मॅटर : टुकार आणि तर्कविसंगत Print

सुनील नांदगावकर ,शनिवार, ३ मार्च २०१२
This e-mail address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it
altaltमराठी चित्रपटांमध्ये अ‍ॅक्शनपटांची संख्या फारशी नाही. त्यामुळे मराठीत अ‍ॅक्शनपटांविषयी प्रेक्षकांना थोडेसे औत्सुक्य असते. परंतु, ‘मॅटर’ हा अ‍ॅक्शनपट मात्र टुकार तर्कविसंगतपट असल्यामुळे पडद्यावर दिसते ती फक्त आणि फक्त मारधाड. बाब्या (जितेंद्र जोशी), पक्या (संतोष जुवेकर) राजा (सुशांत शेलार) आणि रॉनी (राजेश श्रुंगारपुरे) असे चौघे लहानपणापासूनचे मित्र शाळेत असतानाच खून केल्याच्या आरोपाखाली बालसुधार गृहात जातात. तिथून १४ वर्षांनी बाहेर पडल्यानंतर ‘भाई’ असा शिक्का त्यांना लागतो. त्यामुळे नोकरीधंदा त्यांना करता येत नाही. मग ते काय करणार अर्थातच गुन्हेगारीकडे वळतात.
मराठीतले तगडे कलाकार या चित्रपटात आहेत ही जमेची बाजू आहे. चौघांपैकी एकाच्या बहिणीवर बलात्कार होतो. म्हणून बलात्कार करणाऱ्या व्यक्तीला हे चौघे ठार मारतात आणि बालसुधारगृहात त्यांची रवानगी होते. तिथले वातावरण गुन्हेगार बनण्यासाठी पोषक असते. तिथे तब्बल १४ वर्षे काढल्यानंतर तिथून बाहेर पडलेले कैदी गुन्हेगारीकडे वळणे हेही स्वाभाविक म्हणता येईल. परंतु, या चित्रपटात पटकथा लेखक आणि दिग्दर्शकाने बाब्या, राजा, रॉनी, पक्या हे चौघेही सरळ घरी येतात आणि दोन वेळचे जेवून शांतपणे कॅरम खेळत बसतात असे दाखवले आहे. ‘भाई’ म्हटलेले त्यांना आवडत नाही. खून केल्याची शिक्षा भोगून आले तरी समाज त्यांना गुन्हेगार म्हणूनच ओळखतो हे पटण्यासारखे आहे. परंतु, भाई म्हटलेले त्यांना आवडत नसले तरी हे चौघे कामधंदा करण्याचा प्रयत्न करताना किंवा सर्वसामान्य माणूस म्हणून जगण्यासाठी प्रयत्न करताना दाखवलेच जात नाही. मग एक दिवस ते बालसुधारगृहातून बाहेर पडल्यानंतर अट्टल गुंड बनलेल्या बाला याला भेटून त्यांच्या टोळीत सामील होतात. पैसे गरजेचे आहेत या एकाच मुद्दय़ावर ते टोळीत सामील होतात आणि मग सुरू होतो एकामागून एक खुनाचा सिलसिला. सुलभाताई (उषा नाडकर्णी) या राजकारणी बाईसाठी बाला काम करतो, तिच्यावतीने लोकांकडून खंडणी गोळा करणे, सुलभाताईच्या प्रतिस्पर्धी राजकारण्यांची हत्या करणे अशा वेगवेगळ्या सुपाऱ्या घेऊन काम तमाम करण्यासाठी बाब्या, पक्या, राजा, रॉनी यांचा वापर करतो. पैसे मिळतात म्हटल्यावर बेधडकपणे मागचा-पुढचा कसलाही विचार न करता थंड डोक्याने चौघे नायकही खून करत सुटतात.
राजकारणाचे गुन्हेगारीकरण झाले आहे हे दिग्दर्शकाला दाखवायचे आहे, गुन्हेगार म्हणून एकदा शिक्का बसला की त्या व्यक्तीला अट्टल गुन्हेगारी करण्यावाचून पर्याय उरत नाही असेही दिग्दर्शकाला कदाचित चित्रपटातून सुचवायचे असावे. परंतु, संबंध चित्रपटात चौघे नायक असोत की सुलभाताई, बाला, पोलीस आयुक्त, विक्रम प्रधान(समीर धर्माधिकारी) यापैकी एकही व्यक्तीरेखा टोकदारपणे समोर येत नाही. नाही म्हणायला जितेंद्र जोशीने साकारलेला बाब्या सतत विडी ओढताना दाखविला आहे, त्यातून निराश झालेला तरुण, समाजाबद्दल बेफिकिर असलेला तरुण, व्यवस्थेविषयीची नाराजी दाखविण्याचा प्रयत्न दिसतो. जितेंद्र जोशीने आपल्या देहबोलीतून बाब्या साकारला आहे. पटकथेत त्याचे व्यक्तिरेखेचे रेखाटन करण्यापलिकडे त्याने तो साकरला आहे. अन्यथा बाकीच्या सगळ्या व्यक्तिरेखाही दिग्दर्शकाने टोकदारपणे दाखविल्या असत्या. एकही व्यक्तिरेखा प्रेक्षकाच्या मनावर ठसत नाही. गुन्हेगारीकडे वळलेले तरुण फक्त थंड डोक्याने खून पाडतात एवढेच दिग्दर्शकाला दाखवायचे असावे कदाचित. पोलीस आयुक्ताचा अपघाती मृत्यू होतो अशी बातमी पडद्यावर दिसते तेव्हा ती व्यक्तिरेखा पोलीस आयुक्त होती हे प्रेक्षकाला कळते. समीर धर्माधिकारीने साकारलेली व्यक्तिरेखाही तितकीच तकलादू. चित्रपटाच्या शेवटी सुशांत शेलारची व्यक्तिरेखा भाव खाऊन जाते असे दाखविले असले तरी तोपर्यंत श्रेयनामावली येत असल्यामुळे चित्रपट संपला म्हणून त्याआधीच प्रेक्षक चित्रपटगृहाबाहेर पडतो. हा भाग थोडी विस्तारित दाखवून प्रभावी करता आला असता असे वाटते.

सारथी एण्टरटेन्मेंट प्रस्तुत
मॅटर

निर्माती - पूनम शेंडे
छायालेखक-दिग्दर्शक - सतीश मोतलिंग
कथा-पटकथा- आत्माराम धर्णे
संकलन - प्रीतम नाईक
संगीत - अभिजीत कवठाळकर
कलावंत - जितेंद्र जोशी, राजेश श्रुंगारपुरे, सुशांत शेलार, संतोष जुवेकर, समीर धर्माधिकारी, उषा नाडकर्णी, सुरेखा कुचडी, अशोक कुलकर्णी, नारायण जाधव, दीपक वेलकर, महेश कोकाटे जावेद हैदर, मीनल घोरपडे, योगिनी चौक, मेघा धाडे व अन्य.