जनरल नॉलेज : स्पर्धा परीक्षा - पोलीस भरती (सामान्यज्ञान) Print

संकलन- प्रशांत देशमुख , बुधवार, २४ फेब्रुवारी २०१०
संचालक- संत गाडगेबाबा स्पर्धा परीक्षा प्रबोधिनी, मुंबई
संपर्क- ९९६९५३९०५१/ ९३७१९१९००६


प्रमुख राजकीय पक्ष व त्यांचे प्रमुख :
पक्ष                                  अध्यक्ष
* काँग्रेस (आय) -         श्रीमती सोनिया गांधी
* भारतीय जनता पार्टी      नितीन गडकरी
* बहुजन समाजवादी पक्ष      मायावती

* समाजवादी पार्टी        मुलायमसिंग यादव
* लोकजनशक्ती पार्टी     रामविलास पासवान
* मार्क्‍सवादी कम्युनिस्ट पार्टी     प्रकाश करात
* शिवसेना         बाळासाहेब ठाकरे, उद्धव ठाकरे (कार्य. अध्यक्ष)
* महाराष्ट्र नवनिर्माण सेवा     राज ठाकरे
* तेलगू देसम         एन. चंद्राबाबू नायडू
* राष्ट्रवादी काँग्रेस         शरदचंद्र पवार
* आसाम गण परिषद     वृंदावन गोस्वामी
* तृणमूल काँग्रेस         ममता बॅनर्जी
* झारखंड मुक्ती मोर्चा     शिबू सोरेन
* अकाली दल         प्रकाशसिंग बादल
* राष्ट्रीय लोकदल         ओमप्रकाश चौताला
* नॅशनल कॉन्फरन्स         डॉ. फारुख अब्दुल्ला
* राष्ट्रीय जनता दल         लालू प्रसाद यादव
* जनता दल (संयुक्त)     शरद यादव
* प्रजाराज्यम         चिरंजीवी
* अण्णा द्रमुक         जयललिता

प्रमुख संघटना, स्थापना वर्ष व मुख्यालय
     संघटना     स्थापना वर्ष     मुख्यालय
* नाटो          १९४९         ब्रुसेल्स
* ओपेक       १९६०          व्हिएन्ना
* सार्क          १९८५          काठमांडू
* अ‍ॅम्नेस्टी इंटरनॅशनल  १९६१         लंडन
* युनेस्को      १९४६          पॅरिस
* इंटरपोल       १९५६          पॅरिस
* रेडक्रॉस       १८३३         जिनिव्हा
* युनो             १९४५          न्यूयॉर्क
* आसियान       १९६७          जकार्ता
* युनिसेफ -      १९४६          न्यूयॉर्क

भारतातील सात आश्चर्ये
* ताजमहाल -         आग्रा
* गोलघुमट -         विजापूर
* मीनाक्षी मंदिर -         मदुराई
* गोमटेश्वराचा पुतळा -     श्रावण बेळगोळा
* वेरुळ -         औरंगाबाद
* कुतुबमिनार -         दिल्ली
* जयस्तंभ -         चितोडगड

महत्त्वाचे राष्ट्रीय दिवस
* १२ जानेवारी          राष्ट्रीय युवक दिन
* २८ फेब्रुवारी          राष्ट्रीय विज्ञान दिन
* ५ एप्रिल          राष्ट्रीय सागरी दिन
* २१ मे             आतंकवादी विरोधी दिन
* २९ जून        राष्ट्रीय सांख्यिकी दिन
* २६ जुलै        कारगिल दिवस
* २० ऑगस्ट         सद्भावना दिवस
* ५ सप्टेंबर         शिक्षक दिवस
* १२ नोव्हेंबर         राष्ट्रीय पक्षी दिन
* २३ डिसेंबर         किसान दिवस

प्रमुख शहरांच्या नावातील बदल
* बॉम्बे -         मुंबई
* मद्रास -         चेन्नई
* बंगलोर -         बंगळूरू
* त्रिवेंद्रम -         तिरुअनंतपूरम
* कलकत्ता -         कोलकाता
* गोहत्ती -         गुवाहाटी

प्रमुख संस्था, संग्रहालये व मुख्यालय
संस्था/ संग्रहालय               मुख्यालय
* हाफकिन इन्स्टिय़ूट         मुंबई
* नॅशनल म्युझियम         कोलकाता
* स्कूल ऑफ आर्टिलरी     देवळाली (नाशिक)
* राजा केळकर वस्तूसंग्रहालय     पुणे
* इंडियन पॅराशूट ट्रेनिंग कॉलेज     आग्रा
* सरदार वल्लभभाई पटेल
   राष्ट्रीय पोलीस अकादमी      हैदराबाद
* सालारजंग म्युझियम     हैदराबाद
* इंडियन मिलिटरी अ‍ॅकॅडमी     डेहराडून
* जहांगीर आर्ट गॅलरी     मुंबई
* छत्रपती शिवाजी म्युझियम      मुंबई
* नॅशनल डिफेन्स अ‍ॅकॅडमी     खडकवासला, पुणे

महत्त्वाचे आंतरराष्ट्रीय दिवस
* ८ मार्च         जागतिक महिला दिन
* १५ मार्च        जागतिक ग्राहक दिन
* २१ मार्च         जागतिक वनदिवस
* २२ मार्च         जागतिक जल दिवस
* ७ एप्रिल         जागतिक आरोग्य दिवस
* २२ एप्रिल         जागतिक वसुंधरा दिन
* ५ जून             जागतिक पर्यावरण दिवस
* ११ जुलै         जागतिक लोकसंख्या दिवस
* ८ सप्टेंबर         जागतिक साक्षरता दिन
* १६ सप्टेंबर         आंतरराष्ट्रीय ओझोन दिन
* २ ऑक्टोबर         जागतिक अहिंसा दिन
* १ डिसेंबर         जागतिक एड्स दिन

बहुचर्चित पुस्तके व लेखक
पुस्तकाचे नाव            लेखक
* थ्री इडियटस          चेतन भगत
* लिव्हिंग हिस्ट्री          हिलरी क्लिंटन
* माय कंट्री, माय लाइफ      लालकृष्ण अडवाणी
* ड्रिम्स फ्रॉम माय फादर      बराक ओबामा
* लज्जा              तसलीमा नसरीन
* हेडस अँड टेल्स          मेनका गांधी
* यशवंतराव ते विलासराव -     विश्वास मेहेंदळे
* बाळ ठाकरे : ए फोटोबायोग्राफी     राज ठाकरे
* आय डेअर         किरण बेदी
* रोमान्सिंग विथ लाइफ     देव आनंद
* आमचा बाप आणि आम्ही     डॉ. नरेंद्र जाधव
* मिडनाईट चिल्ड्रेन्स         सलमान रश्दी
* लिव्हिंग विथ ऑनर्स     शिव खेरा
* स्पीकर्स डायरी         मनोहर जोशी
* माझी परदेशी डायरी     सुशीलकुमार शिंदे

शोध व संशोधक
शास्त्रज्ञ                       शोध
* एडवर्ड जेन्नर -         देवीची लस
* रॉबर्ट कॉक -         क्षयरोगावरील लस
* रोनाल्ड रॉस -         मलेरियाचे जंतू
* सॅम्युएल हायनेमन -     होमिओपॅथी
* लॅडस्टायनर -         रक्त संक्रमण
            (रक्त बदलणे)
* फ्रेडरिक बेटिंग -         इन्शुलिन
* डॉ. साल्क -         पोलिओ लस
* रॉटेनजन -         क्ष-किरण टय़ूब
* ख्रिश्चन बनार्ड -     कृत्रिम हृदयरोपणाची शस्त्रक्रिया
* विल्यम हार्वे -      रक्ताभिसरणाची प्रक्रिया

महत्त्वाचे नृत्यप्रकार व संबंधित राज्य
* लावणी            महाराष्ट्र
* कथक         उत्तर प्रदेश
* मोहिनी अट्टम         केरळ
* कुचीपुडी         आंध्र प्रदेश
* झुमर             राजस्थान
* बिहू              आसाम
* कथकली         केरळ
* गरबा             गुजरात
* भरतनाटय़म          तामिळनाडू
* यक्षगान          कर्नाटक
* नौटंकी          उत्तर प्रदेश
* भांगडा          पंजाब

महत्त्वाच्या व्यक्तींची सुधारित वेतनश्रेणी
पद                        वेतन
* राष्ट्रपती -         १ लाख ५० हजार रु.
* उपराष्ट्रपती -         १ लाख २५ हजार रु.
* राज्यपाल -         १ लाख १० हजार रु.
* नायब राज्यपाल -             ८० हजार रु.
* मुख्य न्यायाधीश, सर्वोच्च न्यायालय     १ लाख रु.
* न्यायाधीश, सर्वोच्च न्यायालय -         ९० हजार रु.
* मुख्य न्यायाधीश, उच्च न्यायालय -     ९० हजार रु.
* न्यायाधीश, उच्च न्यायालय -         ८० हजार रु.
* अध्यक्ष, संघ लोकसेवा आयोग -     ९० हजार

समाधीस्थळ व संबंधित व्यक्ती
* शक्तिस्थळ -     इंदिरा गांधी
* शांतीघाट -     संजय गांधी
* राजघाट -     महात्मा गांधी
* किसानघाट -     चरणसिंग
* चैत्यभूमी -     डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर
* शांतिवन -     पंडित नेहरू
* वीरभूमी -     राजीव गांधी
* विजयघाट -     लालबहाद्दूर शास्त्री
* प्रीतीसंगम -     यशवंतराव चव्हाण
* अक्षयघाट -     मोरारजी देसाई

प्रमुख रोग व प्रभावीत ठिकाण
* मलेरिया    प्लीहा
* मोतीबिंदू     डोळे
* गलगंड     थॉयराईड ग्लँडस
* ल्युकेमिया     रक्त
* न्यूमोनिया     फुफ्फुसे
* क्षयरोग     फुफ्फुसे
* कावीळ    यकृत
* टॉयफाईड     मोठे आतडे
* एक्झिमा     त्वचा
* रक्तदाब     धमनी काठिण्य