचं मुखपृष्ठ लाभलेला कवितासंग्रह चिंतनशील मनाला आनंद देणारा आहे. १२५ रुपये किंमत असलेला हा कवितासंग्रह रसिक वाचकांच्या मनातही नोंदी करेल, यात काही दुमत नाही.

 

व्हिडिओ

लाउडस्पीकर  
'महागाई' या विषयावरील चर्चा
blk
आयडिया एक्स्चेंज  
जेष्ठ नाट्यकर्मी विजया मेहता
blk
व्हिवा लाऊंज  
डॉ. रश्मी करंदीकर - पोलीस अधीक्षक (राज्य महामार्ग)
blk
सागर परिक्रमा - २  
‘नौदलवीरा’च्या साहसी प्रवासाला सुरूवात!
लोकसत्ता युट्युब चॅनल
<iframe width="300" height="275" src="http://www.youtube.com/embed/bA4XUHbGh-c" frameborder="0" allowfullscreen></iframe>

लोकसत्ताच्या फेसबुक पेजवरील फोटो अल्बम

'सॅण्डी' संकट!

यश चोप्रा : ‘किंग ऑफ रोमान्स’

लोकसत्ता फेसबुक पेज - कव्हर फोटो

आणखी फोटो पाहण्यासाठी खालील लाईक बटणावर क्लिक करा

‘लोकसत्ता’चे विविध अ‍ॅप्स विनामुल्य डाऊनलोड करा-

वासाचा पयला पाऊस आयला

 


 

साप्ताहिक पुरवणी

लोकरंग (दर रविवारी)


चतुरंग
(दर शनिवारी)

 नवऱ्याकडून घरकामाचा पगार?

alt

 गरज शोधांची जननी

 एक उलट..एक सुलट : वेगळा.. वेगळा..

alt

 करिअरिस्ट मी : ..आणि समस्या ‘सायलेन्ट’ झाल्या

alt

 स्त्री समर्थ : उद्योगस्वामिनी

 बोधिवृक्ष : सूक्ष्मात वसते ब्रह्मांड

 गावाकडची चव : अंबाजोगाईची ‘वैष्णवी’ चव

alt

 आनंदाचं खाणं : अचपळ मन माझे..

alt

 ब्लॉग माझा : आयडिया लई भारी!

alt

 स्त्री जातक : आधी कळस मग पाया रे..!

alt

 अनघड अवघड : बोलायलाच हवं!


वास्तुरंग
(दर शनिवारी)

alt

 एक आस.. उभारीची!

alt

 फटाक्यांपासून इमारतीची सुरक्षा

alt

 घरसजावटीसाठी…
आणखी वाचा...

व्हिवा (दर शुक्रवारी

alt

 फुल टू कल्ला

alt

 कट्टा

alt

 एन्जॉय
आणखी वाचा...

करिअर वृत्तान्त (दर सोमवारी)

 ‘इंग्लिश-विंग्लिश’ :न्यूनगंडाच्या बुडबुडय़ाची गोष्ट
alt   सुट्टी आणि अभ्यास
alt  शिकवून कोणी शिकतं का?
आणखी वाचा...

अर्थवृत्तान्त (दर सोमवारी)

 विमा विश्लेषण : जीवन तरंग
 ‘अर्थ’पूर्ण : महागाईचा भस्मासूर
 गुंतवणूकभान : नव्या दमाचा शूर शिपाई
आणखी वाचा...

आजचे फोटो