रानम्हशींचे अस्तित्व धोक्यात
मुखपृष्ठ >> नागपूर वृत्तान्त >> रानम्हशींचे अस्तित्व धोक्यात
 
ई-पेपर
 
 

लोकसत्ता ब्लॉग


संघाने काँग्रेसलासुद्धा मदत केली आहे!
पर्यावरण हा अडथळा नव्हे, तर निकोप विकासाचा पाया

गाण्यातील ‘साऊण्ड’चा आनंद अनुभवता आला पाहिजे

माणसं बदलण्यापेक्षा धोरणं बदला!

alt

सर्व काही अण्णांनीच करावे, असे लोकांना वाटणे हीच उणीव..

alt
कांद्याचा भाव शंभर रूपये किलो का नको?
 alt
पीडीएतील दिवस आणि अभिनयाचा श्रीगणेशा
 alt
दुर्बलांना पोसणे म्हणजे सबलीकरण नव्हे!
नक्कल करायलाही अक्कल लागते!
मेधा पाटकर यांचे ऐकले असते, तर एकही पूल
झाला नसता!
alt
‘नक्कल’ न करणे हाच बाळासाहेबांचा खरा
वारसा
पाच वर्षे प्रभावी सरकार
देऊ शकेल अशी पर्यायी
व्यवस्था मला दिसत
नाही!
एक तळमळ बोलकी
झाली
आनंदवनाच्या ‘प्रवाहा’त एकरूप आमटेंची तिसरी पिढी..
लोकांसाठी नव्हे ,
लोकांच्या सोबत...
एक गोष्ट आमच्याकडे शक्यतो होत नाही, ती म्हणजे ‘इ'लॉजिकल्’
बोलणं किंवा वागणं!
‘विचार’ निश्चित झाला
की शब्द आपोआप
सामोरे येतात
‘जमिनीचा पैसा
बिल्डरांना नाही, तर सरकारला मिळायला
हवा!’

दि.०९-११-२०१२ रोजी बाजार बंद झाला त्यावेळचा भाव



 

रानम्हशींचे अस्तित्व धोक्यात Bookmark and Share Print E-mail

नागपुरातील आंतरराष्ट्रीय कार्यशाळेत कृती योजनांना भडिमार
नागपूर / खास प्रतिनिधी, मंगळवार, ६ नोव्हेंबर २०१२

जगातील रानम्हशींचे अस्तित्व धोक्यात असल्याने आंतरराष्ट्रीय पातळीवर याची गंभीर दखल घेण्यात आली असून नागपुरात सोमवारपासून सुरू झालेल्या आंतरराष्ट्रीय कार्यशाळेत पहिल्यांदाच वन विभाग आणि स्वयंसेवी संघटनांचे प्रतिनिधी रानम्हशी संवर्धनाच्या मुद्दय़ावर एकत्र आले. रानम्हशींच्या संरक्षणासाठी महाराष्ट्र सरकारने छत्तीसगडच्या सीमेवरील कोलमराका आणि कोपेला ही दोन नवी खास अभयारण्ये घोषित करण्याची सूचना राष्ट्रीय वन्यजीव मंडळाने केली असून कार्यशाळेच्या निमित्ताने रानम्हशी संरक्षणाची नवी कृती योजना पहिल्यांदाच अंमलात येणार आहे.
हत्ती आणि गेंडा यांच्यानंतर रानम्हशी हा पृथ्वीतलावरील तिसऱ्या क्रमांकाचा सर्वाधिक शक्तिशाली आणि सर्वात लांब शिंगे असलेला सस्तन प्राणी आहे. मात्र, गेल्या काही वर्षांपासून रानम्हशींचे अस्तित्व संपण्याच्या मार्गावर असताना याच्या संवर्धनाकडे भारतात साफ दुर्लक्ष झाले. आययुसीएनने आंतरराष्ट्रीय वन्यजीवांच्या यादीतील रानम्हशींना लाल सूचीत समाविष्ट केल्यानंतर याचे गांभीर्य वन विभागाला जाणवले.
भारतात आसाम, छत्तीसगड, अरुणाचल प्रदेश, ओरिसा आणि महाराष्ट्राच्या काही भागात रानम्हशी शिल्लक राहिल्या आहेत. पारंपरिक शिकार, जंगलांचा ऱ्हास आणि रानम्हशींच्या मूळ प्रजातीचा गावठी म्हशींसोबत होत असलेला संयोग ही रानम्हशींची शुद्ध प्रजाती नष्ट होण्यामागची कारणे आहेत. रानम्हशींची जगातील अंदाजित संख्या ४ हजार असून यातील ९० टक्के रानम्हशी भारतात आहेत.
महाराष्ट्रात छत्तीसगडच्या सीमेला लागून असलेल्या कोलमराका आणि कोपेला भागात गेल्या काही वर्षांपासून रानम्हशी दिसून येत आहेत. रानम्हशींच्या अस्तित्वाचे महत्त्व लक्षात घेऊन राष्ट्रीय वन्यजीव मंडळाने महाराष्ट्र सरकारला रानम्हशींच्या संरक्षणासाठी कोलमारा आणि कोपेला हा भाग अभयारण्य म्हणून घोषित करण्याची सूचना केली आहे.
सद्यस्थितीत मध्य भारतातील रानम्हशींच्या फक्त दोनच प्रजाती संरक्षित क्षेत्रात आहेत. उदांती-सीतानदी व्याघ्र प्रकल्प (छत्तीसगड) आणि प्रस्तावित कोलमरका अभयारण्य हे दोन जंगलप्रदेश रानम्हशींच्या शुद्ध प्रजननासाठी उत्कृष्ट समजले जात आहेत. रानम्हशींची निगा राखली जाण्याच्या दृष्टीने वन्यजीव व्यवस्थापन राबविण्यावर भर दिला जाणार असून यासाठी उपाययोजनांची आवश्यकता असल्याचे वाईल्ड लाईफ इंस्टिटय़ूट ऑफ इंडियाचे एम.के. रणजितसिंग यांनी सांगितले.
आयुसीएन/एसएससीचे रानम्हशी अभ्यासक डॉ. जेम्स बर्टन यांनी जगभरातील संवर्धनाचे प्रयत्न अपुरे पडत असल्याचे स्पष्ट करतानाच आंतरराष्ट्रीय पातळीवर याची पाहिजे तशी दखल घेण्यात आली नसल्याची खंत व्यक्त केली.
भारत, नेपाळ, पाकिस्तान, भूतान आणि थायलंडमध्ये मोजक्या संख्येने रानम्हशी शिल्लक आहेत. भारतात १९३० ते १९५० या ५० वर्षांच्या कालखंडात मध्य भारतात बहुसंख्येने रानम्हशी दिसून येत होत्या. ही संख्या नंतर झपाटय़ाने कमी होत गेली. सद्यस्थितीत रानम्हशींचे कळप आसामच्या जगप्रसिद्ध काझीरंगा राष्ट्रीय उद्यानात बहुसंख्येने आढळून येते.
ताज्या आकडेवारीनुसार ही संख्या १४०० असावी. रानम्हशी हे वाघांचे आवडीचे भक्ष्य आहे. रानम्हशींची संख्या कमी झाल्याने वाघांच्या भक्ष्यांच्या संख्येतही घट झाली आहे. गवताळ प्रदेशातील नैसर्गिक साखळीत रानम्हशींचे अस्तित्व अत्यंत मूल्यवान समजले जाते. गावठी म्हशींच्या प्रजातींशी संयोग घडवून आणल्याने रानम्हशींची शुद्ध प्रजाती धोक्यात असल्याचा इशारा देण्यात आला आहे.       

रानम्हशींची जगातील अंदाजित संख्या ४ हजार असून यातील ९० टक्के रानम्हशी भारतात आहेत. महाराष्ट्रात छत्तीसगडच्या सीमेला लागून असलेल्या कोलमराका आणि कोपेला भागात गेल्या काही वर्षांपासून रानम्हशी दिसून येत आहेत. रानम्हशींच्या अस्तित्वाचे महत्त्व लक्षात घेऊन राष्ट्रीय वन्यजीव मंडळाने महाराष्ट्र सरकारला रानम्हशींच्या संरक्षणासाठी कोलमारा आणि कोपेला हा भाग अभयारण्य म्हणून घोषित करण्याची सूचना केली आहे.

 

व्हिडिओ

लाउडस्पीकर  
'महागाई' या विषयावरील चर्चा
blk
आयडिया एक्स्चेंज  
जेष्ठ नाट्यकर्मी विजया मेहता
blk
व्हिवा लाऊंज  
डॉ. रश्मी करंदीकर - पोलीस अधीक्षक (राज्य महामार्ग)
blk
सागर परिक्रमा - २  
‘नौदलवीरा’च्या साहसी प्रवासाला सुरूवात!
लोकसत्ता युट्युब चॅनल
<iframe width="300" height="275" src="http://www.youtube.com/embed/bA4XUHbGh-c" frameborder="0" allowfullscreen></iframe>

लोकसत्ताच्या फेसबुक पेजवरील फोटो अल्बम

'सॅण्डी' संकट!

यश चोप्रा : ‘किंग ऑफ रोमान्स’

लोकसत्ता फेसबुक पेज - कव्हर फोटो

आणखी फोटो पाहण्यासाठी खालील लाईक बटणावर क्लिक करा

‘लोकसत्ता’चे विविध अ‍ॅप्स विनामुल्य डाऊनलोड करा-

वासाचा पयला पाऊस आयला

 


 

साप्ताहिक पुरवणी

लोकरंग (दर रविवारी)


चतुरंग
(दर शनिवारी)

 नवऱ्याकडून घरकामाचा पगार?

alt

 गरज शोधांची जननी

 एक उलट..एक सुलट : वेगळा.. वेगळा..

alt

 करिअरिस्ट मी : ..आणि समस्या ‘सायलेन्ट’ झाल्या

alt

 स्त्री समर्थ : उद्योगस्वामिनी

 बोधिवृक्ष : सूक्ष्मात वसते ब्रह्मांड

 गावाकडची चव : अंबाजोगाईची ‘वैष्णवी’ चव

alt

 आनंदाचं खाणं : अचपळ मन माझे..

alt

 ब्लॉग माझा : आयडिया लई भारी!

alt

 स्त्री जातक : आधी कळस मग पाया रे..!

alt

 अनघड अवघड : बोलायलाच हवं!


वास्तुरंग
(दर शनिवारी)

alt

 एक आस.. उभारीची!

alt

 फटाक्यांपासून इमारतीची सुरक्षा

alt

 घरसजावटीसाठी…
आणखी वाचा...

व्हिवा (दर शुक्रवारी

alt

 फुल टू कल्ला

alt

 कट्टा

alt

 एन्जॉय
आणखी वाचा...

करिअर वृत्तान्त (दर सोमवारी)

 ‘इंग्लिश-विंग्लिश’ :न्यूनगंडाच्या बुडबुडय़ाची गोष्ट
alt   सुट्टी आणि अभ्यास
alt  शिकवून कोणी शिकतं का?
आणखी वाचा...

अर्थवृत्तान्त (दर सोमवारी)

 विमा विश्लेषण : जीवन तरंग
 ‘अर्थ’पूर्ण : महागाईचा भस्मासूर
 गुंतवणूकभान : नव्या दमाचा शूर शिपाई
आणखी वाचा...

आजचे फोटो