आचार्य चरकांची वैद्यांसाठी शपथ..
मुखपृष्ठ >> नाशिक वृत्तान्त >> आचार्य चरकांची वैद्यांसाठी शपथ..
 
ई-पेपर
 
 

लोकसत्ता ब्लॉग


संघाने काँग्रेसलासुद्धा मदत केली आहे!
पर्यावरण हा अडथळा नव्हे, तर निकोप विकासाचा पाया

गाण्यातील ‘साऊण्ड’चा आनंद अनुभवता आला पाहिजे

माणसं बदलण्यापेक्षा धोरणं बदला!

alt

सर्व काही अण्णांनीच करावे, असे लोकांना वाटणे हीच उणीव..

alt
कांद्याचा भाव शंभर रूपये किलो का नको?
 alt
पीडीएतील दिवस आणि अभिनयाचा श्रीगणेशा
 alt
दुर्बलांना पोसणे म्हणजे सबलीकरण नव्हे!
नक्कल करायलाही अक्कल लागते!
मेधा पाटकर यांचे ऐकले असते, तर एकही पूल
झाला नसता!
alt
‘नक्कल’ न करणे हाच बाळासाहेबांचा खरा
वारसा
पाच वर्षे प्रभावी सरकार
देऊ शकेल अशी पर्यायी
व्यवस्था मला दिसत
नाही!
एक तळमळ बोलकी
झाली
आनंदवनाच्या ‘प्रवाहा’त एकरूप आमटेंची तिसरी पिढी..
लोकांसाठी नव्हे ,
लोकांच्या सोबत...
एक गोष्ट आमच्याकडे शक्यतो होत नाही, ती म्हणजे ‘इ'लॉजिकल्’
बोलणं किंवा वागणं!
‘विचार’ निश्चित झाला
की शब्द आपोआप
सामोरे येतात
‘जमिनीचा पैसा
बिल्डरांना नाही, तर सरकारला मिळायला
हवा!’

दि.०९-११-२०१२ रोजी बाजार बंद झाला त्यावेळचा भाव



 

आचार्य चरकांची वैद्यांसाठी शपथ.. Bookmark and Share Print E-mail

वैद्य विक्रांत जाधव
आचार्य चरक यांची जयंती धन्वंतरी पूजनाच्या दिवशी सर्वत्र साजरी केली जाते. या निमित्ताने त्यांनी आयुर्वेद क्षेत्रात दिलेले योगदान, त्यांची कार्यपध्दती याविषयी..
‘धनत्रयोदशी’ हा दिवस धन्वंतरी जयंती म्हणून ओळखला जातो. आरोग्यरूपी धनाच्या प्रार्थनेसाठी, भगवान धन्वंतरीची मनोभावे पूजा करून आरोग्याचे आशीर्वाद मिळविण्यासाठी प्रयत्न या माध्यमातून होतात. संपूर्ण आरोग्याची चिकित्सा ज्या ग्रंथात करण्यात आली, त्याला ‘चरक संहिता’ नावाने ओळखले जाते. चरकसंहितेत अध्ययन, अध्यापन, अनुभूती या आयुर्वेदीय ध्येयावर संपूर्णत: भर देण्यात आला आहे.
चरक संहितेतून असे काय प्राप्त होते, जेणेकरून आयुर्वेदाचे अध्ययन करणारे विद्यार्थी आयुर्वेदावर अढळ निष्ठा ठेवून सर्वोत्तम वैद्य ठरतात हा अनेकांना आजवर पडलेला प्रश्न. आज दिवसागणिक येणारे अनेक प्रयोगांचे निष्कर्ष मुळातच चरकाचार्याच्या चरक संहितेत आढळतात. चरक हे प्रथम शास्त्रज्ञ होते, ज्यांनी प्रतिकारक्षमता, पचनशक्ती, शरीरस्वास्थ क्रिया यांचे विवेचन केले. त्यांना शरीर विज्ञानांचे जनकही म्हणतात. त्यांनी हदय सर्व प्राणाला जबाबदार असल्याचे सांगत शरीरात मल वाटणाऱ्या यंत्रणेत अडथळा निर्माण झाल्यास, पचनात अडथळा निर्माण झाल्यास व्याधी निर्माण प्रक्रिया सुरू होते हे मांडले. चरकांनी आत्रेय, अग्निवेशाच्या लिखाणावर संशोधन करून नंतर ते चरकसंहिता म्हणून प्रसिध्द झाले. आज या संहितेचे अनेक भाषांमध्ये भाषांतर झाले आहे.
मानवी आरोग्याचा अभ्यास करताना चरक यांनी दीर्घायु हे मानवाच्या व्यक्ती प्रकृतीवर अवलंबून असून त्यांचे विश्लेषण करतांना ऋतुचर्या व दिनचर्येवर भर दिला. सुरूवातीपासून त्यांनी व्याधी निर्माण झाल्यानंतर त्यावर चिकित्सेसाठी प्रयत्न करण्यापेक्षा त्याचा प्रतिकार करून आरोग्य राखावे हे महत्वपूर्ण तत्व मांडले. माणसाच्या गुणसुत्रातील दोषामुळे येणाऱ्या पिढीत व्यंग असू शकते, असा विचार मांडून त्यांनी निरोगी पिढीसाठी गर्भधारणे अगोदर प्रयत्न केल्यास यश मिळते हे विविध उपायांनी मांडले. चरकाचार्यानी चिकित्सा, व्याधी, प्रतिबंध यांचे स्पष्टीकरण करतांना उत्तम रुग्ण, परिचारिका, औषध व उत्तम वैद्य निर्माण करण्यासाठी अनेक प्रयत्न केले. जो वैद्य चिकित्सक मनुष्याच्या नेमक्या व्याधींपर्यंत पोहचू शकत नाही, तो त्यावर योग्य उपचार करू शकत नाही. तसेच ही संपूर्ण प्रक्रिया अध्ययन करण्यावर अवलंबून आहे. चिकित्सकाने वातावरण, निसर्ग यांचा रुग्णावर होणारा परिणाम निश्चितपणे ध्यानात घ्यावा व त्यानुसार नियोजन करावे, असे आवाहन त्यांनी केले. रोग मुळापासून दुर करण्यासाठी वैद्याचे प्रयत्न असायला हवे असेही त्यांचे सांगणे होते. वैद्यकीय व्यवसायाची सुरूवात करण्यापूर्वी त्यांनी रुग्ण हितासाठी व वैद्यकीय व्यवसायातील नितीमत्ता यासाठी एक शपथ दिली आहे. धनत्रयोदशीच्या मुहूर्तावर पुनश्च सर्व चिकित्सकांनी धन्वंतरीसमोर ही शपथ घेऊन रुग्ण व डॉक्टर यांचे नाते दृढ करण्यासाठी प्रयत्न करावे.
चरकाचार्याची शपथ..
‘दिवस रात्र मी शरीर, मन व आत्म्याच्या एकाग्रतेने, रुग्णाच्या हिताचा विचार करण्यासाठी मग्न राहीन. मी कोणत्याही प्रकारे रूग्णास दुखविण्याचा प्रयत्न माझ्या जीवितासाठी किंवा माझ्या जीवन वैभवासाठी कदापी करणार नाही. मी माझ्या व्यवसायाशी, चिकित्साशास्त्राशी प्रामाणिक राहून व्यभिचार, नितीमूल्यांचे उल्लंघन करणार नाही. मी रुग्ण सेवेत अत्यंत नम्रपणे, कोणतेही भडक रूप धारण न करता राहील. तसेच पापी माणसाच्या सानिध्यात मद्य घेऊन येणाऱ्या तसेच गुन्हा करणाऱ्यांसोबत राहणार नाही. मी सातत्याने शुध्द, निश्चित खऱ्या, परिपूर्ण शब्दांचा, वाक्यांचा उच्चार करीन. ज्या योगे प्रत्येकाला आनंद व ज्ञान प्राप्त होईल. माझी वर्तणूक नेहमीच ज्ञानाच्या भिंगातून सर्वाना उद्बोधन करीत राहील’

 

व्हिडिओ

लाउडस्पीकर  
'महागाई' या विषयावरील चर्चा
blk
आयडिया एक्स्चेंज  
जेष्ठ नाट्यकर्मी विजया मेहता
blk
व्हिवा लाऊंज  
डॉ. रश्मी करंदीकर - पोलीस अधीक्षक (राज्य महामार्ग)
blk
सागर परिक्रमा - २  
‘नौदलवीरा’च्या साहसी प्रवासाला सुरूवात!
लोकसत्ता युट्युब चॅनल
<iframe width="300" height="275" src="http://www.youtube.com/embed/bA4XUHbGh-c" frameborder="0" allowfullscreen></iframe>

लोकसत्ताच्या फेसबुक पेजवरील फोटो अल्बम

'सॅण्डी' संकट!

यश चोप्रा : ‘किंग ऑफ रोमान्स’

लोकसत्ता फेसबुक पेज - कव्हर फोटो

आणखी फोटो पाहण्यासाठी खालील लाईक बटणावर क्लिक करा

‘लोकसत्ता’चे विविध अ‍ॅप्स विनामुल्य डाऊनलोड करा-

वासाचा पयला पाऊस आयला

 


 

साप्ताहिक पुरवणी

लोकरंग (दर रविवारी)


चतुरंग
(दर शनिवारी)

 नवऱ्याकडून घरकामाचा पगार?

alt

 गरज शोधांची जननी

 एक उलट..एक सुलट : वेगळा.. वेगळा..

alt

 करिअरिस्ट मी : ..आणि समस्या ‘सायलेन्ट’ झाल्या

alt

 स्त्री समर्थ : उद्योगस्वामिनी

 बोधिवृक्ष : सूक्ष्मात वसते ब्रह्मांड

 गावाकडची चव : अंबाजोगाईची ‘वैष्णवी’ चव

alt

 आनंदाचं खाणं : अचपळ मन माझे..

alt

 ब्लॉग माझा : आयडिया लई भारी!

alt

 स्त्री जातक : आधी कळस मग पाया रे..!

alt

 अनघड अवघड : बोलायलाच हवं!


वास्तुरंग
(दर शनिवारी)

alt

 एक आस.. उभारीची!

alt

 फटाक्यांपासून इमारतीची सुरक्षा

alt

 घरसजावटीसाठी…
आणखी वाचा...

व्हिवा (दर शुक्रवारी

alt

 फुल टू कल्ला

alt

 कट्टा

alt

 एन्जॉय
आणखी वाचा...

करिअर वृत्तान्त (दर सोमवारी)

 ‘इंग्लिश-विंग्लिश’ :न्यूनगंडाच्या बुडबुडय़ाची गोष्ट
alt   सुट्टी आणि अभ्यास
alt  शिकवून कोणी शिकतं का?
आणखी वाचा...

अर्थवृत्तान्त (दर सोमवारी)

 विमा विश्लेषण : जीवन तरंग
 ‘अर्थ’पूर्ण : महागाईचा भस्मासूर
 गुंतवणूकभान : नव्या दमाचा शूर शिपाई
आणखी वाचा...

आजचे फोटो