जिव्हाळा जपणारे प्राचार्य शिवाजीराव भोसले
मुखपृष्ठ
 
ई-पेपर
 
 

लोकसत्ता ब्लॉग


संघाने काँग्रेसलासुद्धा मदत केली आहे!
पर्यावरण हा अडथळा नव्हे, तर निकोप विकासाचा पाया

गाण्यातील ‘साऊण्ड’चा आनंद अनुभवता आला पाहिजे

माणसं बदलण्यापेक्षा धोरणं बदला!

alt

सर्व काही अण्णांनीच करावे, असे लोकांना वाटणे हीच उणीव..

alt
कांद्याचा भाव शंभर रूपये किलो का नको?
 alt
पीडीएतील दिवस आणि अभिनयाचा श्रीगणेशा
 alt
दुर्बलांना पोसणे म्हणजे सबलीकरण नव्हे!
नक्कल करायलाही अक्कल लागते!
मेधा पाटकर यांचे ऐकले असते, तर एकही पूल
झाला नसता!
alt
‘नक्कल’ न करणे हाच बाळासाहेबांचा खरा
वारसा
पाच वर्षे प्रभावी सरकार
देऊ शकेल अशी पर्यायी
व्यवस्था मला दिसत
नाही!
एक तळमळ बोलकी
झाली
आनंदवनाच्या ‘प्रवाहा’त एकरूप आमटेंची तिसरी पिढी..
लोकांसाठी नव्हे ,
लोकांच्या सोबत...
एक गोष्ट आमच्याकडे शक्यतो होत नाही, ती म्हणजे ‘इ'लॉजिकल्’
बोलणं किंवा वागणं!
‘विचार’ निश्चित झाला
की शब्द आपोआप
सामोरे येतात
‘जमिनीचा पैसा
बिल्डरांना नाही, तर सरकारला मिळायला
हवा!’

दि.०९-११-२०१२ रोजी बाजार बंद झाला त्यावेळचा भाव



 

जिव्हाळा जपणारे प्राचार्य शिवाजीराव भोसले Bookmark and Share Print E-mail
नाशिक वृत्तान्त
प्राचार्य शिवाजीराव भोसले यांची नाशिकसह जिल्ह्य़ात अनेक ठिकाणी व्याख्याने झाली. त्यांच्या व्याख्यानांमुळे प्रभावित होऊन अनेक जण दूपर्यंत त्यांचे व्याख्यान ऐकण्यासाठी जात. नाशिकचे ज्येष्ठ समाजसेवक पां. भा. करंजकर हे त्यापैकीच एक. त्यांनी भोसले यांच्याविषयी व्यक्त केलेल्या भावना.
म हाराष्ट्रातील ख्यातनाम वक्ते म्हणून प्राचार्य शिवाजीराव भोसले यांचा लौकीक कायम राहील. त्यांच्या वक्तृत्वास वाचन, चिंतन, मनन, अध्यात्माचे अधिष्ठान होते. त्यामुळेच त्यांचे वक्तृत्व श्रोत्यांना मंत्रमुग्ध करणारे होते. त्यांच्या जीवनात ज्ञान व भक्तीचा सुरेख संगम झाला होता. विद्वान हा वक्ता असतोच असे नाही, पण शिवाजीराव विद्वानही होते आणि चांगले वक्तेही होते. वक्ता हा लेखक, साहित्यिक असेल असे नाही, पण या सर्व पैलुंना स्पर्श करणारे व्यक्तिमत्व भोसले यांचे होते. बहुजन समाजातील ग्रामीण भागातील एका शिक्षकाचा मुलगा आपल्या व्याख्यानाद्वारे लोकशिक्षणाचे कार्य करीत असे, ही घटनाच अलौकिक म्हटली पाहिजे.
आपल्याकडे अनेक वक्ते असतील, परंतु ते शिवाजीराव भोसले नाहीत. त्यांच्या वक्तृत्वाला खरोखर तोड नव्हती. त्यांच्या मधूर वाणीतील बोधामृताचे झरे सुविचारांचे मळे आणि विनोदाचे फवारे रसिक श्रोत्यांची मने फुलवित असत. त्यामुळेच त्यांची व्याख्याने सतत ऐकाविशी वाटत असत. वक्तृत्व ही एक कला असून ते लोकशिक्षणाचे प्रभावी माध्यम आहे, याची प्रचिती शिवाजीरावांच्या व्याख्यानांमधून पदोपदी अनुभवास येत होती. मनाची मशागत करून माणूस घडविण्याचे कार्य त्यांनी आपल्या व्याख्यानांद्वारे केले. ते जसे विद्यार्थीप्रिय प्राचार्य होते तसे ते लोकप्रिय वक्तेही होते. अध्यापक, प्राध्यापक व लोकशिक्षक ही त्यांची जीवननिष्ठा होती. त्यांचे भाषण म्हणजे न अडखळणारा विचारांचा प्रवाह होता. भाषा शुध्दता, अर्थसंगती, विचारांची अचूक मांडणी ही त्यांनी अभ्यासाने साध्य केली होती.
पुणे व नाशिक शहरातील प्राचार्य भोसले यांची अनेक व्याख्याने ऐकली आहेत. या विचारवंत, आचारवंत वक्त्याशी परिचय व्हावा, अशी तीव्र इच्छा होती. त्यामुळेच प्रतिवर्षी पंढरीच्या वारीप्रमाणे त्यांच्या सर्व व्याख्यानांना उपस्थित राहात असे. एकदा त्यांचे व्याख्यान संपल्यानंतर त्यांना भेटलो. ‘आपण माझ्या एकाही पत्रास अद्याप उत्तर दिलेले नाही.’ असे सांगितले. तेव्हा ते नम्रपणे म्हणाले, ‘माझ्याकडे दररोज शेकडो पत्रे येतात. त्या सर्वाना उत्तर पाठविणे शक्य होत नाही. त्यातच पत्रांना उत्तर देण्याची मला सवय नाही. तेव्हा आपण रागावू नका.’ त्यांचे हे उत्तर ऐकून म्हणालो, ‘तुम्ही आमच्या भावना फुलांच्या पाकळ्यांप्रमाणे चुरगळून टाकल्या.’ नंतर त्यांनी माझ्याबरोबर चर्चा केली. त्यांना भगूर भेटीचे निमंत्रण दिले. नंतर भगूरचा नगराध्यक्ष या नात्याने त्यांना सातत्याने पत्र लिहून व संधी मिळेल तेथे भेटून भगूर भेटीचा आग्रह धरला. भावनिक व प्रेमळ आग्रह लक्षात घेऊन ते भगूरला स्वातंत्र्यवीर सावरकर उद्यानाच्या उद्घाटन समारंभास २२ डिसेंबर १९७९ रोजी प्रथमच आले. यामधून आमची आदरयुक्त मैत्री झाली. त्यानंतर ते नाशिकला आले की, माझ्या घरी चहापानास येत असत. मुला-मुलींच्या शिक्षणाची विचारपूस करू लागले. त्यातून आमचा कौटुंबिक जिव्हाळा वाढत गेला. बापूसाहेबांची एकदा एखाद्याशी ओळख झाली की, ते त्यांना कायम स्मरणात ठेवत असत. व्याख्यान संपल्यावर कितीही थकले असले तरी आमच्यापाशी येऊन आस्थेने विचारपूस करीत असत. बापूसाहेब तथा शिवाजीराव व्याख्यानांचा व्याप सांभाळून घरातील संस्कारांकडे लक्ष देत असत. एकदा व्याख्यान संपल्यानंतर ते म्हणाले, ‘येथील सार्वजनिक वाचनालयात मला काही पुस्तके बघावयाची आहेत’. मी विचारले, ‘आपणास कोणती पुस्तके हवी आहेत?’ त्यावर ते म्हणाले, ‘पुस्तके माझ्यासाठी नको, लहान नातू उगाच काहीतरी बडबडण्यापेक्षा त्याला बालगीते ऐकविली तर ती अधिक चांगली.’ या घटनेवरून त्यांचे घरातील संस्काराकडे लक्ष असल्याचे दिसून येते. त्यांनी प्रकृती स्वास्थ्यासाठी व्याख्यानांना जाणे बंद केले, तरी आम्ही दूरध्वनिवरून एकमेकांची विचारपूस करीत होतो. आता त्यांच्या आठवणी मी आयुष्यभर विसरू शकत नाही. 
 


अधिक माहितीकरिता लॉग ऑन करा -
http://www.loksatta.com/filmfest

 

व्हिडिओ

लाउडस्पीकर  
'महागाई' या विषयावरील चर्चा
blk
आयडिया एक्स्चेंज  
जेष्ठ नाट्यकर्मी विजया मेहता
blk
व्हिवा लाऊंज  
डॉ. रश्मी करंदीकर - पोलीस अधीक्षक (राज्य महामार्ग)
blk
सागर परिक्रमा - २  
‘नौदलवीरा’च्या साहसी प्रवासाला सुरूवात!
लोकसत्ता युट्युब चॅनल
<iframe width="300" height="275" src="http://www.youtube.com/embed/bA4XUHbGh-c" frameborder="0" allowfullscreen></iframe>

लोकसत्ताच्या फेसबुक पेजवरील फोटो अल्बम

'सॅण्डी' संकट!

यश चोप्रा : ‘किंग ऑफ रोमान्स’

लोकसत्ता फेसबुक पेज - कव्हर फोटो

आणखी फोटो पाहण्यासाठी खालील लाईक बटणावर क्लिक करा

‘लोकसत्ता’चे विविध अ‍ॅप्स विनामुल्य डाऊनलोड करा-

वासाचा पयला पाऊस आयला

 

आता ‘यशस्वी भव’ऑनलाइन सुध्द! व्हिडिओ ट्युटोरियल स्वरुपात!
विद्यार्थी मित्रांनो, 'लोकसत्ता'मधील लोकप्रिय सदर ‘यशस्वी भव’ यू टय़ूबवर YouTube.com/LoksattaYB या ठिकाणी दृकश्राव्य शिकवणी (व्हिडिओ टय़ुटोरियल) स्वरूपात सुध्दा उपलब्ध आहे. ही सेवा विनामुल्य आहे. याशिवाय तज्ञ शिक्षक तुमच्या प्रश्नांची उत्तरे देणार आहेत. तुमचे प्रश्न yb@expressindia.com या ई-मेल पत्त्यावर पाठवा.



 

साप्ताहिक पुरवणी

लोकरंग (दर रविवारी)


चतुरंग
(दर शनिवारी)

 नवऱ्याकडून घरकामाचा पगार?

alt

 गरज शोधांची जननी

 एक उलट..एक सुलट : वेगळा.. वेगळा..

alt

 करिअरिस्ट मी : ..आणि समस्या ‘सायलेन्ट’ झाल्या

alt

 स्त्री समर्थ : उद्योगस्वामिनी

 बोधिवृक्ष : सूक्ष्मात वसते ब्रह्मांड

 गावाकडची चव : अंबाजोगाईची ‘वैष्णवी’ चव

alt

 आनंदाचं खाणं : अचपळ मन माझे..

alt

 ब्लॉग माझा : आयडिया लई भारी!

alt

 स्त्री जातक : आधी कळस मग पाया रे..!

alt

 अनघड अवघड : बोलायलाच हवं!


वास्तुरंग
(दर शनिवारी)

alt

 एक आस.. उभारीची!

alt

 फटाक्यांपासून इमारतीची सुरक्षा

alt

 घरसजावटीसाठी…
आणखी वाचा...

व्हिवा (दर शुक्रवारी

alt

 फुल टू कल्ला

alt

 कट्टा

alt

 एन्जॉय
आणखी वाचा...

करिअर वृत्तान्त (दर सोमवारी)

 ‘इंग्लिश-विंग्लिश’ :न्यूनगंडाच्या बुडबुडय़ाची गोष्ट
alt   सुट्टी आणि अभ्यास
alt  शिकवून कोणी शिकतं का?
आणखी वाचा...

अर्थवृत्तान्त (दर सोमवारी)

 विमा विश्लेषण : जीवन तरंग
 ‘अर्थ’पूर्ण : महागाईचा भस्मासूर
 गुंतवणूकभान : नव्या दमाचा शूर शिपाई
आणखी वाचा...

आजचे फोटो