Print

शनिवार , २७ ऑक्टोबर २०१२
जनजागृती करणारे लेख
२९ सप्टेंबरच्या अंकातील अ‍ॅड. मनीषा तुळपुळे यांचा ‘महिला कर्मचाऱ्यांची सुरक्षा कागदावरच’ व ‘शारीरबोध’  संस्थेच्या संस्थापिका राजश्री साकळे यांचा ‘लढा तीव्र व्हावा’ हे दोन्ही लेख स्त्री सुरक्षेविषयी असून, ते अगदीच वास्तववादी आहेत.
या दोन्ही लेखांतून स्त्रीच्या लैंगिक छळासंदर्भात मोठीच जनजागृती झाली असेल यात तिळमात्र शंका नाही. अशाच प्रकारचे स्त्री सुरक्षेसंदर्भातील लेख वारंवार ‘चतुरंग’मधून प्रसिद्ध झाले तर ते जनहितासाठी फायद्याचे ठरेल.
-नवनाथ भानवसे, सोलापूर

‘आरक्षण नको, संरक्षण द्या’
‘र. धों.च्या निमित्ताने’ या सदराखालील डॉ. मंगला आठलेकर यांचे सगळेच लेख विचारप्रवृत्त करणारे आहेत. मनाला अंतर्मुख करायला लावणारे आहेत. आपल्या देशात सामान्य स्त्रीचे नव्हे उमलत्या कळ्यांचे, अल्पवयीन मुलींचे जीवन असुरक्षित आहे. मग ‘स्त्री-भ्रूणहत्या’ हे पाप असल्याचा कायदा करून हे पाप करणाऱ्या काही व्यक्तींविरुद्ध कारवाई करण्याची नाटकं तरी का व्हावीत? पावलोपावली असुरक्षिततेला सामोरं जावं लागणाऱ्या समाजात हवाय कशाला मुलीला जन्माला घालण्याचा अट्टहास? मुलींच्या सुरक्षिततेची हमी जे सरकार देऊ शकत नाही त्याला असा कायदा करण्याचा अधिकारही नाही. मुलीला जन्म द्या आणि कोवळ्या वयात तिच्यावर होणारा मरणप्राय अत्याचार उघडय़ा डोळ्यांनी बघा. जिथे तिला सुरक्षितता मिळत नाही तिथे तिचा जन्म होऊ देण्याला तरी काय अर्थ उरतो?
‘गर्भातील मुलींना संरक्षण’ द्यायला निघालेल्या देशाला जन्म घेतलेल्या मुलींच्या सुरक्षिततेचा विचार करणे गरजेचे वाटत नाही, हेच या देशाचं दुर्दैव आहे. ‘स्त्रीला आरक्षण नको, आधी संरक्षण द्या’ असं पोटतिडकीने, जीवनाच्या आकांताने सांगण्याची वेळ येऊन ठेपली आहे.
-हंसा पांडे, नांदेड

गरज सरो अन् वैद्य मरो!
‘गोची आजी-आजोबांची!’ च्या निमित्ताने मला ही गोष्ट सांगाविशी वाटते.  माझ्या बघण्यात एक आदर्श कुटुंब आहे. आई-बाबा (आजी-आजोबा), मुलगा-सून, मुलगी-जावई, नातवंडं सर्व एकाच गावात विशिष्ट अंतरावर राहातात. छान संबंध ठेवून स्वतंत्र राहातात. आजी-आजोबा सोमवारी सकाळी मुलगा-सून यांच्याकडे जातात आणि शुक्रवारी संध्याकाळी आपल्या घरी परततात. ५ दिवस ते नातवंडांजवळ मुलाची गरज अन् आपली आवड म्हणून राहातात. शनिवार-रविवार दोन्ही कुटुंबं स्वतंत्र राहातात. आपापल्याप्रमाणे वीकएण्ड साजरा करतात. मुलगी-जावई मधून मधून येतात. दोन दिवस राहून जातात किंवा आजी-आजोबांना घेऊन जातात. एखादे वेळेला सर्व सहाहीजण बाहेर फिरायला जातात. ना राग- ना लोभ, ना वाद- ना संवाद सर्वजण आपापल्या ठिकाणी आनंदात जीवन जगतात हे पाहून छान वाटते.
-मीना पांडे, जळगाव

..तर जरूर प्रवाहाविरुद्ध पोहावे
८ सप्टेंबरच्या अंकातील ‘प्रवाहाविरुद्ध पोहणं’ हा लेख वाचला. तार्किकदृष्टय़ा त्यातील विचार बरोबर वाटतात, पण ते पूर्णपणे पारदर्शी नाहीत व दुसरे म्हणजे, प्रत्येक गोष्टीची (अगदी यशाचीसुद्धा!) किंमत चुकवावी लागते. आपण इतरांपेक्षा वेगळे जगू इच्छितो तर मग एकटे पडल्यास तक्रार नसावी. लेखातील उदाहरणे स्त्रियांची आहेत. आपल्या पुरुषप्रधान समाजात पुरुषांनीही काही वेगळेपण दाखविले तर ते एकटे पडतात (तेच नव्हे तर त्यांच्या विचारांचे अन्य नातेवाईकही) असा माझा अनुभव आहे. माझ्या वडिलांनी बऱ्याच बाबतीत आधुनिक व वेगळे विचार राबविले. बऱ्याचअंशी यशस्वीही केले, पण परिणामी ते एकटे पडले. पारदर्शी नाही म्हणण्याचे कारण असे की, ‘जुनं व नवं’ यामध्ये बहुतेकजण ‘सोयीचं’ ते स्वीकारतात. उच्चपदस्थ, करिअर वा नोकरी असणाऱ्या स्त्रीला घरकाम, स्वयंपाकास वेळ व शक्ती उरत नाही हे पटण्यासारखे आहे, पण मग लग्नाच्या वेळी आजही मुलीचे वर्णन ‘गृहकृत्यदक्ष’ का करतात? लग्नानंतर मुलीचे नाव बदलते हे जर स्वीकारले तर तिचे घर बदलणे पण स्वीकारायला हवे. याउलट पुरुषाला मात्र स्त्रीच्या माहेरी येऊन राहणे (कायमसाठी) हे खरोखरच परकेपणाचे वाटणार. कारण घरावर नावाची पाटी दुसऱ्याची असते. हुंडा प्रथा अनिष्टच पण मग संपत्तीतल्या वाटय़ाचे काय, असा प्रश्न उरतो. पाहून, सर्व जाणून केलेल्या विवाहातही, रजिस्टर्ड लग्न केल्यास बाकी कौतुक सोहळे अनेक सुशिक्षित मुलींनाही हवे असतात. यामध्ये ओटी भरणे, सासूने साखर देऊन तोंड गोड करणे, माप ओलांडणे इ. गोष्टी येतात. तेव्हा विचारांची स्पष्टता व एकटे पडण्याची तयारी असल्यास जरूर प्रवाहाविरुद्ध पोहावे.
-पद्मजा बिवलकर, डोंबिवली
This e-mail address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it