वाचावे नेट-के : अर्धविरामांच्या अधेमधे..
मुखपृष्ठ >> वाचावे नेटके >> वाचावे नेट-के : अर्धविरामांच्या अधेमधे..
 
ई-पेपर
 
 

लोकसत्ता ब्लॉग


संघाने काँग्रेसलासुद्धा मदत केली आहे!
पर्यावरण हा अडथळा नव्हे, तर निकोप विकासाचा पाया

गाण्यातील ‘साऊण्ड’चा आनंद अनुभवता आला पाहिजे

माणसं बदलण्यापेक्षा धोरणं बदला!

alt

सर्व काही अण्णांनीच करावे, असे लोकांना वाटणे हीच उणीव..

alt
कांद्याचा भाव शंभर रूपये किलो का नको?
 alt
पीडीएतील दिवस आणि अभिनयाचा श्रीगणेशा
 alt
दुर्बलांना पोसणे म्हणजे सबलीकरण नव्हे!
नक्कल करायलाही अक्कल लागते!
मेधा पाटकर यांचे ऐकले असते, तर एकही पूल
झाला नसता!
alt
‘नक्कल’ न करणे हाच बाळासाहेबांचा खरा
वारसा
पाच वर्षे प्रभावी सरकार
देऊ शकेल अशी पर्यायी
व्यवस्था मला दिसत
नाही!
एक तळमळ बोलकी
झाली
आनंदवनाच्या ‘प्रवाहा’त एकरूप आमटेंची तिसरी पिढी..
लोकांसाठी नव्हे ,
लोकांच्या सोबत...
एक गोष्ट आमच्याकडे शक्यतो होत नाही, ती म्हणजे ‘इ'लॉजिकल्’
बोलणं किंवा वागणं!
‘विचार’ निश्चित झाला
की शब्द आपोआप
सामोरे येतात
‘जमिनीचा पैसा
बिल्डरांना नाही, तर सरकारला मिळायला
हवा!’

दि.०९-११-२०१२ रोजी बाजार बंद झाला त्यावेळचा भाव



 

वाचावे नेट-के : अर्धविरामांच्या अधेमधे.. Bookmark and Share Print E-mail

अभिनवगुप्त, सोमवार, ५ नाव्हेंबर २०१२

समजा कुणा ब्लॉगलेखक वा लेखिकेनं, स्वत:च्या आयुष्यातल्या अनेक तपशिलांची साररूप यादी एकाच पल्लेदार वाक्यात मांडली, तर वाचक काय करील? वाक्य मोठं आहे, याबद्दल नाकं मुरडेल की वाक्याच्या लांबीकडे लक्ष न देता अर्थाची सखोलता पाहील? स्पष्ट, पण कमीतकमी शब्दांत लिहिताना काही तडजोडी कराव्या लागतात. वाचक त्या स्वीकारतात का? कधी कधी- विशेषत: माहितीपर लिखाण करताना तर या तडजोडी लेखकाला आणखीच जाचक होत असतील..

जाणकारांकडे संदर्भ जास्त आहेत, वाचकांमध्ये सर्वच रंग-छटांचे लोक असतील असं मानलं असलं तरी त्यातही या विषयाचे काही जाणकारही आहेत आणि विषय सोपा करून सांगताना आपण किती तडजोडी केल्या, हे कुणाला तरी कळणारच आहे, याची अस्वस्थता नसते का लेखकाला?
या प्रश्नांच्या उत्तरांकडे नेणाऱ्या दिशा ‘अवघा रंग एक झाला’ या नावाच्या ब्लॉगवरच्या काही नोंदी वाचताना सापडेल. ब्लॉगलेखक आहे अश्विन. या ‘अश्विन’बद्दल ‘अश्विन ३००९’ या ई-मेल नावाखेरीज कोणताही संदर्भ सापडत नाही. आयुष्यातले संदर्भ मात्र सापडतात. भूगर्भशास्त्राचा अभ्यासक आणि त्याच क्षेत्रात सरकारी नोकरीत असलेल्या या ब्लॉगलेखकानं अशी वाक्यं लिहिली आहेत. ती आकारानं (शब्दसंख्येनं) मोठी आहेत, त्या वाक्यांमध्ये संदर्भही भरपूर आहेत आणि असं असूनही सहजपणानं भिडणारी आहेत. असं होतं, याचं कारण लेखक वाचकाला विश्वासात घेऊन, अगदी खरं काही तरी सांगत असतो. मग भाषा सोपी आहे का, समजते का, किंवा वाक्यं किती सुटसुटीत आहेत, याचा विचार करण्याऐवजी वाचकाला निराळं काम मिळतं! लेखकासोबत, त्याच्या दृष्टीनं विचार करण्याचं काम. (थोडक्यात, वाक्यांची लांबीरुंदी मोजत बसण्याची टेप समीक्षकांच्याच हाती उरते आणि या टेपेमध्ये ते गुरफटतात) याचं उदाहरण म्हणून तीन नोंदींमधली मोठी वाक्यं पाहू. त्यापैकी एका नोंदीत (१९ जुलै २०१२) मुकुल शिवपुत्र यांच्या मैफली कुठेकुठे ऐकल्या नि त्यांत मुकुलजी काय गायले याची उजळणी, दुसऱ्या नोंदीत (१० नोव्हेंबर २०११) सरकारी नोकरीत वर्षभर काढल्यानंतरच्या आठवणी, तर तिसऱ्या नोंदीत (१९ सप्टेंबर, २०१०) एक परिच्छेद आहे- ‘‘गेल्या काही दिवसांत माझ्यात असे काही बदल घडले आहेत की, एक तर मी स्वत:ला फार प्रश्न विचारू लागलो आहे आणि दुसरं म्हणजे दिवस किती वेगानं बदलतात हे मी पाहिलं आहे!’’ या वाक्यानं तो सुरू होतो. परिच्छेदभर शक्यतांचा पट आहे- स्वत:बद्दलच्याच शक्यता. नोकरीची पहिली मोठी संधी मिळण्याच्या वयातल्या.
एरवी कठीण म्हणता येतील, अशा विषयांवर अश्विन सहजपणे लिखाण करतो. ‘सहजपणे’ एवढय़ाच अर्थानं की, स्वत:चं आयुष्य जगताना अश्विननं जे मार्ग निवडलेले आहेत, त्याच मार्गावरले हे विषयही आहेत. विषय नेहमीचे नाहीत हे खरं आणि लेखकाच्या व्यवसायापासून ते अभिरुचीपर्यंत अनेक गोष्टींत-  म्हणजे निर्णय आणि त्यामागचे घटनाक्रम यांत- वेगळेपणा आहे, हेही खरं. त्यामुळे विषय कठीण आहेत, हा इथं मुद्दा नाही. मुद्दा आहे तो या विषयांची लेखनातली काठिण्यपातळी किती ठेवू असा लेखकाला पडला असावासा प्रश्न, आणि त्याची त्यानं शोधलेली विविध उत्तरं, यांचा. हा मुद्दा नीट पाहिल्यास ब्लॉगची काही मर्मस्थळं आपल्याला समजतील.
सरकारी नोकरी हा एक(च) प्रशस्त पर्याय असेल, असं अभ्यास+व्यवसायक्षेत्र लेखकानं निवडलं आहे. नोकरीबद्दल स्वत:ची मतं व्यक्त करताना, सामान्य माणूस असणं म्हणजे काय याची कल्पना (आयुष्यवाले आणि काळजीवाले) त्याला आहे आणि ‘सरकार’विषयी सामान्य माणसाच्या ज्या भावना असतात, त्यांचा थेट प्रत्यय त्याला जगतानाही येतो आहे. ‘सरकारी काम’ म्हटलं की जे निराळंच पॉवर रिलेशन येतं, त्यातून जे सूक्ष्म सत्तानाटय़ घडतं, त्याबद्दल ब्लॉगमधून सांगावंसं वाटतं आहे.
 मुकुल शिवपुत्र यांचं गाणं ऐकताना ‘चाहता ते भक्त’ असा लेखकाचा प्रवास होतो. मग, ‘गायकी येते कुठून’ हा प्रश्न स्वत:ला पडतो आहे. प्रश्न महत्त्वाचाच आहे हे कळतं आहे पण त्याचं उत्तर शोधण्यासाठी आपल्याकडे पुरेशी साधनसामग्री आहे की नाही, ही स्वत:बद्दलची शंका आहे. यावरचं विनम्र उत्तर, ‘सामग्री नाही’ असं देऊनही विषय थांबत नाही (ताजी नोंद- १६ ऑक्टोबरची - वाचल्यास संदर्भ कळेल).  इथे बंदिशी सांगितल्या, त्या गायकानं कशा मांडल्या हे सांगितलं, पण म्हणून आपण गायकीपर्यंत पोहोचलो का, अशी अभ्यासू हुरहुर या ‘भक्त चाहत्या’च्या मनात उरते आहे.
याउलट, भूभाग कसे तयार होतात, जमिनीखालचे फॉल्ट म्हणजे काय, या प्रश्नांवरल्या अभ्यासाचा आवाका लेखकाला अगदी पक्का माहीत आहे. आता त्याला हे सोपं करून सांगायचंय. विकिपीडियासारखी माहिती देणं हे आपल्या ब्लॉगचं काम नसल्याचं जाणणारा हा लेखक, आवश्यक तिथे वाचकांना विकिपीडिया वा गूगलपर्यंत नेतो. विशिष्ट लिंक देतो. पण तरीही काही तपशील सुटत असतील.. ते का सोडून द्यायचे याची उत्तरं स्वत:कडे आहेत, पण अन्य अभ्यासकांनी केवळ आपापला अभ्यास दाखवण्यासाठी ‘हे नाही- ते नाही’ असं सांगितल्यास ते अनाठायी ठरेल, असं लेखकाला वाटतं (तशी मैत्रिपूर्ण ताकीदही तो २६ मे २०१२च्या नोंदीत देतो).
कठीण आणि सोपं यांच्यामधल्या नात्याचे, त्या नात्यातल्या ताणतणावांचे हे जे प्रसंग अश्विन यांच्या ब्लॉगवर उभे राहतात, ते पाहणं हाच आजच्या मजकुरातला महत्त्वाचा भाग ठरावा. ‘अवघा रंग एक झाला’ अशी भेद मिटवणारी आणि सूर जुळवणारी पातळी अश्विनला हवी आहे. फक्त ब्लॉगवर नसेल, जगतानाही हवी असेल; पण जगतानाच्या तडजोडी त्या-त्या वेळी करता येतात, असंही असू शकेल.. पण तिथं नाक खुपसणं हा आपला प्रांत नाही. गांभीर्यानं लिखाण करताना ही समपातळी अश्विन शोधतो आहे, असं लिखाणातून दिसतं. त्यासाठी त्यानं केलेल्या तडजोडी स्वस्त (चीप) अजिबात नाहीत. योग्य प्रश्न उपस्थित करणं आणि त्याच्या उत्तरांसाठी योग्य तपशील मांडणं असा अभ्यासू मार्गच त्यानं (अगदी पुरुषोत्तम करंडकाबद्दल तात्कालिक नोंदीतही) स्वीकारला आहे.
ब्लॉग लिहिण्यासाठी वेळ नाही, याची पूर्ण जाणीव असताना हा ब्लॉग लिहिला जातो. अनेकदा इथं ‘अर्धविराम’ येतात. मग अधेमधे काही तरी होत राहतं, पुन्हा वाक्य सुरू होतं. या साऱ्या प्रक्रियेत त्याच्या जोडीला आहे कबीर! कुमार गंधर्व आणि मुकुल शिवपुत्र यांच्या भूगर्भातला आवाज कबिराचा आहे. तो आवाज वाचकापर्यंत पोहोचवणाऱ्या या ब्लॉगनं अनेक नोंदींच्या अखेरीस कबिराचा शेला पांघरला आहे.
या शेल्याचेच आता कपडे शिवायला हवेत. शेला जसाच्या तसा (मूळ पाठाप्रमाणे) नाही राहिला तरी चालेल, पण कबीरानं या ब्लॉगमार्गे आजच्याही बाजारात येऊन जायला हवं.
उल्लेख झालेल्या ब्लॉगचा पत्ता :
http://ashwin3009.blogspot.com
सूचना, प्रतिक्रियांसाठी : This e-mail address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it

 

व्हिडिओ

लाउडस्पीकर  
'महागाई' या विषयावरील चर्चा
blk
आयडिया एक्स्चेंज  
जेष्ठ नाट्यकर्मी विजया मेहता
blk
व्हिवा लाऊंज  
डॉ. रश्मी करंदीकर - पोलीस अधीक्षक (राज्य महामार्ग)
blk
सागर परिक्रमा - २  
‘नौदलवीरा’च्या साहसी प्रवासाला सुरूवात!
लोकसत्ता युट्युब चॅनल
<iframe width="300" height="275" src="http://www.youtube.com/embed/bA4XUHbGh-c" frameborder="0" allowfullscreen></iframe>

लोकसत्ताच्या फेसबुक पेजवरील फोटो अल्बम

'सॅण्डी' संकट!

यश चोप्रा : ‘किंग ऑफ रोमान्स’

लोकसत्ता फेसबुक पेज - कव्हर फोटो

आणखी फोटो पाहण्यासाठी खालील लाईक बटणावर क्लिक करा

‘लोकसत्ता’चे विविध अ‍ॅप्स विनामुल्य डाऊनलोड करा-

वासाचा पयला पाऊस आयला

 


 

साप्ताहिक पुरवणी

लोकरंग (दर रविवारी)


चतुरंग
(दर शनिवारी)

 नवऱ्याकडून घरकामाचा पगार?

alt

 गरज शोधांची जननी

 एक उलट..एक सुलट : वेगळा.. वेगळा..

alt

 करिअरिस्ट मी : ..आणि समस्या ‘सायलेन्ट’ झाल्या

alt

 स्त्री समर्थ : उद्योगस्वामिनी

 बोधिवृक्ष : सूक्ष्मात वसते ब्रह्मांड

 गावाकडची चव : अंबाजोगाईची ‘वैष्णवी’ चव

alt

 आनंदाचं खाणं : अचपळ मन माझे..

alt

 ब्लॉग माझा : आयडिया लई भारी!

alt

 स्त्री जातक : आधी कळस मग पाया रे..!

alt

 अनघड अवघड : बोलायलाच हवं!


वास्तुरंग
(दर शनिवारी)

alt

 एक आस.. उभारीची!

alt

 फटाक्यांपासून इमारतीची सुरक्षा

alt

 घरसजावटीसाठी…
आणखी वाचा...

व्हिवा (दर शुक्रवारी

alt

 फुल टू कल्ला

alt

 कट्टा

alt

 एन्जॉय
आणखी वाचा...

करिअर वृत्तान्त (दर सोमवारी)

 ‘इंग्लिश-विंग्लिश’ :न्यूनगंडाच्या बुडबुडय़ाची गोष्ट
alt   सुट्टी आणि अभ्यास
alt  शिकवून कोणी शिकतं का?
आणखी वाचा...

अर्थवृत्तान्त (दर सोमवारी)

 विमा विश्लेषण : जीवन तरंग
 ‘अर्थ’पूर्ण : महागाईचा भस्मासूर
 गुंतवणूकभान : नव्या दमाचा शूर शिपाई
आणखी वाचा...

आजचे फोटो